



ვახუშტი ბატონიშვილი
დაიბადა 1696 წელს,
ქალაქ თბილისში.
ვახუშტი ქართლის მეფის
ვახტანგ VI-ის შვილია.
მისი დედა ყმა გლეხის ქალი
ყოფილა.
ვახუშტი
იზრდებოდა მეფის კარზე.



ვახუშტი იმთავითვე
გაანათლეს გამოჩენილმა
ქართველმა მოღვაწეებმა:
სულხან-საბა
ორბელიანმა
და ძმებმა გიორგი და იესე
გარსევანიშვილებმა



ვახტანგი 1716 წელს ისლამის ფორმალურად
მიღების შემდეგ შაჰმა ქართლის მეფედ
დაამტკიცა.
1724 წელს ქვეყანაში არსებული მძიმე
მდგომარეობის გამო ვახტანგ VI იძულებული
გახდა რუსეთში გამგზავრებულიყო...
ეს რუსეთის იმპერატორი პეტრე პირველია
ვახტანგ მეფემ მისი გარდაცვალება გზაში გაიგო..
ისტორიკოსები ამბობენ ძვირად დაუჯდაო
საქართველოს პეტრე პირველზე მინდობა
გავიდა წლები..ვახტანგ მეფე ასტრახანში
დასახლდა ,იქვე გარდაიცვალა და დაიკრძალა .
მოსკოვში კი მისი შვილები და ამალის წევრები
წავიდნენ.
დასახლდნენ ქართველები მოსკოვში და
ემსახურებოდნენ რუსეთის სახელმწიფოს.....


სამშობლოზე ფიქრი და
ზრუნვა ვახუშტის არ
შეუწყვეტია...
თავისი თხზულება 1745
წელს, მოსკოვში დაასრულა.



ვახუშტიმ პირველი ატლასი
1735 წელს შექმნა
იგი წარმოდგენილი იყო 8 რუკით
(რომელთა ნაწილი დაკარგულია)
მეორე ატლასი კი 1742-1743 წ.წ.
შეადგინა.
იგი 19 რუკისაგან შედგებოდა.



იუნესკომ 1997 წელს
საზეიმოდ აღინიშნა ვახუშტის დაბადების
300 წლისთავი.
ვახუშტი მსოფლიო დონის კარტოგრაფია
ვახუშტის შედგენილი
საქართველოს ატლასების ორიგინალები
თბილისის არქივებშია დაცული.




Vakhushti was geographer, historian and
cartographer
Most of his works were written or completed in
Moscow.
The best known are Description of the Kingdom of
Georgia (completed in 1745),
The Geographic Description of Georgia (completed
in 1750)
and two geographic atlases of the Caucasus
region accompanied by the images of several
historic coats of arms (1745–46).
Description of the Kingdom
of Georgia
and the Geographical Atlas,
were inscribed on UNESCO's
Memory of the World
Register in 2013


ვახუშტი
საქართველოს ერთ-ერთ
უგანათლებულეს ადამიანად
ითვლებოდა.
ქართულის გარდა ფლობდა
ბერძნულ, ლათინურ, ფრანგულ,
თურქულ,რუსულ და სომხური ენებს.




He was fluent in Greek, Latin,
French, Turkish, Russian and Armenian.
1717 წელს ვახუშტი
ბატონიშვილი დაქორწინდა
მარიამ აბაშიძეზე
(გიორგი აბაშიძის ასული)

ვახუშტი ბაგრატიონი
გარდაიცვალა
1757 წელს, რუსეთში.
დღემდე ის დაკრძაულია
მოსკოვში,
დონის მონასტერში
Vakhushti died at Moscow, 1757.
He was buried at the Donskoy Monastery in
Moscow, a traditional burial ground of
Georgian emigrant royalty and nobility.
ეს ვახუშტის მწვერვალია სვანეთის
კავკასიონის მთავარ ქედზე,
მდინარე ენგურის სათავეში. სიმაღლე 4000 მ.
პირველი ასვლა მოეწყო 1933 წელს
ალპინისტ ა. გვალიას ხელმძღვანელობით და
ვახუშტის (ბაგრატიონის) მწვერვალი უწოდეს.
/ვიკიპედია/
ეკატერინე და მეცხრე კლასის მოსწავლეები
ვახუშტი ბაგრატიონის შესახებ

