Ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας

«Οι Έλληνες είχον δίκαιον, και έπρεπε να κινηθώσι. Και αν οι εξωτερικοί πειρασμοί δεν τους ηνώχλουν, ήθελαν είσθαι σήμερον ευτυχέστεροι και ήσυχοι»

Εμμ. Ξάνθος

                                ΖΩΓΡΑΦΙΑ 

                                 ΧΡΙΣΤΙΝΑ 

                 ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ, Δ'2

Ο Νικόλαος Σκουφάς γεννήθηκε στο Κομπότι της Άρτας το 1779. Προερχόταν από οικογένεια μεσαίας τάξης και διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα στο Κομπότι από τον μοναχό Θεοχάρη Ντουία και στην συνέχεια στην Άρτα με δάσκαλο τον Κ. Δενδραμή. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το «Σκουφάς» ήταν παρατσούκλι, αφού όταν πρωτοπήγε  στην Άρτα ασχολήθηκε με την κατασκευή σκούφων και καπέλων. Το πραγματικό του όνομα ήταν Νικόλαος Κουμπάρος. Το πιο σημαντικό είναι πως ήταν ένας από τους ιδρυτές της Φιλικής Εταιρίας. 

Σπυριδούλα 

Στ1 - 2ο Δ.Σ. Αρτέμιδος

Αθανάσιος Τσακάλωφ

Ο ακρογωνιαίος λίθος της Φιλικής Εταιρείας

Πινακίδα τοποθετημένη στη συμβολή των οδών Τσακάλωφ και Αρχιμανδρειού, στα Γιάννενα, στο σημείο όπου βρισκόταν το σπίτι της οικογένειας.

7ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων

Ο Αθανάσιος Τσακάλωφ γεννήθηκε το 1788 στα Ιωάννινα. Καταγόταν από οικογένεια αγροτών και εμπόρων. Νέος είχε πέσει θύμα απαγωγής από τον Μουχτ΄άρ, τον γιο του Αλή Πασά και σώθηκε χάρη σε έναν κοινοτικό άρχοντα. Η οικογένειά του, για να τον προστατέψει, τον φυγάδευσε στη Ρωσία, όπου βρισκόταν ο πατέρας του ως έμπορος γουναρικών. Στη Ρωσία, ο Αθανάσιος συνέχισε τις σπουδές του και εκεί άλλαξε και το επίθετο του από Τεκελής ή Τσάκαλος σε Τσακάλωφ. Εξελίχθηκε σε μικροέμπορο, θέση, όμως, που δεν του προσέφερε μεγάλο κοινωνικό κύρος.

7ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων

Το 1809, στο Παρίσι, όπου είχε βρεθεί για σπουδές, συμμετείχε στην ίδρυση της πολιτικής-φιλανθρωπικής Εταιρείας «Ελληνόγλωσσον Ξενoδοχείον». Αυτός παρακίνησε τον Σκουφά να ιδρύσουν τη Φιλική Εταιρεία στην Οδησσό, το 1814. Μετά τον θάνατο του Σκουφά, ο Τσακάλωφ επωμίστηκε την ευθύνη για την επιτυχία της Εταιρείας. Ζήτησε από τον Ιωάννη Καποδίστρια να γίνει αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας. Συμμετείχε και στον ένοπλο αγώνα, τραυματίστηκε στη μάχη του Δραγατσανιού. Μετά την άφιξη του Καποδίστρια στην Ελλάδα το 1829, υπηρέτησε ως υπάλληλος του Γενικού Φροντιστηρίου και πληρεξούσιος της Ηπείρου στη Δ’ Εθνοσυνέλευση του Άργους. Απογοητεύτηκε από τη δολοφονία του Καποδίστρια και την έκβαση των γεγονότων, και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Μόσχα.  Δεν αναμείχθηκε ξανά με τα πολιτικά. 

7ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων

Ο Εμμανουήλ Ξάνθος γεννήθηκε το 1772 στην Πάτμο και σπούδασε στην τοπική Πατμιάδα Σχολή. Σε ηλικία 20 ετών μετανάστευσε στην Τεργέστη, όπου αρκετοί Πάτμιοι άκμαζαν στο εμπόριο και επιδόθηκε και ο ίδιος στο εμπόριο επί 18 χρόνια. Το 1810 εγκαταστάθηκε στην Οδησσό, κοντά στον μεγαλέμπορο Βασίλειο Ξένη. Το 1812 ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη για εμπορικές υποθέσεις της Ξένης και τον επόμενο χρόνο στην Πρέβεζα και την Πάργα, με σκοπό την αγορά ελαιολάδου. 

