Παιχνίδι και Συμπερίληψη
62ο Γυμνάσιο Αθήνας
2022-2023

Στόχοι
Το παιχνίδι είναι αναπόσπαστο στοιχείο έκφρασης των παιδιών και αποτελεί την κύρια δραστηριότητά τους. Τα παιχνίδια ταξιδεύουν στο χρόνο και σε κάθε γωνιά της γης. Θα ανατρέξουμε στο παρελθόν και θα καταγράψουμε παιχνίδια μιας άλλης εποχής, που έφτασαν έως τις μέρες μας, φωτίζοντας έτσι την ιστορική τους διαδρομή. Θα συλλέξουμε παλιές φωτογραφίες με παραδοσιακά παιχνίδια και θα φτιάξουμε ερωτηματολόγιο για γονείς, παππούδες, γείτονες των μαθητών/τριών υπό μορφή συνεντεύξεων με σκοπό να αντλήσουμε πληροφορίες για τα παιχνίδια του παρελθόντος.
Στόχος μας είναι, επίσης, να αναδείξουμε τη συμβολή του παιχνιδιού στην ανάπτυξη των παιδιών και να τονίσουμε τη μεγάλη σημασία του παιχνιδιού στην καθημερινή τους ζωή, ως μέσο αγωγής, εκπαίδευσης, κοινωνικοποίησης αλλά και ψυχικής και σωματικής υγείας.
Σημαντικός στόχος του προγράμματος είναι και η ψυχαγωγία με τη διάχυση του παιγνιακού πνεύματος στη μαθησιακή διαδικασία, παίζοντας παλιά και αγαπημένα παιχνίδια και κατασκευάζοντας παιχνίδια και χειροτεχνίες, με πρόχειρα υλικά.
Ακόμα, θα ξεναγηθούμε εικονικά σε Μουσεία Παιχνιδιών, όπου φιλοξενούνται παιχνίδια και αντικείμενα της παιδικής ηλικίας από διάφορες χώρες του κόσμου. Παράλληλα, θα αξιοποιήσουμε τις Νέες Τεχνολογίες, θα διευρύνουμε τις γνώσεις μας και θα καλλιεργήσουμε ήπιες δεξιότητες, τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι μαθητές/τριες του προγράμματος.
Τέλος, θα παρουσιάσουμε το πρόγραμμά μας στη σχολική κοινότητα και θα μεταφέρουμε την εμπειρία μας και τα αποτελέσματα του προγράμματος.
Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ
Αναγνώστου Βασιλεία (εκπαιδευτικός)
Μπαλωμάς Γρηγόρης (εκπαιδευτικός)
Καρτσιούκα Αγγελική (μαθήτρια)
Μπαρουξή Σοφία (μαθήτρια)
Ορφανού Ναυσικά (μαθήτρια)
Σάμπα Σύλβια (μαθήτρια)
Σπύρου Ευαγγελία (μαθήτρια)
Τσούλφας Γεώργιος (μαθητής)
Χατζηδαμιανός Δαμιανός (μαθητής)
Χατζηδαμιανού Μαρία-Ηλιάνα (μαθήτρια)
Χρονοδιάγραμμα εργασιών
Νοέμβριος 2022: Σχεδιασμός του έργου-Αφίσα
Δεκέμβριος 2022: Ερωτηματολόγιο - Συνεντεύξεις
Ιανουάριος 2023: Τράπεζα πληροφοριών - Βιβλιογραφία
Φεβρουάριος 2023: Συλλογή φωτογραφιών και κατασκευή παιχνιδιών
Μάρτιος 2023: Αναβίωση παιχνιδιών και επίσκεψη σε Μουσεία Παιχνιδιών
Απρίλιος 2023: Δημιουργία Τελικού Προϊόντος
Μάιος 2023: Διάχυση προγράμματος
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
Σχεδιασμός του έργου-Αφίσα

