Coğrafi İşaret

Coğrafi işaret, temel olarak benzerlerinden farklılaşmış ve bu farkı kaynaklandığı yöreye borçlu olan bir yöresel ürün adını ifade eder. Bu anlamda coğrafi işaret, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir. Coğrafi işaretler menşe adı ve mahreç işareti olarak ikiye ayrılır.

Menşe Adı Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya istisnai durumlarda ülkeden kaynaklanan, tüm veya esas özelliklerini bu coğrafi alana özgü doğal ve beşerî unsurlardan alan, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerin tümü bu coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşen ürünleri tanımlayan adlar menşe adıdır. Menşe adları sadece ait oldukları coğrafi bölgede üretilirler. Çünkü ürün, niteliklerini ancak ait olduğu yöre içinde üretildiği takdirde kazanabilir. Menşe adına Finike Portakalı ve Malatya Kayısısı örnek gösterilebilir.

Mahreç İşareti Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya ülkeden kaynaklanan, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından bu coğrafi alan ile özdeşleşen, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az biri belirlenmiş coğrafi alanın sınırları içinde yapılan ürünleri tanımlayan adlar mahreç işaretidir. Mahreç işaretlerinin, ürünün özelliklerinden en az biri o yöreye ait olmakla birlikte, yöre dışında da üretilebilmesi söz konusudur. Mahreç işaretine Antep Baklavası, Hereke İpek Halısı örnek gösterilebilir.

Arife BAHAR

Küçükçekmece İMKB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

ANKARA COĞRAFİ İŞARETLİ YEMEKLERİ 

Ankara Döneri, Ankara Erkeç Pastırması, Ankara Tava, Ankara Simidi, Beypazarı Kurusu, Çubuk Agat Taşı, Çubuk Turşusu, Gölbaşı Sevgi Çiçeği, Kalecik Karası Üzümü, Kızılcahamam Bazlaması, Nallıhan İğne Oyası, Nallıhan Örtmesi Ankara'nın “coğrafi işaretli” ürünlerindendir.

Beypazarı Kurusu

 Malzemeler

100 gram tereyağı

1 çay bardağı sıvı yağ

1,5 bardak ılık süt

2 tatlı kaşığı kuru maya

2 tatlı kaşığı şeker

1 tatlı kaşığı tuz

1 çay kaşığı tarçın

Yarım çay kaşığı mahlep

4,5 bardak un

Yapılışı

Öncelikle hamurun bütün malzemelerini karıştırın. Unun 4 bardağını koyun ele yapışmayan ama çok yumuşak bir hamur olacak. 4 bardaktan sonra ele yapışıyorsa yarım bardak daha un koyun. İyice yoğurun en 5-6 dakika yoğurun. Kapağını kapatıp kalın bir şeyle sarın 2-2,5 saat mayalanmaya bırakın.

Daha sonra hamuru elma büyüklüğünde koparın.

Tezgahta simit yapar gibi yuvarlayın. Çok ince veya çok kalında olmasın.

Yuvarlanan hamuru baklava dilimi seklinde yanlamasına kesin.

Yağlı kağıt serili veya yağsız tepsiye dizin.

 Bütün hamurları aynı şekilde hazırlayın. 25 dakika daha oda sıcaklığında mayalansın.

200 derecelik önceden ısıtılmış fırında kızarana kadar pişirin.

 Fırından çıkartın 15-20 dakika kadar soğumaya bırakın.

 Fırını 120 dereceye getirin tekrar koyun. 1 saatte öyle dursun ki içini çeksin. Fırını kapatın, kurular içinde dursun. Kapağını hiç açmadan 6-7 saat beklesin.