Εμμανουήλ Ξάνθος

Όταν επέστρεψε στην Οδησσό, έχοντας δεχθεί τις φιλελεύθερες ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης, συναισθάνθηκε περισσότερο από πριν την άθλια κατάσταση του υπόδουλου γένους των Ελλήνων και ίδρυσε μαζί με τους Νικόλαο Σκουφά και Αθανάσιο Τσακάλοφ τη Φιλική Εταιρεία (14 Σεπτεμβρίου 1814), σκοπός της ήταν η απελευθέρωση και η κοινωνική αποκατάσταση της υπόδουλης Ελλάδας.

Για την καλύτερη εκπλήρωση του έργου του, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ο Ξάνθος εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου το κατάστημά του έγινε ουσιαστικά η μυστική έδρα της Φιλικής Εταιρείας. 

Τον Ιανουάριο του 1820 επισκέφθηκε στην Πετρούπολη την Έλληνα υφυπουργό Εξωτερικών της τσαρικής Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια, με σκοπό να πείσει να αναλάβει την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας. Ο Καποδίστριας, λόγω του υψηλού αξιώματός του, αρνήθηκε και υπέδειξε ως το καταλληλότερο πρόσωπο τον στρατηγό Αλέξανδρο Υψηλάντη, υπασπιστή του τσάρου Αλέξανδρου Α'. Ο Υψηλάντης δέχτηκε προθυμία την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας και μαζί με τον Ξάνθο ίδρυσαν την «Εθνική Κάσσα» (Ταμείο), για την οικονομική ενίσχυση του προετοιμασμένου Αγώνα.

Πέθανε στις 28 Νοεμβρίου 1852, ύστερα από πτώση του από την πίσω σκάλα της Βουλής (τότε στεγαζόταν στην έπαυλη Κοντόσταυλου, εκεί που βρίσκεται το Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής, επί της οδού Σταδίου), όπου είχε παρακολουθήσει μια ταραχώδη συνεδρίαση. Στην κηδεία του, του αποδόθηκαν τιμές στρατηγού. Το 1930 στήθηκε ο ανδριάντας του στην Πλατεία Φιλικής Εταιρείας στο Κολωνάκι.

15ο Δ.Σ. Σερρών

ΣΤ1 και ΣΤ2 τάξη

Διάρθρωση Φιλικής Εταιρίας

3ο Δ.Σ. Παλλήνης

Στ τάξη

Η ηγετική ομάδα της Φιλικής Εταιρείας απεκαλείτο «η Αόρατος Αρχή» και περιβλήθηκε από την πρώτη στιγμή με τέτοια μυστική αίγλη, ώστε να πιστεύεται ότι συμμετείχαν σε αυτήν πολλές σημαντικές προσωπικότητες, όχι μόνον Έλληνες μα και ξένοι, ενώ στην πραγματικότητα τον πρώτο καιρό συμμετείχαν μόνο οι τρεις ιδρυτές της. Κατόπιν, από το 1815 έως το 1818, προστέθηκαν άλλοι πέντε και μετά το θάνατο του Σκουφά προστέθηκαν άλλοι τρεις.

Για την επικοινωνία τους χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφικούς κώδικες, υπέγραφαν με ψευδώνυμα και το κάθε μέλος ήξερε το πολύ ένα ή δύο άλλα, προκειμένου να μην κινδυνεύουν  να αποκαλυφθούν όλα τα μέλη της  Εταιρείας αν κάποιος μιλούσε. 

Διάρθρωση Φιλικής Εταιρίας

3ο Δ.Σ. Παλλήνης

Στ τάξη

Το 1818, η Αόρατη Αρχή μετονομάστηκε σε «Αρχή των Δώδεκα Αποστόλων» και κάθε Απόστολος επωμίστηκε την ευθύνη μιας μεγάλης περιφέρειας. Οι Απόστολοι της Φιλικής Εταιρείας ήταν δώδεκα και ορίστηκαν από τον Σκουφά, όταν πήγε στην Κωνσταντινούπολη την άνοιξη του 1818.

1. ο Γεωργάκης Ολύμπιος για τη Σερβία,

2. ο Βατικιώτης για τη Βουλγαρία,

3. ο Πεντεδέκας για τη Ρουμανία,

4. ο Λουριώτης για την Ιταλία,

5. ο Αναγνωσταράς για τα νησιά του Σαρωνικού,

6. ο Χρυσοσπάθης για τη Μεσσηνία,

7. ο Φαρμάκης για τη Μακεδονία και Θράκη,

8. ο Κροκίδας για την Ήπειρο,

9. ο Πελοπίδας για την Πελοπόννησο,

10. ο Ίπατρος για την Αίγυπτο,

11. ο Κατακάζης για τη Νότια Ρωσία και

12. ο Κυρ. Καμαρηνός για τον Πετρόμπεη της Μάνης.

