Bir akşam üstü   Ahi Evran, esnaf kontrolü için Şeyhleriyle birlikte yola çıktı. Yol kenarında ufak kayalıkların üzerinde   oturmuş ağlayan bir çocuğu gördü. Arabacıyı durdurup , çocuğun yanına gitmeye karar verdi. Arabacı Ahi Evran’ın işareti ile çocuğun yanında durdu. Çocuk , önünde bir at arabasının durduğunu fark edince göz yaşlarını silerek kafasını kaldırdı. Kendine yaklaşan bir adamın olduğunu gördü .

AHİ EVRAN

Ahi Evran : Neyin var oğlum ? Neden ağlıyorsun ?diye sordu .Çocuk biraz çekindi , cevap vermedi. Evran , çocuğun çekindiğini anlayınca ilk önce  kendini tanıtarak konuşmaya başladı. Çocuk ,onun Ahi Evran olduğunu öğrenince şaşkınlık yaşadı . Evran , çocuğun şaşkınlığını anladı .Çocuğun şaşkınlığını yadırgamadı .Kendisi herkes tarafından bilinen birisiydi.Şaşkınlığını ona yordu nerden bilebilirdi ki az önce öğreneceklerinden sonra çocuğun şaşkınlık sebebini başka bir sebep olduğunu .Çocuğa adını sorunca ‘’Mustafa ‘’yanıtını aldı .Evran: ‘’Söyle bakalım Mustafa ağlama sebebin nedir? Anlat çözüm bulalım ‘’dedi. Mustafa ilk anda sessiz kaldı ama daha sonra ‘’ Gerçekten çözüm bulabilir misin? ‘’Dedi .Evran : ‘’ Tabi ki yardımcı olabilirim sana ‘’ dedi. 

. Mustafa: ‘’ Abim  cam esnafında Kalfa .Usta olabilmek ve kendi dükkanımızı açabilmek için ustasından izin talep etti ama ustası izin vermedi. Daha süresi olduğunu söylemiş. İzin verseydi memlekete anne ve babamızın yanına gidip orada kendi dükkanımızı açacaktık. Ama gidemedik , annemi babamı çok özledim. KaçıNcı senesi bu hala ustalık alamadı .Sebebini sorduğumda Ahilik kurallarına aykırı olduğunu söyledi . ‘’dedi. Ahi Evran durumu anladı .

Evran  ‘Ahilik nedir ?’’ dedi. Mustafa ‘’esnafları kontrol eder ‘’dedi Evran , çocuğun bilgi eksikliğini anladı .’’Ahilik , sadece esnaf kontrol etmek değil. Esnaflar arasında birlik , dayanışmayı sağlar .Meslek eğitiminin yanında ahlak eğitimi de verir. Doğruluktan ayrılmamayı ,cömert olmayı , alçak gönüllülüğü olmayı da öğretir .İyi huyların gelişmesini sağlar. Ustası onay vermediyse abinin daha   zamanı vardır

Buna üzülmemelisin ustan abinin ilerde çok iyi usta olabilmesi için uğraşıyor. İzin vermeden gidip memlekette dükkan açsaydınız abin işi batıra da bilirdi belki .O zaman annen ve baban , sen daha çok üzülürdü. Bak ne diyorum ben esnaf kontrolüne gidiyorum. Sende gel diğer esnaflarda ki çalışanları gör istersen .Demek istediğimi o zaman daha iyi anlarsın ‘’ dedi. Mustafa , Ahi Evran’ın söylediklerini düşününce hak verdi biraz. Abisi işi batırırsa  şu an ki durumdan daha çok üzülürdü. Teklifi Kabul etti .Arabaya binip esnaf kontrollerine gittiler beraber. 

Mutafa Kontrol sırasında çok çeşitli olaylarla karşılaştı .Hatta bir esnaf kalitesiz ürün satmaktan dışlandı. Kontrolün bitiminde Ahi Evran : ‘’ Sana anlatmak istediğimi anladın mı ? Mustafa:’’ Gayet iyi anladım efendim .Dediğiniz gibi sadece mesleki eğitim değil ahlaki eğitimde veriyorsunuz. Abimin daha zamanı var o zamana kadar sabırla bekleyeceğim efendim.

Evran:’’Aferim , sana .Abinden sonra sende bu yollardan geçeceksin. Ahlakından ödün verme. Mesleğini de elinden gelenin en iyisini yaparak mesleğini en güzel şekilde icraat et evlat .Yolun bahtın açık olsun ‘’ dedi. Mustafa da şükranlarını dile getirerek ayrıldılar.

Bir sene sonra Şed töreninde Mustafa’yla tekrardan karşılaştılar abisi usta olmuştu artık. Mustafa ,koşarak Ahi Evran’ın yanına gitti. Abisinin artık usta olduğunu , memlekete gideceklerini anlattılar .Bir kez daha o gün için teşekkür etti. Ahi Evran : ‘’ Abini tebrik ediyorum .Şimdi sizin için  en iyisi oldu. Sende abinin yolundan git .Mesleğini ve insanlığını layıkıyla yerine getir. Sana güveniyorum .Yolun açık  olsun Mustafa .’’  dediler .Helalleşip ayrıldılar .