Ao longo do século VI a.C.,coincidindo co final da Idade do Bronce, vaise implantando en Galicia unha nova cultura ao tempo que se introduce a metalurxia do ferro. Trátase da chamada cultura castrexa porque a súa principal característica é o castro, un tipo peculiar de asentamento utilizado polos pobos que neste momento residen na maior parte de Galicia, o norte de Portugal e o occidente de Asturias. A maior implantación da cultura castrexa corresponde ao século VI a.C. ata a conquista romana (séculos II-I a.C) aínda que durante este período seguiu a actividade nos catros.

Foto: Santa Tegra (A Guarda)

I. Introdución ao castro

Ata ben entrado o século XX considerouse que a cultura castrexa chegou a Galicia cos celtas e que os celtas foron en exclusiva os habitantes dos castros pero hoxe concédese menos importancia a esta dominación celta e imponse a fusión de varias culturas como a responsable do desenvolvemento da nova forma de vida.

II. Os celtas e os castros

Como xa dixemos, os castros son un dos elementos definidores da cultura castrexa e espállanse por toda a xeografía de Galicia e norte de Portugal ata sumar un número aínda por determinar pero que pode oscilar en torno a 2000 ou 2500.

Foto: castro Baroña

III. Expansión

 Estes poboados sitúanse en lugares elevados respecto do terreo circundante, non por motivos defensivos senón para facilitar a agricultura que nas zonas baixas veríase entorpecida polo aumento da vexetación (provocado pola subida das temperaturas e dos niveis de humidade que caracterizan o período climático subatlántico iniciado en torno os anos 900-800 a.C. e que chega ata os nosos días). 

IV. Situación dos castros

V. Partes do castro

Trátase de asentamentos máis ou menos grandes, de planta circular ou ovalada, rodeados por murallas e fosos e sen ningún tipo de planeamento urbanístico no seu interior (a lo menos antes da conquista romana) pero perfectamente adaptados ao terreo e as funcións que nel debían desempeñarse. Estes poboados sitúanse en lugares elevados respecto do terreo circundante, non por motivos defensivos senón para facilitar a agricultura que nas zonas baixas veríase entorpecida polo aumento da vexetación