Moja mamo! Z tą laleczką

Nie wytrzymam chyba dłużej!

Ciągle stoi przed lusterkiem,

Ciagle tylko oczki mruży.

To się muska, to się puszy,

To sukienki wciąż odmienia,

A co zniszczy kapeluszy!

Same, same utrapienia!

Ni do książki, ni do igły,

Tylko różne stroi miny,

Już doprawdy, proszę mamy,

Nie wytrzymam i godziny!

Karolina Wiatr: „Sposób na laleczkę”

Klapsów chyba dam jej kilka

Albo w kącie ją postawię;

Dzień jest przecież do roboty,

A ta myśli o zabawie!

Na to mama: — Już ja tobie

Podam sposób na laleczkę;

Usiądź sobie tutaj przy mnie

I do ręki weź książeczkę.

Nie zaglądaj przez dzień cały

Do lusterka, ucz się ładnie,

A zobaczysz, że i lalkę

Do tych minek chęć odpadnie.

Chcesz poprawić swą laleczkę,

Pracuj pilnie, pracuj szczerze...

Bo ci powiem, moja Julciu,

Ona z ciebie przykład bierze!

Emilia Sokulska:  „Jesienią”

Jesienią, jesienią

Sady się rumienią;

Czerwone jabłuszka

Pomiędzy zielenią.

Czerwone jabłuszka,

Złociste gruszeczki

Świecą się jak gwiazdy

Pomiędzy listeczki.

Pójdę ja się, pójdę

Pokłonić jabłoni,

Może mi jabłuszko

W czapeczkę uroni!

Pójdę ja do gruszy,

Nastawię fartuszka,

Może w niego spadnie

Jaka śliczna gruszka!

Jesienią, jesienią

Sady się rumienią;

Czerwone jabłuszka

Pomiędzy zielenią.

Zuzia Migacz: „W lesie”

Za­wi­tał nam dzio­nek
I po­god­ny czas.
Pój­dzie­my, pój­dzie­my
Na ja­go­dy w las.

Na ja­go­dy,
Na ma­li­ny,
Na czar­nia­we
Te je­ży­ny
Pój­dziem, pój­dziem w las!

A ty ciem­ny le­sie,
A ty le­sie nasz!
A skąd­że ty tyle
Tych ja­gó­dek masz?

I po­ziom­ki,
I ma­li­ny,
I czer­ni­ce,
I je­ży­ny.
A skąd­że je masz?

Ude­rzy­ły desz­cze,
Przy­szło słon­ko wraz:
Za­ro­dzi­ła zie­mia
W do­bry, bło­gi czas.

Te ja­go­dy,
Te ma­li­ny,
Te czer­ni­ce,
Te je­ży­ny,
W do­bry, bło­gi czas.

Marcel Góra: Pan Zielonka

Pan Zielonka, co nad stawem

Mieszka sobie żabim prawem,

Ma rodzinę wcale sporą:

Dzieci pono aż pięcioro.

Już od dziada i pradziada

Wielkie Bagno tu posiada,

I przy kępie, pod łopianem,

Na folwarku tym jest panem.

Tu na muszki w lot czatuje,

Tu się kąpie, tu poluje,

Tu napełnia staw swym krzykiem,

A jest sławnym gimnastykiem.

Ten najstarszy, co na przodzie,

Rej prowadzi w tym pochodzie,

A ma tuszę okazałą,

Od swych ocząt zwie się „Gałą”

Ten za ojcem, tak wesoły,

Co się trzyma fraka poły,

I ten w wielkich susach drugi:

„Miech” i „Skrzeczek” na usługi.

Czwarty „Żeruś” na ostatku

Pędzi, krzycząc: „Tatku! Tatku!

Tatko, widzę, zapomina,

Że ma też Żerusia syna!”

Jak dzień tylko się rozświeci,

Hyc z kąpieli, woła dzieci,

I za chwilę kawalkadą

Taką oto sobie jadą:

Lecz najmłodszy, pieszczoch wielki,

Co się trzyma kamizelki,

I na karku u tatusia

Wierzchem jedzie, zwie się „Trusia”

Tata chlubi się tym chwatem,

Co odważnie śmiga batem,

Choć kapelusz mu ojcowy

Całkiem zakrył czubek głowy!

Nie wiem, czy się wam zdarzyło

Tę kompanię spotkać miłą?

Lecz po deszczu rad się błąka

Z dziatwą swoją pan Zielonka.

A ta śliczna Wisła

Na Śląsku wytrysła,

Przeleciała kawał świata,

Nim tu do nas przyszła.

Przeleciała Śląsko,

Przeleciała Kraków.

Czerpało z niej magiereczką

Nie mało junaków!

Przeleciała Kraków,

Poszła pod Warszawę,

Rozśpiewała swoim szumem

Każde serce prawie

Mateusz Pęcak: "Jak Wisła szła do morza"

Spod Warszawy poszła

Pod wysokie Płocko,

Zaświeciła stu gwiazdami

Świętojańską nocką!

I wzięła w ramiona

Wielu ziem przestworza,

Zaszumiała pieśnią życia,

Skoczyła do morza!