Ορκωμοσία

(Ά Δημοτικό Ύψωνα)

Προαπαιτούμενο για είσοδο και συμμετοχή στη Φιλική Εταιρεία ήταν η πίστη στο Θεό και και στον ένοπλο αγώνα. Αυτό το διασφάλιζαν οι Φιλικοί με την ορκωμοσια των μελών. Η τήρηση του όρκου  ήταν αδιαπραγμάτευτος όρος. Όσο μεγάλωνε η οργάνωση αυτό ήταν ακόμα πιο βασικό ώστε η οργάνωση να μένει μυστι΄κή.  Ο όρκος δέσμευε  τον μυημένο να πλήξει τον εχθρό με όλη του τη δύναμη, την κατάλληλη στιγμή, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η ζημιά και να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες.

Τα μέλη της ήταν υποχρεωτικό να έχουν ευπρεπή συμπεριφορά, να σέβονται, να αγαπούν και να βοηθούν τους υπόλοιπους αδερφούς τους, να μην καταχρώνται τα χρήματα που παρέχονται για τους σκοπούς της Εταιρείας. Καθήκον των μελών ήταν επίσης, να δείχνουν προσοχή, προσεγγίζοντας ανθρώπους οι οποίοι θα μπορέσουν τόσο να κρατήσουν το μυστικό, όσο και να το μεταλαμπαδεύσουν σε αντίστοιχα άξια μέλη. Επίσης, τα μέλη δεσμεύονταν να μην επιδίδονται σε αδιάκριτες ερωτήσεις, που αφορούν είτε τις ενέργειες, είτε την ίδια την ιεραρχία της οργάνωσης.

Παρόλα αυτά υπήρχε η δέσμευση για σεβασμό όχι μόνο του Χριστιανισμού, αλλά και των άλλων θρησκειών. Ο σεβασμός και η ανθρωπιά θεωρούντο βασικά στοιχεία στη διαγωγή και στον τρόπο ζωής και δράσης ενός μέλους, τόσο προς τους αδύναμους, όσο και προς τη διοίκηση και τους θεσμούς της Εταιρείας. Ο όρκος κλείνει με ένα συγκινητικό συμπέρασμα, στο οποίο ο λαμβάνων τον όρκο θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τη Φιλική Εταιρεία και τους σκοπούς της, υποσχόμενος, πως θα αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι σε αυτή. Στις τελευταίες γραμμές, με τις εσχατολογικές φράσεις που χρησιμοποιεί για να περιγράψει τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης προδοσίας, ενισχύει τη βεβαιότητα πως δεν πρόκειται να προβεί στην απονενοημένη αυτή ενέργεια.

Η επιτυχία της Φιλικής Εταιρείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν το ιερό όρκο, που συσπείρωσε τους υπόδουλους Έλληνες προς έναν κοινό στόχο. Κατά κάποιον τρόπο, στον όρκο των Φιλικών συνυφαίνονταν όλες οι ελπίδες του ελληνικού λαού για ένα καλύτερο μέλλον, που προϋπόθετε όχι μόνο την ανεξαρτησία από τον οθωμανικό ζυγό, αλλά και την εν γένει εθνική ενότητα των Ελλήνων, απαλλαγμένη από επιμέρους έχθρες και διχόνοιες.

    Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού θεού οικειοθελώς, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και λόγους της, μήτε να σταθώ κατ'ουδένα λόγον η αφορμή του να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ, ότι γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πνευματικόν ή φίλον μου.

    Ορκίζομαι, ότι εις το εξής δεν θέλω έμβει εις καμίαν άλλην εταιρείαν, οποία και αν είναι, μήτε εις κανένα δεσμόν υποχρεωτικόν. Και μάλιστα, οποιονδήποτε δεσμόν αν είχα, και τον πλέον αδιάφορον ως προς την Εταιρείαν, θέλω τον νομίζει ως ουδέν...

  Δράση

Η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας, τον Σεπτέμβριο του 1814, συμπίπτει χρονικά με την έναρξη του Συνεδρίου της Βιέννης.

Η Εταιρεία, αρχικά, πλαισιώθηκε από μικρούς εμπόρους μεσαίας οικονομικής εμβέλειας (σε αυτήν την κατηγορία ανήκαν και οι ιδρυτές της, Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ και Εμμανουήλ Ξάνθος) υιοθετώντας το μοντέλο οργάνωσης των, συνδεδεμένων με τον τεκτονισμό, μυστικών εταιρειών της Ευρώπης. Οι μυστικοί είχαν κρυπτογραφικό κώδικα, επικοινωνούσαν με ψευδώνυμα κι έδιναν όρκο μπροστά στο Ευαγγέλιο.

Η μυστική δράση της Φιλικής Εταιρείας επικεντρωνόταν στην επίτευξη των κατάλληλων συνθηκών οργάνωσης για την προώθηση άμεσης επαναστατικής κίνησης κατά της οθωμανικής εξουσίας. Έτσι, η Φιλική Εταιρεία κατέστη πυρήνας οργάνωσης και σημείο αναφοράς των ομάδων εκείνων που ήταν ευνοϊκά διακείμενες προς την επανάσταση.