Αφού ορίσαμε ως ημέρα συνάντησης της ομάδας μας κάθε Πέμπτη μετά τη λήξη των μαθημάτων, σχεδιάσαμε τις δράσεις μας, κάναμε καταμερισμό εργασιών και τέλος δημιουργήσαμε την αφίσα του ομίλου μας.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
Ερωτηματολόγιο - Συνεντεύξεις
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ
-Ποιο είναι το όνομά σας και πού γεννηθήκατε;
-Ποιο είναι το επάγγελμά σας;
-Πού ζήσατε τα παιδικά σας χρόνια, σε πόλη ή σε χωριό;
-Παίζατε στους δρόμους και τις πλατείες, όταν ήσασταν παιδί;
-Ποια παιχνίδια θυμάστε να παίζατε τότε, μπορείτε να μου αναφέρετε μερικά;
-Όλα αυτά τα παιχνίδια, που παίζατε, ποιος σας τα είχε μάθει;
-Μπορείτε να μου περιγράψετε τον τρόπο παιξίματος μερικών παιχνιδιών;
-Σε τι νομίζετε ότι σας ωφελούσαν τα ομαδικά παιχνίδια;
-Σας αγόραζαν παιχνίδια, όταν ήσασταν παιδί;
-Εσείς κατασκευάζατε δικά σας παιχνίδια και ποια ήταν αυτά;
-Με τι υλικά φτιάχνατε παιχνίδια;
-Οι γονείς σας έπαιζαν μαζί σας;
-Νομίζετε ότι πρέπει τα σημερινά παιδιά να μαθαίνουν να παίζουν παραδοσιακά παιχνίδια και γιατί;

Ευχαριστούμε τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου που μας παραχώρησαν τις συνεντεύξεις, οι οποίες είναι διαθέσιμες στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1266891
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
Τράπεζα πληροφοριών - Βιβλιογραφία
Οι ρίζες του παιχνιδιού είναι τόσο βαθιές μέσα στο χρόνο όσο και η ιστορία της ανθρωπότητας. Η εμφάνιση κι εξαφάνιση των παιχνιδιών είναι άμεσα συνδεδεμένες με την εξέλιξη των κοινωνιών και των πολιτισμών που τα δημιούργησαν. Στα τέσσερα σημεία του πλανήτη μας, αρχαιολογικά ευρήματα και ιστορικά κείμενα μαρτυρούν την ύπαρξη παιχνιδιών ήδη από την αρχαιότητα.
ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ
Τα παιχνίδια είναι απαραίτητα για την σωματική και πνευματική υγεία. Μας μαθαίνουν να διαχειριζόμαστε τα αρνητικά συναισθήματα αλλά και άσχημες εμπειρίες. Πώς το κάνουν αυτό; Για παράδειγμα, χάνοντας σε ένα παιχνίδι είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα της ζωής. Μαθαίνουμε να βάζουμε όρια, να εκτιμάμε τις ικανότητες μας και να σεβόμαστε τον αντίπαλό μας στο παιχνίδι.
Μέσα από το παιχνίδι μαθαίνουμε να μην απελπιζόμαστε με την πρώτη ήττα και να συνεχίζουμε να προσπαθούμε για να γίνουμε καλύτεροι. Επίσης, υπάρχει και η άλλη μεριά του παιχνιδιού, όπου νικάμε. Πρέπει να μαθαίνουμε να μην υποβιβάζουμε κάποιον επειδή νικήσαμε σε ένα παιχνίδι, αλλά να σεβόμαστε το συμπαίκτη- αντίπαλό μας.

