Η ιστορία «Μια κούκλα επιστρέφει» προέκυψε κατά την επαφή των παιδιών με ένα ιδιαίτερο βιβλίο, το Ζάζα της Αργυρώς Πιπίνη, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο σε εικονογράφηση του Πέτρου Μπουλούμπαση. Το βιβλίο «ήρθε» στην τάξη μαζί με μία σπασμένη, πορσελάνινη κούκλα. Καθώς το βιβλίο είναι για λίγο μεγαλύτερα παιδιά, έγινε μία αφήγηση-τροποποιημένη- του κειμένου αφήνοντας τις εκπληκτικές εικόνες να μιλήσουν, ενώ τα παιδιά είδαν και υλικό από το μουσείο Yad Vashem στην Ιερουσαλήμ την έκθεση, με τίτλο «No Child’s Play: Children in the Holocaust: Creativity and Play».
Τότε τα παιδιά σκέφτηκαν πως και η ταλαιπωρημένη κούκλα που είχε έρθει στην τάξη μας, μπορεί να είχε τη δική της παρόμοια ιστορία και άρχισαν να φαντάζονται πόσο ωραίο θα ήταν να μπορούσαν να την επιστρέψουν στην αρχική της ιδιοκτήτρια. Από εκείνο το σημείο, τα παιδιά άρχισαν να δημιουργούν…

Οπότε ο ενθουσιασμός, η δημιουργία και παραγωγή της ιστορίας ανήκουν στα παιδιά του Πρωινού Τμήματος 3 του 18 Νηπιαγωγείου Ιωαννίνων: Αβραάμ Βασίλη, Βάσση Μαντώ, Βέργου Αριάδνη, Γιανκούλα Βασιλική, Γιανκούλα Μαρκέλα, Καλοφύρη Μαρία, Καπλάνι Ιριδέα, , Καψάλη Γιάννη, Κρούτια Λυδία, Λιάκο Δημήτρη, Μπαλιούσκα Αλέξανδρο, Νιάκο Ιωάννη Μιχαήλ, Ντρίτσο Δημήτρη, Παπαδόπουλο Μπάμπη, Τζοβάρα Δημήτρη, Τσίρη Σωκράτη, Φεντίνα Χριστίνα.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους γονείς που βοήθησαν στη μετάφραση – για τα αλβανικά την κ. Καπλάνι Αρμέλα και για τα ουκρανικά την κ. Φεντίνα Ιρίνα και στον κ. Παπαδόπουλο Γιώργο για την κατασκευή του butai.
Φυσικά , ευχαριστούμε την ερευνητική ομάδα Pluralités, του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. για τη μύηση σε αυτή την τεχνική αφήγησης και τη δυνατότητα αξιοποίησης αυτού του παιγνιώδους παιδαγωγικού εργαλείου, το οποίο πέρα από την προαγωγή της διήγησης, της προφορικής και καλλιτεχνικής έκφρασης, αναπτύσσει την πολυγλωσσική δεξιότητα των παιδιών και βοηθά όλους τους συμμετέχοντες στην εκπαιδευτική διαδικασία να ανακαλύψουν τη γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία που υπάρχει στο σχολικό και στο κοινωνικό τους περιβάλλον.
Χρησιμοποιήθηκαν διάφορες τεχνικές: τα παιδιά ζωγράφισαν, έκοψαν, έκαναν κολάζ. Για τη μορφή της κούκλας χρησιμοποιήθηκαν η εικόνα της όπως την απέδωσε ο εικονογράφος Πέτρος Μπουλούμπασης στη Ζάζα και η φωτογραφία της Γκέρτα από το μουσείο Yad Vashem (https://www.yadvashem.org/artifacts/museum/doll-gerta.html).
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε 12 σκηνές.
18 Νηπιαγωγείο Ιωαννίνων
Νάση Βασιλική


Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα boy [boi-μπόι], ο Σωτήρης.
Ήταν sad[sæd - σαντ], γιατί τα άλλα παιδιά έπαιζαν football [fo͝otˌbôl -φούτμπολ]
και δεν τον ήθελαν στην δική τους company
[ˈkəmp(ə)nē - κόμπανι].
Πήγε λοιπόν μία εκδρομή στο forest [ˈfôrəst-φόρεστ].


Είδε μία kukull [kukula - κούκουλα] χαλασμένη.
Ήταν παρατημένη στο χώμα,
δίπλα από ένα pemë [pema -πέμα].
«Ίσως να την έχασε ένα vajze [vaiza-βάιζα].
Μπορεί να έκανε πικ-νικ με την familja [familien - φαμίλιεν] και την ξέχασε.»


«Μη με βλέπεις έτσι χαλασμένη, σπασμένη,
ξεβαμμένη και брудний [brudnyy - μπρούντνει]», είπε η лялька [lyalʹka -λιάλικα].
«Κάποτε ήμουν гарний [harnyy -γάρνειγ]. Είχα ωραία кольори [kolʹory -κολιορί]
στα ρούχα μου κι έπαιζα κουζινικά με το κορίτσι που με είχε – την Ірис [Irys – Ίρις].»