Παρόλα αυτά, η δράση της Φιλικής Εταιρείας από το 1816 μέχρι το 1821 είχε ως αποτέλεσμα την ενσωμάτωση ευρειών κοινωνικών ομάδων, οι οποίες κατά τα προηγούμενα χρόνια της γαλλικής επέκτασης και της εξαγωγής των δημοκρατικών ιδεών δεν φαίνεται να ευνοούσαν ένα τέτοιο σενάριο. 

Σημαντικό ρόλο στην αποδοχή του επαναστατικού εγχειρήματος από τις εν λόγω κοινωνικές ομάδες έπαιξε το μυστήριο της Αοράτου Αρχής, με το οποίο περιέβαλε τη δράση της η Φιλική Εταιρεία. Αυτή η προπαγάνδα είχε ως αποτέλεσμα να εκληφθεί το ζητούμενο -δηλαδή η έμπρακτη υποστήριξη του επαναστατικού εγχειρήματος από την ρωσική αυτοκρατορία- ως δεδομένο, με αποτέλεσμα να εδραιωθεί η πεποίθηση ότι πίσω από την Εταιρεία βρισκόταν ο Ρώσος μονάρχης.

Η δράση και η οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας είχε ως αποτέλεσμα την εξασφάλιση μίας ευρείας συναίνεσης και συμμετοχής στο επαναστατικό εγχείρημα και τη μετακένωση της προοπτικής αυτής από τα κοινωνικά στρώματα της διασποράς στην καρδιά των ηγετικών ελληνικών ομάδων στα πλαίσια της οθωμανικής κυριαρχίας.

Ελληνικό Δημοτικό Ντύσσελντορφ

Στ 2 τάξη

Προκηρύξεις

Η προκήρυξη του Υψηλάντη
 «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος»

Στις 24 Φεβρουαρίου του 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κυκλοφόρησε προκήρυξη  στο Ιάσιο με τίτλο
 «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» ¨¨¨¨¨και κάλεσε στα όπλα τους Έλληνες της περιοχής.

6ο Δ.Σ.Αρτέμιδος   Στ ΄    τάξη

«Η ώρα ήλθεν, ω άνδρες Έλληνες! Προ πολλού οι λαοί της Ευρώπης πολεμούντες υπέρ ιδίων δικαιωμάτων και ελευθερίας αυτών, μας επροσκάλουν εις μίμησιν!…
» Ας καλέσωμεν λοιπόν εκ νέου, ω ανδρείοι και μεγαλόψυχοι Έλληνες, την ελευθερίαν εις την κλασσικήν γην της Ελλάδος! Ας συγκροτήσωμεν μάχην μεταξύ του Μαραθώνος και των Θερμοπυλών! Ας πολεμήσωμεν εις τους τάφους των πατέρων μας, οι οποίοι διά να μας αφήσουν ελευθέρους επολέμησαν και απέθανον εκεί!…
Εις τα όπλα λοιπόν φίλοι, η Πατρίς μάς προσκαλεί!
Την 24 Φεβρουαρίου 1821 Αλέξανδρος Υψηλάντης»

6ο Δ.Σ.Αρτέμιδος

Στ ΄    τάξη

                  Ο ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΣ

Στην Πελοπόννησο ο Παλαιών Πατρών Γερμανός πρώτος εκδίδει το επαναστατικό διάγγελμα. Επιθυμεί ο αγώνας να γίνει γνωστός στο εξωτερικό και το απευθύνει «Προς τους εν Πάτραις προξένους των ξένων επικρατειών»:

6ο Δ.Σ.Αρτέμιδος

Στ ΄    τάξη

«Ημείς, το ελληνικόν έθνος των χριστιανών, βλέποντες ότι μας καταφρονεί το οθωμανικόν γένος, και σκοπεύει τον όλεθρον εναντίον μας πότε μ’ ένα, πότε μ’ άλλον τρόπον, απεφασίσαμεν σταθερώς ή ν’ αποθάνωμεν όλοι ή να ελευθερωθώμεν, και τούτου ένεκα βαστούμεν τα όπλα εις χείρας ζητούντες τα δικαιώματά μας.

 Όντες λοιπόν βέβαιοι ότι όλα τα χριστιανικά βασίλεια γνωρίζουν τα δίκαιά μας, και όχι μόνον δεν θέλουν μας εναντιωθούν αλλά και θέλουν μας συνδράμουν, και ότι έχουν εις μνήμην ότι οι ένδοξοι πρόγονοί μας εφάνησαν ποτέ ωφέλιμοι εις την ανθρωπότητα, διά τούτο ειδοποιούμεν την εκλαμπρότητά σας και σας παρακαλούμεν να προσπαθήσετε να ήμεθα υπό την εύνοιαν και προστασίαν του μεγάλου κράτους τούτου».