აღწერა სამეფოსა საქართველოსა

ხოლო კაცნი ამის ქვეყნისანი არიან
სარწმუნოებით ქრისტიანენი, რომელთა მიიღეს
ჰრომით ჟამსა
დიდის კონსტანტინესასა და სილიბისტროსსა
წესნი და რიგნი ძველნი ბერძენთა ბასილის
კაბადუკიერლისათა და შვიდის კრებისა უპყრავთ მ
ტკიცედ, არამედ
მძლავრებით უკეთუ ვინმე მიიქციოს, ოდეს იცის ჟა
მი, კვალად ეგების ქრისტიანედ შემნანე.
ხოლო ანაგებით არიან კაცნი და ქალნი შვენიერნი, ჰაერ
ოვანნი, შავ თვალ-წარბ-თმოსანნი, თეთრყირმიზნი, იშვით
შავგვრემან და მოყვითან, იშვით თვალჭრელ და გრემანი,
და მწითურ ანუ თეთრ.
ქალთა თმა გარდაშვებული და დაწნული, ხოლო კაცთა -
ყურთა ზედა მოკვეცილნი.
წერწეტნი, უმეტეს ქალნი, იშვით სქელნი. მხნენი მუშაკნი,
ჭირთა მომთმენნი, ცხენსა ზედა და მხედრობათა შინა
კადნიერნი, მკვირცხლნი, მსწრაფლნი .... სალაშკროთაა
შინა ახოვანნი, საჭირველთ მოყვარენი, ამაყნი, ლაღნი,
სახელის მაძიებელნი (ესრეთ, რამეთუ თვსთა
სახელთათვის არა რიდებენ ქვეყანასა და მეფესა თვისსა)
/ მარიამ შალამბერიძე/
სტუმართა და უცხოთ მოყვარენი, მხიარულნი
(უკეთუ ორნი ანუ სამნი არიან, არარაჲ შეიჭირვიან),
უხვნი (არცა თვისსა და არცა სხვისას კრძალვენ), საუნჯეთა
არა მმესველნი, გონიერნი, მსწრაფლმიმხდომნი, მჩემებელნი, ს
წავლის მოყვარენი (არამედ არს ჟამი რაოდენიმე,
არღარა ისახელების ცოდნა, თვინიერ წიგნის კითხვისა და
წერისა, გალობა-სიმღერისა და სამხედროსაგან კიდე და ჰგონებ
ენ დიდმცოდინარობად), ურთიერთის მიმყოლნი, სიკეთის დამ
სწავლელნი და მიმგებელნი, სირცხვილის მდევარნი,
კეთილ ბოროტზედ ადრე მიმდრეკნი, თავხედნი, დიდების მოყ
ვარენი, თვალმგებნი და მოთაკილენი. ხოლო რომელნი მთათა
შინა სცხოვრებენ, - მსგავსი ნადირთა, გარნა გონიერნი.
ხოლო შემოსილნი არიან ქართველნი და კახნი ერთრიგ
ად: თავს სკლატისაგან ანუ შალისაგან ქუდი გრძელ-წვრი
ლი, ბეწვებული, აფროსანი, ტანს კაბა ლარისა, სკლატისა
ანუ ჩოხისა მუხლთ ქვემომდე, მასზედ სარტყელი,შიგნით
საგულე ბამბიანი კაბის უმოკლე, პერანგი აბრეშუმისა,
ბამბისა ანუ ტილოსაგან, უგრძე კაბისა, და კისერი სრულ
იად მჩენი; ნიფხავი აბრეშუმისა, ანუ ბამბისაგან, ანუ ტი
ლოსა. არამედ ცხენსა ზედა მოსიათ საწრმართული და
მოგვნი, თვინიერ მისსა - არა; ფერხთა პაიჭი და წუღა
ტყავისა ანუ სკლატისა, ხოლო მაშია სპარსული; უმცირეს
თა - ჩუსტი და ქალამანი, კვალად ტყავ-კაბა კაბისაგან
უმოკლე და ტყავი ზამთარს დიდი.

