İçindekiler:

➥Element ........................................ 3-4

➥Metaller Ve Metallerin Genel Özellikleri ........................ 5-10

➥Ametaller Ve Ametallerin Genel Özellikleri ..................... 11-16

➥Yarı Metaller Ve Yarı Metallerin Genel Özellikleri ....... 17-19

➥Asal (Soy) Gazlar Ve Asal (Soy) Gazların Genel-

Özellikleri ......................... 20-23

➥Elementlerin Sınıflandırılmasındaki Bilim Adamları .........23

Elementler genel olarak metaller, ametaller ve asal (soy) gazlar olarak üç büyük sınıfa ayrılır. Hem metal hem ametal özellikler gösterebilen küçük bir element grubuna da yarı metaller denir.

Elementler genel olarak metaller, ametaller ve asal (soy) gazlar olarak üç büyük sınıfa ayrılır. Hem metal hem ametal özellikler gösterebilen küçük bir element grubuna da yarı metaller denir.

Elementlerin büyük çoğunluğu metaldir. Metaller, periyodik tablonun genelde sol ve orta bölümlerinde bulunur. Asal gazlar en sağdaki 8A (18. grup) grubunda bulunurken ametaller genelde sağ-üst kısımdadır. Yarı metaller ise metaller ile ametallerin arasında bulunur.

Periyodik sistemdeki 118 elementten 90’dan fazlası metaldir. Altın, gümüş, bakır, demir gibi elementler simya çağından beri bilinen metallerdir.

Metaller -altın ve az miktarda bakır haricinde- doğada serbest hâlde bulunmadıklarından çeşitli cevherlerden elde edilmeleri zor işlemler gerektirir.

1.) Tel ve levha hâline getirilebilirler.

Levha haline getirilen çinko (Zn) metali

2.) Isı enerjisini ve elektrik akımını iyi iletirler.

Elektrik iletkenliği yüksek olan bakır (Cu) metali

3.) Parlak renklere sahiptirler. Yeni kesilmiş yüzeyleri ışığı iyi yansıtır.

4.)Erime sıcaklıkları genelde yüksektir. Oda koşullarında cıva hariç tamamı katıdır.

Erime noktası 1538 °C olan demir (Fe) metalinin sıvı hâli

5.) Bir bıçakla kesilebilecek kadar yumuşak olan metaller olsa da genelde sert yapıdadırlar.

6.) Bütün bileşiklerinde kesinlikle elektron vererek pozitif (+) yüklü iyon (katyon) oluştururlar.

7.) Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. Ameteller ve çok atomlu iyonlar ile tuz sınıfında iyonik yapılı (NaCI, K2 SO4 gibi) bileşikler oluştururlar.

8.) Farklı metal atomları ile karışım (alaşım) oluştururlar.

AMETALLER Ve Ametallerin Genel Özellikleri

Sayıları metallere göre azdır. Hidrojen (H), karbon (C), azot (N), fosfor (P), oksijen (O), kükürt (S), selenyum (Se) ve halojenler (F, Cl, Br, I, At) ametaldir.

Ametaller; elektron dizilimlerine bakıldığında son enerji düzeylerinde 4, 5, 6 veya 7 elektron (hidrojen hariç) bulundurdukları görülür. Bu sebeple bileşik oluştururken elektron almayı veya ortaklaşa kullanmayı tercih ederler.

1.) Katı olanları dövüldüklerinde parçalanırlar. Tel ve levha haline getirilemezler.

2.) Isı enerjisini ve elektrik akımını iyi iletmezler. (Karbonun bir allotropu olan grafit elektriği iletir.)

3.) Erime sıcaklıkları çok farklıdır. Oda koşullarında katı, sıvı veya gaz hâlde bulunabilirler.

Bilinen en sert doğal madde elmas (karbon) (a) ve koyu kırmızı renkte, kaynama noktası 58,8 °C olan uçucu bir sıvı brom (b)

4.) Ametaller moleküler (en az iki atomlu) yapıda bulunurlar. N2 , O2 , O3 , P4 , S8 , F2 , Cl2 moleküler yapıdaki ametallere örnektir.

Azot (N2 ) ve oksijen (O2 ) gazları havada bulunan diatomik (iki atomlu) yapıdaki ametallerdir.

5.) Görünüşleri mat renklidir.

6.) Metallerle olan bileşiklerinde elektron alarak negatif (-) yüklü iyon (anyon) oluştururlar.

7.) Kendi ametal atomları ile elementel moleküller (N2, O2, F2, P4 ), farklı ametal atomları ile bileşik molekülleri (HCI, H2 O, NH3) oluştururlar. Metallere tuz sınıfında iyonik yapılı bileşikler (NaCI, MgF2) oluştururlar.

YARI METALLER Ve Yarı Metallerin Genel Özellikleri

1.) Elektrik akımını ve ısıyı metallere göre daha az, ametallere göre daha iyi iletirler. Yan iletkendirler. Elektronik devrelerinde yaygın bir kullanım alanları vardır.

2.) Tel ve levha haline getirilebilirler.

3.) Görünüşleri metallere benzer. Ametallerin kimyasal özelliklerini gösterirler.

Metal görünümünde, elektriği az ileten ve bazı ametalik özellikleri gösterebilen silisyum (Si)

4.) Görünüşleri parlak veya mat olabilir.

Bor yarı metalinin son yıllarda ekonomik değeri çok artmıştır. Bor minerallerinden elde edilen boraks ve borik asit; özellikle nükleer alanda, jet ve roket yakıtı olarak, sabun ve deterjan endüstrisinde, cam elyafı ve kâğıt üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Dünya bor rezervinin % 72’si Türkiye’de bulunmaktadır.

Soygazlar olarak da adlandırılırlar. Helyum (He), Neon (Ne), Argon (Ar), Kripton (Kr), Ksenon (Xe) ve Radon (Rn) bilinen asal gazlardır. Radon asal gazı radyoaktif özellik gösterir. Bir tüp içinde yüksek voltaj uygulandığında kendilerine özel bir renkte ışıma yaparlar.

Farklı asal gazlarla hazırlanmış lambalar

1.) Oda koşullarında tamamı gaz halindedir.

2.) Tamamı atomik yapıdadır. Kendi atomları ile moleküler bir yapı oluşturmazlar.

3.) Helyum son yörüngesinde 2 elektron, diğer asal gazlar 8 elektron bulundurduklarından kararlı yapıdadırlar.

4.) Genelde bileşik oluşturmazlar. Elektron alma veya verme eğilimleri çok düşüktür.

5.) Diğer elementler kararlı bileşiklerinde asal gazların elektron dağılımlarına ulaşmaya çalışırlar.

Elementlerin Sınıflandırılmasındaki Bilim Adamları