                                Αρκαδία

Ο Κολοκοτρώνης και ο Δικαίος Παπαφλέσσας εκδίδουν τη δική τους επαναστατική προκήρυξη:

6ο Δ.Σ.Αρτέμιδος

Στ ΄    τάξη

                    «Αδελφοί κάτοικοι Αρκαδίας
 Η ώρα έφθασε, το στάδιον της δόξης και της ελευθερίας ηνοίχθη, τα πάντα ιδικά μας και ο Θεός του παντός μεθ’ ημών έσεται• μη προηθήτε εις το παραμικρόν. Σεις είσθε ατρόμητοι και των προγόνων μας απόγονοι• γενικώς οπλισθήτε με ανοικτά μπαϊράκια, και τρέξατε εναντίον των εχθρών της πίστεως και της πατρίδος• εντός ολίγων ημερών φθάνομεν και ημείς με 10.000 στρατεύματα. Σεις σφαλίσατε τους Αρκαδίους Τούρκους, και μίαν ώρα αρχήτερα ως λέοντες να τους ξεσχίσετε και να τους στείλετε εις τα τάρταρα του άδου, μη καταδεχθήτε να σας κατηγορήση ο κόσμος και η Ιστορία, αλλά ν’ αποθανατίσητε τα ονόματά σας, και να διαμένετε αιωνίως εις την αθάνατον δόξαν.

Εν Σκάλα την 23 Μαρτίου 1821 1ον έτος της Ελευθερίας. Θ. Κολοκοτρώνης, Γρ. Δικαίος»

Σύμφωνα με τους οραματισμούς των ιδρυτών της η Φιλική Εταιρεία επρόκειτο να αποτελέσει μια Μυστική ολιγομελή οργάνωση επίλεκτων Ελλήνων. Οι αλλοεθνείς αποκλείονταν από τις τάξεις της. Η Ανώτατη Αρχή περιλάμβανε αρχικά  μόνο τους Ιδρυτές της οργάνωσης. 

Τα πρώτα χρόνια η οργάνωση συνάντησε δυσκολίες στη στελέχωσή. Το διάστημα 1814-1816 τα μέλη της αριθμούν περίπου 20. Ως τα μέσα του 1817 αναπτύσσεται κυρίως μεταξύ των Ελλήνων της Ρωσίας και της Μολδοβλαχίας, αλλά και πάλι τα μέλη της δεν υπερβαίνουν τα 30. Η πορεία ανάπτυξης της Φιλικής είναι όμως εντυπωσιακή.

Το 1818 οι Φιλικοί άρχισαν να επισκέπτονται τις ελληνικές κοινότητες για να κατηχούν νέα μέλη με αποτέλεσμα να αρχίσουν να αυξάνονται ραγδαία οι μυημένοι  και να  σημειώνονται αθρόες μυήσεις

Το 1819 μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία οι περισσότεροι πρόκριτοι της Πελοποννήσου και των νησιών του Αιγαίου και αρκετοί οπλαρχηγοί. Τον επόμενο χρόνο τα μέλη της ξεπερνούσαν τις 3.000. Αυτή η επιτυχής πορεία της Φιλικής Εταιρείας οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στο γεγονός, ότι καλλιεργούσαν την ιδέα πως η κίνησή τους υποστηριζόταν από τη Ρωσία και ότι είχαν την ευλογία του Πατριάρχη.

Κατά το 1820 εξαπλώνεται σε όλες σχεδόν τις περιοχές της Ελλάδας και τις περισσότερες ελληνικές παροικίες του εξωτερικού.

Χιλιάδες υπολογίζονται οι μυημένοι, μολονότι είναι γνωστά μόνο 1096 ονόματα. Τους πρώτους μήνες του 1821 τα μέλη της αριθμούν δεκάδες χιλιάδες. Η οργάνωση είχε υπερβεί τα ίδια της τα όρια.

(1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ2)

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Ο "όρκος των Φιλικών",
φανταστική σύνθεση του Θεόφιλου Δ. Τσόκου (1849). Ο υποψήφιος Φιλικός ορκίζεται από έναν ιερέα πάνω σε ένα εικόνισμα της Παναγίας

(1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ2 )

Στο διάστημα 1815-1818 γίνεται η μύηση  στην Φιλική Εταιρεία των : Αντωνίου Κομιζόπουλου, Νικολάου Γαλάτη, Άνθιμου Γαζή, Αθανάσιου Σέκερη και Παναγιώτη Αναγνωστόπουλου.