Emrullah ÜH

Orhan Cemal Fersoy

Malatya

Malzemeler:

500 gram kiraz yaprağı

1 su bardağı kırma yarma

1 su bardağı köftelik bulgur

1 yemek kaşığı un

yogurt

1 yumurta 

su

Sosu için;

2 soğan

2 yemek kaşığı tereyağı

2 yemek kaşığı salça

    Kiraz yaprakları üzerine sıcak su dökülerek 5 dakika kapta bekletilir.Ayrı bir geniş kap içerisine kırma ve köftelik bulgur konularak üzerine sıcak su gezdirilirek ıslanması sağlanır ve 15 dk bekletilir.Bekleyen bulgurun üzerine bir kaşık un, tuz ilave edilerek kıvamını buluncaya kadar yoğurulur.Daha sonra kiraz yaprakları süzülerek saplarından ayıklanır.Kiraz yaprağının parlak kısmı alta gelecek şekilde fındık büyüklüğünde hamur parçaları içine konularak ince olarak sigara gibi sarılıp bir tencere içine yerleştirilir.Açılmaması için dikkatli olun bir süre parmak aralarında bekletip tencereye koyabilirsiniz.Sarma işlemi bitince üzerine bir tabak ters çevrilip konulur havaya kalkmaması için.Sıcak et suyu veya normal su ilave edilerek kısık ateşte dağılmadan pişmeye bırakılırAyrı bir tencereye yoğurt, yumurta ve un alınıp iyice çırpılırTencere ateş üzerine konularak kesilmemesi için sürekli karıştırarak kısık ateşte kaynamaya bırakılır.Bu işlem devam ederken kare kare doğradığımız 2 adet soğan tereyağı ve salça koyduğumuz tavada karamelize olana kadar kavrulur.Pişen kiraz sarması diğer tencerede kaynamaya bırakılan yoğurt sosu içine dökülerek 10 dakika kadar daha pişirilir.Pişen kiraz yaprağı sarması kepçe ile alınarak bir kaba konulur.Üzerine tereyağlı kavrulmuş soğan dökülerek servis edilir. 

Kübra ÜH

Orhan Cemal Fersoy Anadolu Lisesi

İZMİR

İzmir Boyozu

 Malzemeler 

Hamuru için

İçine:

                    .

Esmanur AB

OKULUNUN ADI

TEKİRDAĞ

Tekirdağ'da daha önceki tarihlerde farklı kurumların çalışmaları ve Trakya Kalkınma Ajansı koordinasyonuyla Tekirdağ Köftesi, Karacakılavuz Dimi Dokuması, Malkara Eski Kaşar Peyniri, Tekirdağ Peynir Helvası ve Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı ürünleri coğrafi işaret almıştır.

Tekirdağ Köftesi

Malzemeler

1 kg yağlı kıyma (dana ve kuzu karışık)

2 diş sarımsak

1 kahve fincanı irmik

1 adet kuru soğan

2 dilim ekmek

1 çay kaşığı karbonat

1 adet yumurta

Karabiber, Kimyon, Pul biber ve Tuz

Hazırlanışı:

Ekmekleri küçük küçük dilimleyin ve ıslatın. Kıymayı bir kabın içerisine alın.

Kıymanın üzerine baharat ve ekmek dilimlerini ekleyerek 5 dakika yoğurun.

Sarımsak ve soğanı rendeledikten sonra kıymanın üzerine ekleyin ve yoğurmaya devam edin.

Daha sonra içine yumurta, irmik ve karbonatı da ilave ederek 10 dakika yoğurun.

Kıymanın yapışmasını önlemek için elinizi hafifçe ıslatabilirsiniz.

Kıymalı harç hazır olduğunda iki elinizle havaya kaldırıp hızlıca kabın içerisine atın. Bu işlemi 15-20 kez tekrarlayabilirsiniz.

Kıymanın üzerini streç film ile kapatın. Vaktiniz varsa 1 gece, yoksa yarım saat buzdolabında dinlendirin.

Dinlenen kıymadan küçük parçalar kopartın ve elinizle uzun ince şekiller verin.

Hazırladığınız köfteleri yapışmaz tavada veya ızgarada pişirin. 

Tekirdağ köftesini piyaz eşliğinde sunabilirsiniz. Afiyet olsun.