Η doll[däl-ντολ]είπε στον Σωτήρη πως είχε two photos [too ˈfoʊˌtoʊz -του φοτος].
Ήταν παλιές. Τις είχε στο ρούχο της. Στη μία ήταν με την Ίριδα.
Την είχε αγκαλιά. Την λάτρευε.
Στην άλλη φωτογραφία, ήταν το δικό τους house
[haʊs-χάουζ]στο δάσος,
κάτω από ένα big [big - μπιγκ] χιονισμένο mountain [ˈmount(ə)n - μάουντεν].


Ο Σωτήρης κοίταξε την παλιά Фото [foto - φότο].
Κάτι του θύμισε… το Μέτσοβο!
«Θα σε обійму [obiymy-oμπίγιμου]και θα σε γυρίσω додому [ dodomu -ντοντόμου] σου.
Θα βρεις ξανά την Ίριδα»


Ο Σωτήρης πήρε την κούκλα përqafim [përsafim -περσαφίμ].
Την κράτησε fort [fort -σφιχτά] για να μην πέσει
και ξεκίνησε το udhëtim [udatim ουδατίμ].
Πέρασε από malet και malet [malet -μάλετ],
λιβάδια, γέφυρες και ρυάκια.


Κουράστηκε. Χρειάζεται water [wot-er - γουότερ]. Σταμάτησε στο river [ˈrɪvə(r) - ρίβερ].
Πίνει να ξεδιψάσει. Αλλά το ποτάμι είναι ορμητικό.
Δεν μπορεί να περάσει απέναντι.
Δεν έχει tools [toolz - τουλς], καρφιά και σκοινί .
Ούτε να πηδήξει μπορεί. Είναι alone [əˈlōn - αλόν] με την κούκλα.
Ξαφνικά, βλέπει στην άκρη ένα κοριτσάκι με ένα καλάμι να ψαρεύει σολωμούς.


Κάθισαν στα галька [halʹka - χάλικα] δίπλα στο ποτάμι και συστήθηκαν:
-Γεια σου, θέλεις να γίνουμε Друзями[Druzyamy–ντρούζεμάι];
Με λένε Σωτήρη. Εσένα;
-Αφροδίτη. Πού τη βρήκες την κούκλα; Πού θέλεις να την πας;
-Στο σπίτι της αλλά έχω ένα проблема [problema].
Δεν μπορώ να περάσω το річка [Richka –ρίτσκα].,


Τότε η Αφροδίτη του έδειξε πως πιο πέρα υπήρχαν bastunë bambuje
[bastunë bambuje -μπαστούνε μπαμπούγιε].
Σκέφτηκαν shumë ide [sume ide - σούμε ιντέ].
Κι επειδή τα dy [diu-ντιoυ] –όχι, τα τρία μυαλά- είναι καλύτερα από το një [nia-νιά],
ξαφνικά τους ήρθε η ideja [idea - ιντέα].


Ένωσαν τα μπαμπού και έφτιαξαν stilts [stilts- στιλτς].
Με αυτά ξεκίνησαν να περάσουν απέναντι.
- Come on [kʌm ˈɒn - καμ ον]!
Ξεκίνα, αλλά be careful [ biː ˈkeəfʊl -μπι κέρφουλ] να μην πέσεις μέσα στο river[ˈrɪvə(r) - ρίβερ]!
φώναξε η Αφροδίτη στον Σωτήρη.


-Επιτέλους περάσαμε το lumi [lumi- λούμι]. Τώρα πρέπει να ανεβούμε në majë[ne majio - νε μάγιo]
του βουνού κι αφού κατεβούμε μετά θα δούμε në shtëpi [ne stepi - νε στεπί] της Ίριδας, είπε ο Σωτήρης.
Ξεκίνησαν και περπάτησαν έξι μέρες
και τις νύχτες κοιμόταν στις κουφάλες των δέντρων .
Έτρωγαν boronica[boronica - μπορονίτσα], αγριοφράουλες και mollët [molet - μόλετ].
Έπιναν ujë [ui - ούι] από καθαρά ρυάκια.
Όταν κατέβηκαν το βουνό, πέρα μακριά είδαν το ξύλινο σπίτι.


Έξω στον κήπο ήταν μια бабуся [babusya -μπαμπούσια].
Όταν είδε την κούκλα, він заплакав [vin zaplakav- βιν ζάπλακαβ].
Κατάλαβε ότι ήταν η δικιά της κούκλα. Τα παιδιά της την έδωσαν.
- Дякую [Dyakuyu - ντάκουγιού], παιδιά. Χαίρομαι που την ξαναβρίσκω μετά από τόσα χρόνια.
Ελάτε να σας κεράσω ένα γλυκάκι και μια гарячий шоколад [haryachyy shokolad – χαριάτσι σοκολάντ].
- Κι εγώ ευχαριστώ την κούκλα, γιατί μου έδωσε μια друг [druh –ντρουχ] και μου έμαθε πως μόνος μπορεί να πάω πιο γρήγορα αλλά μαζί με άλλους θα πάω πιο μακριά.

Τέλος
The end