Όσο όμως απλωνόταν η Φιλική Εταιρεία τόσο περισσότερο ένιωθαν οι ιδρυτές της την ανάγκη να αναζητήσουν έναν αρχηγό με πανελλήνια ακτινοβολία και διεθνή αναγνώριση. 

Έτσι στις αρχές του 1820 οι Φιλικοί πλησίασαν τον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό εξωτερικών της Ρωσίας και του πρόσφεραν την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας και εκείνος αρνείται . Έτσι  πρόσφεραν την αρχηγία στον Αλέξανδρο Υψηλάντη που είχε σταδιοδρομήσει με επιτυχία στον ρωσικό στρατό.

(1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ2 )  

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Στις γραμμές της συσπειρώνονται κυρίως έμποροι και μικροαστοί, αλλά και Φαναριώτες και κοτζαμπάσηδες και κληρικοί, πρόσωπα που θα διαδραματίσουν αγωνιστικό ρόλο (θετικό ή αρνητικό) στον αγώνα για την ανεξαρτησία, όπως οι οπλαρχηγοί Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Οδυσσέας Ανδρούτσος, Αναγνωσταράς, ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας), οι Φαναριώτες: Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και Νέγρης, οι μεγαλοκαραβοκύρηδες Κουντουριώτηδες, οι μεγαλοκoτζαμπάσηδες Ζαΐμης, Λόντος, Νοταράς, ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός κ.ά.

Ο σημαντικότερος Μυητής της Εταιρείας ήταν ο Σκουφάς, ο οποίος μέχρι τον θάνατό του είχε μυήσει τα περισσότερα μέλη. 

Όταν ξέσπασε η ελληνική επανάσταση η Φιλική Εταιρεία αριθμούσε δεκάδες χιλιάδες μέλη.                                                       (1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ2 )

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Ο Χρήστος «Αναγνώστης» Παπαγεωργίου ή Αναγνωσταράς ήταν σπουδαίος Έλληνας οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ήταν «αναγνώστης» στην εκκλησία  αλλά επειδή ήταν μεγάλου αναστήματος τον ονόμαζαν Αναγνωσταρά.  Η καταγωγή του ήταν από την Πελοπόννησο  και τον μύησε στη Φιλική Εταιρεία ο Ν. Σκουφάς στην Οδησσό το 1817. Έκανε ο ίδιος συνολικά 49 νέες μυήσεις.

Ο Γρηγόριος Δικαίος (γεννημένος ως Γεώργιος Δικαίος ή Παπαφλέσσας ήταν Έλληνας κληρικός, πολιτικός και οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η καταγωγή του ήταν από την Πελοπόννησο  και μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία  από τον Π. Αναγνωστόπουλο στην Κωνσταντινούπολη το 1818. Έκανε ο ίδιος 36 νέες μυήσεις. 

Ο Ν. Καλυβάς ήταν γιατρός στη Ζάκυνθο και μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον Ι. Ασημακόπουλο στη Ζάκυνθο το 1819 . Έκανε ο ίδιος 31 νέες μυήσεις.

(1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ1 )

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Ο Αριστείδης Παππάς  ήταν Έλληνας φιλόλογος, έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας στην Ιταλία το 1818 Η καταγωγή του ήταν από τη Θεσσαλία. Συνελήφθη καθώς είχε μαζί του επιστολές του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τους Σέρβους και εκτελέστηκε στην Κωνσταντινούπολη λίγο μετά την έναρξη της Επανάστασης το 1821. Έκανε  ο ίδιος 30 νέες μυήσεις.

Ο  Κ. Πεντεδέκας ήταν έμπορος καταγόταν από την Ήπειρο . Μυήθηκε στη Φιλική από τον Νικόλαο  Γαλάτη (υπήρξε δραστήριο και αμφιλεγόμενο μέλος της Φιλικής Εταιρείας, το οποίο δολοφονήθηκε από άλλα μέλη αυτής για αδιευκρίνιστους λόγους). Έγινε Φιλικός στη Μόσχα το έτος 1816. Έκανε  ο ίδιος 25 νέες μυήσεις.

Ο Σ. Χαχαμάκης ήταν Έμπορος, καταγωγή είχε από την Κωνσταντινούπολη και μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία από τον Ν. Σκουφά στην Οδησσό το έτος 1817. Ο ίδιος έκανε  23 νέες μυήσεις.

Ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος γεννήθηκε στην Ανδρίτσαινα περίπου το 1790 και καταγόταν από φτωχή οικογένεια. Το 1818 ξενιτεύτηκε μαζί με την οικογένειά του στη Σμύρνη. Αργότερα εγκαθίσταται στην Οδησσό όπου και έχεται σε επαφή με τον Νικόλαο Σκουφά  που θα τον μυήσει στη Φιλική Εταιρεία το 1815. Ο ίδιος κάνει  18 νέες μυήσεις.                                                (1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ1 )

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Ο Νικηφόρος Μπαμπούκης ή Παμπούκης ήταν ιερωμένος,  δάσκαλος και αγωνιστής του 1821. Η καταγωγή ήταν από την Πελοπόννησο και μυήθηκε στη Φιλική από τον Αναγνωσταρά στην ύδρα το 1818. Έκανε ο ίδιος 18 νέες μυήσεις.