Κου-κου
Από Γεώργιος Ιακωβίδης - artnet.com, Κοινό Κτήμα,
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1302150
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ
Τα παιχνίδια βοηθάνε τους ανθρώπους να κοινωνικοποιούνται. Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιοι άνθρωποι άρχισαν να κάνουν παρέα μεταξύ τους λόγω ενός παιχνιδιού. Το παιχνίδι ωθεί την φαντασίωση των παιδιών. Έχουν την ελευθερία να ακολουθούν τους κανόνες αλλά κ να δημιουργούν νέα παιχνίδια και κανόνες.
Πολλά παιδιά, ειδικότερα σε ηλικίες έξι έως δέκα ετών, φτιάχνουν δικά τους παιχνίδια και βάζουν μόνα τους τα όρια, ανακαλύπτουν δεξιότητες που δεν ήξεραν ότι είχαν και κυρίως ανακαλύπτουν ένα κομμάτι του εαυτού τους.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Υπάρχουν πολλά εκπαιδευτικά επιτραπέζια για μεγάλους και για μικρούς. Στους μικρούς σε ηλικία, τα παιχνίδια αυτά βοηθάνε στο να μαθαίνουν νέα πράγματα με πιο διασκεδαστικό τρόπο. Στους μεγάλους, τα επιτραπέζια τούς βοηθάνε να διευρύνουν τις γνώσεις τους. Υπάρχουν επίσης παιχνίδια που είναι πολύπλοκα, για παράδειγμα οι γρίφοι, όπου οι άνθρωποι πρέπει να σκεφτούν σωστά, να αναλύσουν την κάθε πληροφορία που τους δίνεται, ώστε να βρουν τη σωστή απάντηση, έτσι δοκιμάζεις τις ικανότητες σου και δεν αναλύεις το θέμα μόνο επιφανειακά.

ANTISTRESS
Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν άγχος, είτε για τη δουλειά τους, είτε για προβλήματα που τους απασχολούν, είτε για άλλους λόγους. Παίζοντας παιχνίδια δραπετεύουν από το στρες και την πραγματικότητα. Για αυτό άλλωστε και πολλοί ψυχολόγοι ψυχαγωγούν τους ασθενείς τους παίζοντας παιχνίδια.

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
Οι κοινωνίες με το πέρασμα των χρόνων εξελίσσονται και αλλάζουν, το ίδιο συμβαίνει και με τις ανθρώπινες συνήθειες, καθώς προσαρμόζονται κάθε φορά στις υπάρχουσες συνθήκες. Οι κοινωνικές αλλαγές επηρεάζουν τη φύση των παιχνιδιών αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά παίζουν.
Παλαιότερα, τα παιδιά περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους στους δρόμους, τις πλατείες και τις αλάνες. Κάθε απόγευμα γέμιζαν οι αυλές και τα σοκάκια από τις φωνές και τα γέλια των παιδιών που έπαιζαν ξέγνοιαστα κρυφτό, κυνηγητό, κουτσό, μήλα, αμπάριζα, σχοινάκι.
Όταν ο καιρός ήταν βροχερός, το παιχνίδι συνεχιζόταν μέσα στο σπίτι κάποιου παιδιού, λύνοντας αινίγματα, παίζοντας κορώνα-γράμματα, κλωστοπαιχνίδια, επιτραπέζια.
Τα παιχνίδια συνεχίζονταν και στις αυλές των σχολείων. Σε κάθε διάλειμμα οι μαθητές/τριες διοχέτευαν όλη τους την ενέργεια στα ομαδικά παιχνίδια.
Τις εποχές εκείνες δεν υπήρχαν έτοιμα παιχνίδια, όλα ήταν χειροποίητα, φτιαγμένα από τους γονείς, τις γιαγιάδες ή τους παππούδες των παιδιών. Ακόμα και τα ίδια τα παιδιά έφτιαχναν τα παιχνίδια τους με υλικά που έβρισκαν στη φύση ή στο σπίτι. Τα κορίτσια κατασκεύαζαν τις κούκλες τους με παλιά υφάσματα (κουρέλια), με σπάγκους, κουμπιά, ενώ τα αγόρια κατασκεύαζαν τα αλογάκια τους από καλάμι, ξύλο και ό,τι άλλο υλικό έβρισκαν.