არს კალას ეკლესია გუმბათიანი, დიდი, დიდად შუენი
ერი, სიონი წოდებული, ღვთისმშობლისა, რომლისა
საფუძუელი დასვა მეფემან გურამ: შემოდგომად
შასრულა ქურივმან ვინმე და მოქალაქეთა , და მთავარმან
ადარნარემ, ხოლო აწ, დარღუევასა ზედა მიხდილი, განა
ახლა და აღაშენა ძირიდამ გუმბათითურთ მეფემან
ვახტანგ. ზის ეპისკოპოზი, მწყემსი ტფილისის სამხრთით
ქციისამდე. არს კუალად ეკლესიაჯუარისა, გუმბათანი,
შუენიერი. განაახლა აწ იმერლისშვილმან. არს კუალად
ანჩისხატი დიდი, უგუმბათო, კათალიკოზისა;
შემუსვრილ აღაშენა კათალიკოზმან დომეტიმ, ძემან ქაიხო
სროსამან, არს ნათლიმცემლის.
/სალომე ჭიღლაძე /
ოჴერ-ჴიდის ჩრდილოთ არს ბოდორნას ქუაბნი
გამოკუეთილნი და ციხე მაგარი.ამის ჩრდილოთ ურია,
მოსახლენი ვაჭარნი.ჩრდილოდ მისა,არანისთან,ზანდუკ
ლის ჴევი,მას ზეით ვეძათჴევის-ჴევი.ამ ჴევისა და
არაგჳს კიდეზედ არს ანანური.
ძუელად იყო ეკლესია მცირე,არამედ წელსა
ქრისტესა ჩაღდ აღაშენა გიორგი ერისთავმან ეკლესია
გუმბათიანი,დიდი. გარემო მოავლო ზღუდე ქვიტკირის
ა,და მაღალს კლდესა ზედა ქმნა კოშკი და ციხე.ჰგონებ
და სიმაგრედ თჳსად და მომავალთა თჳსთა,არამედ
ექმნა
საბრჴედ და მოწყუედელ ძეთა და ნათესავთა მისთა.
/მ. გრიგალაშვილი/
ისნს არს, კიდესა მტკუარისაა ზედა,
ციხესა შინა
ეკლესია მეტეხი, ღვთისმსობლისა, გუმბა
თიანი,
დიდშუენიერნაშენი, საარქიმანდრიტო;
შემუსვრილი
აღეშენა მეფემან დიმიტრ.
/,,,,,,,,,,,,,,,/
ვახუშტი .გვერდი 337
ხიდის ყურის სამხრეთით არს
საფლავი წმინდა
ჰაბოისი, რომელი იწამა სპარსთაგან
ტფილისს.
ამ მთის ჩრდილოს კერძოდ და წყალწითელას
აღმოსავლეთით, გორის კალთას, არს ეკლესია
ყოვლად წმიდის ღვთისმშობლისა, დიდშუენიერ
ი, დიდნაგები და ქმნული შიგნით სოფიის კენჭი
თა, გუმბათიანი, კეთილ-შუენიერს ადგილსა.
აღაშენა აღმაშენებელმან დავით მეფემან და უწო
და სასუფეველს გენაათი, და აწ უწოდებენ
გელათს.
გვ.753-754 /............../
აქა არს ყოვლად წმიდის ხატი
ხახულის ღვთისმშობელი, ლუკა მახარებლის
დახატული, ყოვლად წმიდის ძითვე,და შემკული
ძჳრფასითა ქვებითა აღმაშენებლისა და თამარ
მეფისათი.
ამას შინა დაფლულ არიან აღმაშენებელი,
გიორგი, თამარ, ლაშა, რუსუდან, დავით,
დავით და სხუანიცა, და აწინდელი მეფენი
შემდგომად განაყოფისა იფლვიან იმერთანი.
პირველად იყო მონასტერი, შემდგომად ჰყო
ბაგრატ საეპისკოპოსოდ. ამას მისცა სამწყსოდ