A zasię spod Płocka

Pod ten Toruń stary

Złotym żytem i pszenicą

Podniosła galary.

Spod Torunia zasię

Do Gdańska leciała

Otwartymi ramionami

Gdańsko powitała.

Dawid  Śliwa:  „W szkole”

CHŁOPCZYK.

Ej ty szkoło, nudna szkoło!

Wcale w tobie niewesoło.

Tu rozmyślasz o zabawce,

A tu siedź kamieniem w ławce

I patrz w książkę z drobnym drukiem.

GŁOS.

Ale brzydko być nieukiem!

CHŁOPCZYK.

Rozwinęły się już drzewa,

Lada wróbel sobie śpiewa,

Lada motyl sobie leci,

Gdzie mu kwiatek się zakwieci,

A ty w szkole... w zimie, w lecie!

GŁOS.

Ale głupim źle na świecie!

CHŁOPCZYK.

Ławka twarda, niegodziwa...

Czasem aż mnie coś podrywa,

 Żeby chociaż kilka chwilek

Jak ptak bujać, jak motylek,

Żeby wybiec w łąkę... w pole...

GŁOS.

Próżniak, kto się nudzi w szkole!

Natalia Grzesiak:  „Co słonko widziało”

Cały dzionek słonko

Po niebie chodziło;

Czego nie widziało!

Na co nie patrzyło!

Widziało nasz domek,

Jak się budzi rankiem,

Jak Magda na pole

Niesie mleko dzbankiem…

Jak Wojtek wyciąga

Ze studni żurawia,

Jak się mały Janek

Z Wiernusiem zabawia…

Widziało, jak owczarz

Pędzi owce siwe,

Jak Antek karemu

Rozczesuje grzywę…

Widziało gołąbki,

Jak na dach nasz lecą

I trzepią w skrzydełka,

I pod zorzę świecą.

Widziało, jak Zosia

Z kluczykami chodzi,

Jak liźnie śmietany,

Choć się to nie godzi…

Widziało, jak Kuba

Pługiem w polu orze,

Jak wołki pogania,

Żeby było zboże…

Widziało pod lasem,

Jak się pasą krowy,

Jak tam pokrzykuje

Nasz ciołeczek płowy…

Widziało, jak Kasia

Biały ser ogrzewa,

Jak Stach konie poi,

A gwiżdże, a śpiewa…

Widziało, jak wszyscy

Po pracy zasiedli

I z misy głębokiej

Łyżkami barszcz jedli.

Dawid Januś: „Dzień dobry”

Zaszumiało nasze pole

Złotą pieśnią zbóż,

Wschodzi, wschodzi śliczne słonko

Wśród różanych zórz.

Wschodzi, wschodzi złotą drogą

Nad ten ciemny las,

A skowronek z gniazdka leci,

Piosnką budzi nas.

Dobry dzień ci, wiosko miła,

Drogi domku ty!

I wy świeżo rozkwitnione

Pod okienkiem bzy!

Dobry dzień wam, dobrzy ludzie,

Co idziecie w świt,

Z jasną kosą na ramieniu

Miedzą wpośród żyt!

Dobry dzień wam, lasy ciemne,

Stojące we mgle,

I ty, mały skowroneczku,

Co zbudziłeś mnie!

Mikołaj Migacz:  „Przy mrowisku”

Co to się tak rusza nisko?

— To, dziateczki, jest mrowisko.

Czyście nigdy nie widziały,

Jak ten naród żyje mały?

O, to światek jest ciekawy!

Ma on swoje ważne sprawy,

A choć drobny, tak się trudzi,

Że zawstydza dużych ludzi.

Miastem mrówek jest mrowisko.

Budują je przy pniu blisko,

By gałęzi dach zielony

W deszcz przydawał im ochrony.

Wnet tam domy i ulice

Wznoszą pilne robotnice,

Wnet budują mosty, wały, —

Taki zmyślny ludek mały.

Co igliwia tam naniosą,

Co żywicy z ranną rosą,

Co wszelakiej tam zdobyczy,

Tego, dziatki, nikt nie zliczy!

Mały, duży się przykłada...

Każdy ma — gdy ma gromada,

Zyska gniazdo? — Każdy zyska —

Takie prawo jest mrowiska.

Gdy już miasto się podniesie,

Biją drogi skroś po lesie...

Jedne suchą, ciepłą porą

Na zapasy żywność biorą.

Inne — słomkę drobnej miary

Ciągną cości we trzy pary,

Czasem — w sto — dźwigają z gąszcza

Muchę, osę, lub chrabąszcza.

— I poradzą? —

— A poradzą!

Bo i bąkom się nie dadzą.

Jedna — nicby nie zrobiła,

Lecz mrowisko — to jest siła!

Widzicie tam tego bąka,

Jak w ostrogi złote brząka,

Jak to huczy, w bęben bije!

Jaką to ma grubą szyję!

Patrzcie! Mrówki całą rzeszą

Na obronę miasta śpieszą...

Wszystkie rzędem w jedną stronę

Rożki mają nastawione.

Wszystkie zwartym idą szykiem,

Za swym wodzem naczelnikiem,

Wszystkie w jedno, co sił, mierzą;

— Zmiataj, bąku, nim uderzą!