Σήμερα, τα πάντα έχουν αλλάξει, τα χωριά έγιναν πόλεις, οικοδομήθηκαν οι αλάνες, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα και δεν υπάρχει χώρος για να παίξουν έξω τα παιδιά. Αλλά ούτε χρόνος υπάρχει, λόγω των πολλών σχολικών και εξωσχολικών υποχρεώσεων των παιδιών. Το λιγοστό ελεύθερο χρόνο τους τα παιδιά τον περνούν βλέποντας τηλεόραση ή παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια.

https://www.athensvoice.gr/life/tehnologia-epistimi/789901/pos-ta-videopaihnidia-voithoun-ta-paidia-na-apoktisoun-polutimes-dexiotites/
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ
-https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi/goneiki-anatrofi/7823-ta-ofeli-tou-paixnidioy-gia-paidia-kai-enilikous.html
-https://art-therapy.center/6-psychologika-ofeli-toy-paichnidioy-stoys-enilikes/
-https://www.vita.gr/2021/07/21/paidi/paixnidi-poia-ofeli-prosferei-sto-paidi/
https://www.arts.unsw.edu.au/sites/default/files/documents/GERRIC_The%20Games%20People%20Play%20Pre-Reading%202020.pdf
-«Εξετάζοντας το παιχνίδι των παιδιών κατά τη διάρκεια του διαλείμματος σε ένα Νηπιαγωγείο. Η περίπτωση του παραδοσιακού παιχνιδιού.», Παπαδιονυσίου Αναστασία, Πάτρα, 2014, Πανεπιστήμιο Πατρών, Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.
-«ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ: ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ», Αικατερίνη Γκόλια, Τρίκαλα, Ιούνιος, 2004, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
Συλλογή φωτογραφιών και κατασκευή παιχνιδιών
Κατασκευή παιχνιδιών από μαθητές και εκπαιδευτικούς του 62ου Γυμνασίου Αθήνας (https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1249401)





χαρταετός
οριγκάμι
μαρτάκια
καλειδοσκόπιο




Κουτσό-Γύθειο
Κουτσό-Πάμφιλα Λέσβου
Κουτσό-Άγιος Δημήτριος Πιερίας
Σφεντόνα

Βόλοι



Ξύλινο αλογάκι
Μουσείο Παιχνιδιών Μπενάκη-Αθήνα
Καλειδοσκόπιο
Μουσείο Παιχνιδιών Μπενάκη-Αθήνα
Υπαίθριο Σκάκι
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
ΜΑΡΤΙΟΣ
Αναβίωση παιχνιδιών και επίσκεψη σε Μουσεία Παιχνιδιών
Εικονική επίσκεψη στο μουσείο παιχνιδιών The National Trust Museum of Childhood (https://v21artspace.com/the-national-trust-museum-of-childhood)




Αναβίωση παιχνιδιών
(https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1241670)




πέταγμα χαρταετού
σχοινάκι
λαστιχάκι
λάκκος




σι μαριάμ
ζάχαρη και κρατς
ρολόι
μουσικές καρέκλες
Εικονική επίσκεψη στο Μουσείο Παιχνιδιών του Πανεπιστημίου της Άγκυρας (https://my.matterport.com/show/?m=7NagcYK1Wfr)







ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Δημιουργία Τελικού Προϊόντος

Το τελικό προϊόν που δημιουργήσαμε είναι το παρόν βιβλίο, όπου περιγράφονται ανά μήνα οι δραστηριότητες των μελών του ομίλου μας και θα χρησιμοποιηθεί επίσης για τη διάχυση του προγράμματος στη σχολική κοινότητα.
ΜΑ'Ι'ΟΣ
Διάχυση προγράμματος
Η αποτίμηση του προγράμματος και η διάχυση των δράσεων του ομίλου μας αποφασίσαμε να γίνει μέσω της ιστοσελίδας του σχολείου μας αλλά και κατά τη λήξη του σχολικού έτους, στην τελετή αποφοίτησης της Γ΄ τάξης.
Παρόλα αυτά, στο πλαίσιο του ομίλου μας αποφασίσαμε να γίνει διάχυση των δράσεών μας λίγο νωρίτερα από το προβλεπόμενο, όταν μαθητές/τριες και εκπαιδευτικοί του ΓΕ.Λ. Παμφίλων, με τους οποίους συνεργαζόμαστε ως εταίροι σε πρόγραμμα eTwinning, επισκεφτήκαν το σχολείο μας στις 2 Μαρτίου.