არგუეთის ნახევარი და ოკრიბა, ქუთათლის
სამწყსონი.
არიან კაცნი დიდ-ტანოვანნი,ახოვანნი,დიდ-მძლედ მუშა
კნი,ბართა შინა რაზმთა ვერ შემმართებელნჲ,მთათა სჲმაგ
რეთა და ციჴეთა შინა მაგარნი,სიკუდილის არა მომჴსენენ
ი
ენა თჳსი აქუთ საკუთარი,გარნა უწყიან ქართულიცა.პირ
ველად იყო ეგრისის საერთო,შემდგომად დასვეს მეფეთა
მისიერისთავჲ , და აწ უჳსთ გელოვანი,ვითარცა პატრონი
მათი,და არიან თჳსად და არღარავის მორჩილებასა შინა.
ჴოლო ალანი არს სვანეთის დასავლეთით და ბედიის
ჩრდილოეთით. აქუს აღმოსავლით კავკასი და საზღვარი
სვანთა; სამჴრით კავკასი ბედია-ოდიშს და ამას შორისჲ;
დასავლითკავკასი;ჩრდილთჱა კავკასი,უდის შუაში სვანე
თის მდინარე
გვ.173 /............./
რიონის სამხრით და კრიხულის აღმოსავლით,
ამბროლაურს, ყოფილა სასახლე აწინდელთა მეფეთა ა
დგილის შემკობილებისათვს. ამის დასავლით კრიხუ
ლას მოერთვის
სამხრით ხოტევის წყალი.
ხოტევის ზეით, ამის წყალსვე, ერთვის აგარისხევი, ა
მ ხევზედ არს ნიკოლაწმიდა,
ეკლესია გუმბათიანი, კეთილ-დიდშენი.ზის ეპისკოპო
ზი,მწყემსი გლოლას ქუეითს რაჭისა. ამ ხევის შესართ
ავს ზეით არს შაორი.
გვ.762-763-764 /............../
ბანძას ზეით და ცხენისწყლის დასავლით,და
მისი მჭურეტი,მაღალს ადგილზედ,არს
ჭყონდიდი ,ეკლესია გუმბათიანი,დიდშენი ,
მარტვირისა .ეს აღაშენა მეფემან აფხაზთამან
გიორგიმ და შეამკო ყოვლითა შემკობილებითა
საეკლესიოსათა.დაფლული არს მეფე ბაგრატ
აწ სენაკს ზეით ,უნაგირას ძირში არს ნაქალაქევი,ცი
ხე გოჯად წოდებული.ეს აღაშენა მეფის ფარნაოზის
ჟამს ქუჯიმ ,ქალაქი და ციხე, და ამისი საერისთოვე
იყო სრულიად რიონის დასავლეთი სუანეთით.შემუ
სრა ყრუმ ,არამედ იყო კუალად ქალაქი,
და შემდგომად მოოჴრდა ქალაქი.აწ არს ციხე
კუალად და სასახლე დადიანისა.
ხოლო ანაკოფიის დასავლეთი არს აფხაზეთი,
პირველად წოდებული ეგრეთვე ეგრისი, რამეთუ
ვინაჲთგან წილი ეგროსისა არს ზღუამდე, მის გამო
ეწოდა ეგრივე. არამედ შემდგომად განდგომისა, დაი
პყრნეს რა ბერძენთა, მათ უწოდეს აბასა, ხოლო
ქართველთა აფხაზეთი, გარნა უმეტეს საგონებელი ა
რს, ძეთაგან ანუ ძის ძეთაგან ეგროსისათა ეწოდა
სახელი ესე. მუწის-წყლის დასავლით არს
ბიჭვინტას ეკლესია დიდი. დიდშენი, კეთილი ფრია
დ, გუმბათიანი, ზღჳს კიდესა ზედა. ეს აღაშენა
იუსტინიანე კეისარმან შემკობითა დიდითა.