Οι Ε. Χρυσοπάθης (στρατιωτικός) και Α. Τσούνης (έμπορος) κατάγονταν και οι δύο  από την Πελοπόννησο. Μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία το έτος 1817 και 1818 αντίστοιχα. Ο καθένας ξεχωριστά έκαναν 17 νέες μυήσεις. 

Οι Παναγιώτης Αρβάλης και Παναγιώτης Αθανασίου,  έμποροι και οι δύο στο επάγγελμα , κατάγονταν από την Πελοπόννησο και μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία το έτος 1918. Έκαναν 15 και 13 αντίστοιχα νέες μυήσεις ο καθένας τους.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ο μεγάλος Έλληνας αρχιστράτηγος, οπλαρχηγός και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821 και  πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας, που απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά και που μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον Αναγνωσταρά στη Ζάκυνθο  το έτος 1818. Ο ίδιος έκανε 11 νέες μυήσεις.

Ο Αντώνιος Πελοπίδας καταγόταν από την Ήπειρο και ήταν  έμπορος στο επάγγελμα, πρωτεργάτης και αγωνιστής. Υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας με βαθμό Αποστόλου. Έκανε 11 νέες μυήσεις  κυρίως στην Πάτρα. Εστάλη στην Αλεξάνδρεια όπου συνέχισε το αποστολικό του έργο. 

                                                                                            (1ο Δ.Σ Θρακομακεδόνων ΣΤ1 )

Ποιοι μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία;

Από τη μυητική βαθμίδα των Συστημένων αναδεικνύονταν όσοι θα περνούσαν σε εκείνη των Ιερέων. Προηγουμένως παρακολουθούσαν  τον χαρακτήρα τους και δοκίμαζαν τον βαθμό αφοσίωσής τους στην κατάκτηση της ελευθερίας. 

Ο μυητής έθετε  ερωτήσεις για τη σχέση του Συστημένου με την Εταιρία, για την πιθανότητα να χάσει και τη ζωή του ακόμη για τα ιδεώδη της, για το πόσο έτοιμος και ικανός αισθανόταν να προχωρήσει. 

Αν οι απαντήσεις ήταν ικανοποιητικές, του ανακοίνωνε ότι επρόκειτο να περάσει στη βαθμίδα των Ιερέων και χώριζαν για να ξανασυναντηθούν την επόμενη νύχτα. 

Ε.Δ.Σ. Ντίσσελντορφ, Δ' τάξη

Διαδικασία μύησης.

Ο υποψήφιος έφερνε ένα μικρό κίτρινο κερί. Ο μυητής έστηνε ένα εικόνισμα πάνω σ’ ένα τραπέζι και άναβε το κερί. Μέσα στην επιβλητική ατμόσφαιρα του μισοσκόταδου ο μυητής τον ρωτούσε:

«Μήπως δεν στοχάζεσαι τον εαυτόν σου εις αρκετήν δύναμην; Έχεις ακόμη καιρό να παραιτηθείς… Από τον δεσμόν όπου εμβαίνεις μόνον o θάνατος θα ημπορεί να σε λυτρώσει! Σε ολίγoν κάθε μεταμέλειά σου θα είναι ασυγχώρητος!»

«Το εστοχάστηκα και στέργω», έπρεπε να απαντήσει ο υποψήφιος, και τότε συνεχιζόταν η μυητική διαδικασία.

Ο μυητής έπαιρνε το κερί και το έδινε στον υποψήφιο που το κρατούσε με το αριστερό χέρι, ενώ γονάτιζαν και οι δύο, έκαναν το σταυρό τους και ασπάζονταν την εικόνα. Σ’ αυτή τη θέση ο μυητής διάβαζε «τον μεγάλο όρκο» και ο μυούμενος τον επαναλάμβανε με κάθε σεβασμό της ιερής εκείνης στιγμής. 

Με το πέρας του όρκου ο μυητής ακουμπούσε το δεξί του χέρι στον ώμο του μυούμενου και δήλωνε με κάθε επισημότητα: 

Η μύηση

«Ενώπιον του αοράτου και πανταχού παρόντος αληθινού Θεού,. του καθ' αυτό δικαίου, του εκδικούντος την παράβασιν και παιδεύοντος την κακίαν, καθιερώνω κατά τους κανόνας της Φιλικής Εταιρείας τον (ονοματεπώνυμο) εκ πατρίδος (τόπος καταγωγής), ετών (ηλικία) και επαγγέλματος (τάδε) και δέχομαι τούτον Ιερέα, καθώς εδέχθην τούτον εις την Εταιρείαν των Φιλικών».