https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1268895
Μαθητές/τριες και εκπαιδευτικοί και των δύο σχολείων γνωριστήκαμε μεταξύ μας, επικοινωνήσαμε και ανταλλάξαμε απόψεις και ιδέες. Στον προαύλιο χώρο του Γυμνασίου, μαθητές/τριες και των δύο σχολείων συμμετείχαμε σε κοινές δράσεις, παίξαμε παιχνίδια όπως σχοινάκι, ρολόι, διασκεδάσαμε και γενικά περάσαμε ένα πολύ δημιουργικό πρωινό. Ακόμα, η ομάδα του ομίλου μας χάρισε στους επισκέπτες μας το καλειδοσκόπιο που είχαμε κατασκευάσει, καθώς και από ένα μαρτάκι.


Επίσης στις 27 του Μάρτη είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε στο σχολείο μας κάποιους μαθητές από την Ισπανία, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus και της συνεργασίας μεταξύ σχολείων των δύο χωρών. Τα οφέλη της επίσκεψης αυτής ήταν πολλαπλά για όλους. Επικοινωνήσαμε δια ζώσης με τους εταίρους μας, γνωριστήκαμε, ανταλλάξαμε σκέψεις και συγχρόνως χαρήκαμε και ψυχαγωγηθήκαμε.

Παιχνίδια με τους Ισπανούς εταίρους του 62ου Γυμνασίου Αθήνας από το πρόγραμμα Erasmus
Θεωρήσαμε λοιπόν καλό να προσκαλέσουμε τους μαθητές από την Ισπανία, οι οποίοι φιλοξενούνταν από μαθητές του σχολείου μας, να παίξουμε μαζί κάποια παραδοσιακά παιχνίδια της Ελλάδας. Οφείλουμε εδώ να πούμε ότι οι Ισπανοί προσκεκλημένοι μας ανταποκρίθηκαν με πολύ χαρά και προθυμία.
Τα παιχνίδια που επιλέξαμε να παίξουμε στο λιγοστό χρόνο που είχαμε στη διάθεσή μας ήταν:
-το ρολόι
-κλέφτες κι αστυνόμοι, και
-αμπάριζα



https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin.php?page=h5p&task=show&id=1266861
Φυσικά, στο πλαίσιο της συμπερίληψης
στα παιχνίδια πήραν μέρος και άλλοι μαθητές του σχολείου μας, που δε συμμετείχαν στον όμιλο. Το σχολείο δεν είναι μόνο για παροχή γνώσεων αλλά και για να προσφέρει τη δυνατότητα συνεργασίας, φιλίας, κοινωνικοποίησης, συμπερίληψης των μαθητών/τριων

Το Θήτα της Θερμής https://www.facebook.com/tsitoude.parigouria
Τέλος, να αναφέρουμε πως στο πλαίσιο της διάχυσης του παιγνιακού πνεύματος και της συμπερίληψης, σε πολλά από τα παιχνίδια που αναβιώσαμε και σε κάποιες κατασκευές παιχνιδιών, συμμετείχαν και μαθητές/-τριες που δεν ήταν μέλη του ομίλου. Τους ευχαριστούμε πολύ!
Ψηφιακά εργαλεία
https://www.storyjumper.com/
https://gopro.com/en/us/shop/quik-app-video-photo-editor
https://pixlr.com/gr/
https://clipchamp.com/en/
https://e-me.edu.gr/
https://vimeo.com/
https://www.youtube.com/

Η ομάδα μας