Το κερί έσβηνε και φυλασσόταν ευλαβικά, ενώ από εκείνη την στιγμή ο μυημένος ήταν Ιερέας της Φιλικής. Την επόμενη μέρα του έδειχναν τα σημάδια αναγνώρισης. Την τρίτη ημέρα έπρεπε να αποστηθίσει τον μυστικό κώδικα της οργάνωσης, ενώ την τέταρτη απαντούσε σ’ ένα προκαθορισμένο ερωτηματολόγιο. Τέλος, ο νέος Ιερέας συνεισέφερε ένα χρηματικό ποσό για τους σκοπούς της οργάνωσης, που συνοδευόταν από ένα γράμμα, το οποίο στη συνθηματική γλώσσα απεκαλείτο αφιερωτικό. Σ’ αυτό το γράμμα ο μυητής χάραζε στην κορυφή το δικό του μυστικό σήμα αφιέρωσης και δίπλα το μυστικό σήμα καθιέρωσης του ως Ιερέα, που στο εξής αποτελούσε την συμβολική του υπογραφή. Παραδινόταν, επίσης, στον Ιερέα ένα γράμμα που το έφερε πάντα μαζί του και το οποίο ονομαζόταν γράμμα υπεροχής. 

Ε.Δ.Σ. Ντίσσελντορφ, Δ' τάξη

Όταν ένας Ιερέας συναντούσε έναν Συστημένο έκαναν τα σημεία αναγνώρισης. Ο δεύτερος έπρεπε να δείξει το συστατικό του γράμμα εάν το ζητούσε ο πρώτος, αρκεί αυτός να έδειχνε από μακριά το γράμμα υπεροχής. Προκειμένου να διαφυλάσσονται τα στεγανά της «Αόρατης Αρχής», κανείς νεοφώτιστος Ιερέας δεν μπορούσε να επικοινωνήσει απευθείας με αυτήν, παρά μόνο μέσω του μυητή του. Αυτή η πυραμιδοειδής δομή διαφύλαξε μέχρι τέλους και διατήρησε αλώβητη την Φιλική Εταιρία. 

Ο νέος Ιερέας ήταν έτοιμος να ξεκινήσει το έργο της διαφώτισης και της στρατολόγησης νέων μελών, εφόσον έδινε έναν τελικό όρκο, στον οποίο ορκιζόταν ότι πάντοτε θα διακήρυσσε τα ιδεώδη της οργάνωσης.

Ε.Δ.Σ. Ντίσσελντορφ, Δ' τάξη

Λάβαρο- Σύμβολα

            Στ1

2ο Σ.Δ. Αρτέμιδος

Η Σπυριδούλα, η Ρουίτζιε και η Θεοδώρα ζωγράφισαν την σημαία της Φιλικής Εταιρείας  και θα μας εξηγήσουν τι σημαίνει το κάθε σύμβολο ,κάθε χρώμα της σημαίας.

         Στ1

2ο Σ.Δ. Αρτέμιδος

Σημαία του Αγώνα της Ανεξαρτησίας με τα σύμβολα «εφοδιαστικού ιερέως» της Φιλικής Εταιρείας.

  Στην σημαία της φιλικής εταιρείας διακρίνουμε τα γράμματα ΗΕΑ και ΗΘΣ που σημαίνουν ελευθέρια ή θάνατος.

 Επίσης από κάτω βλέπουμε τον ιερό δεσμό με τις δεκαέξι στήλες. Ο ιερός δεσμός ήταν το σύμβολο ενότητας της εταιρείας.

Ακόμη υπάρχει ο σταυρός με το δάφνινο στεφάνι που ο σταυρός συμβολίζει τον χριστιανισμό και το δάφνινο στεφάνι σήμαινε στα αρχαία χρονιά τους νικητές.

Τη σημαία  σχεδίασε ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και την ύψωσε ο Γεώργιος Σισίνης το 1821 στην Ήλιδα.

                                                Σπυριδούλα- Σελίνα 

                                               Στ1 -2ο Δ.Σ. Αρτέμιδος

Η σφραγίδα της Φιλικής Εταιρείας

Την σφραγίδα της Αρχής, την κατασκεύασαν τα μέλη της ηγετικής ομάδας. Στο κέντρο είχε ένα Σταυρό, τον αριθμό 16, και το γράμμα E (Ελλάδα) . Στην περιφέρεια είχε με κεφαλαία γράμματα τα αρχικά των βαπτιστικών ονομάτων των 9 μελών που ήταν πρώτοι στην ιεραρχία.

                                         Ηλίας-  Στ1 2ου Δ. Σ. Αρτέμιδος