Nastradin Hoca 

kurtarȇr Eni Yılı 

Kalendardä Dekabri ayin 31. Budjak etişti sıradakı yılın sonuna. Taa birkaç saat da Gagauz Eri aykırlayacek  eni yila. Nica deerlar : “Prostlar kalacek eski yilda. Gelecekta gagauzları bekleer sadece kısmetli hem raat günnär”.  

Uzakta, geniş çayırın orta erindä birdän-birä peydalaner iki kişi. Lafederäk aykırlȇrlar çayırı. Onnar Ayaz dädu hem Karcazka.

“Bana kalsa..etiştik”, - deer Ayaz dädu.

“Neredäyisz biz, dädü”, - sormalı olȇr Kaarcazka. 

“Gagauz erindä, sansın... Bütün dünneya anılmış Avtonomiyada. Bän da burada seftä bulunȇrım. Şindiyadak gagauz uşaklarına baaşışlarımı yardımcılarımdan yolladım. Onnar da bana her yıl burası için okadar meraklı işlär annadardılar, ani bu sıra kararladım kendim geliim da kendi gözlerimnän göriim – kim o gagauzlar. Da yaptım bu uzak yolu taa Büük Ustügtan”, - der Ayaz dädu.

“Ama bän, dädu, burası için bişey bilmeerim... Nesoy halk bu – gagauzlar?”, - sorȇr Kaarcazka.  “Hiç koorkma, kızım, ii insan var hererdä. Ya koş o gadjetini – sesleyelim – neredä bulunerız”, - deer Ayaz dädu. 

Koşuler navigator. Da söler: “Siz bulunersınız Gagauz Erin Günduusu tarafında, Çadır kasabanın kenarında. Gagauziya – Avtonomiya bölgesi, angısı girer Moldova devletina. Kuruldu 1994-cü yılda. Ama iki yıl önca o Respublikaydı – 1992-cidän – 1994-cüya kadar. Reapublikanın ilk prezidenti oldu Stepan Topal. Burada var bakannık komiteti hem Halk topluşu. Burada yaşeer 130 bin kişi. Taa zeedesi onnardan gagauz hem bulgar. Onnarlan birliktä hem dostlukta yaşerlar ukrainnar, polärkar, ruslar hem romlar. Gagauz erindä var 3 küü hem 3 kasaba. Çadır, Valkaneş hem baş kasabası - Komrat neredä”, - bu laflarda navigator sesini keser, süner.  

“Ne oldu?”, - sorȇr Ayaz dädu.  

“Bitti, dädu, süündü navigator”, - cuvep eder Kaarcazka. “Kaç sıra söledim – yok umut sizin o zamandaş tehnikalarınıza. Şindi ne yapacez? Yolu bilmeeriz. Nasıl o zavalı uşaklara baaşışları daadacez. OF, Of,Of...”, - kahıra düşer Ayaz dädu. Kaldılar Ayaz Dädu hem Kaarcazka çayırın orta erindä. Da bilmeerlär – ne yapsınnar, nereyi gitsinnär. Ama Eni yı gecesi büülü. Zor durumda hiç birini brakmaz. 

Urȇr Ayaz dädu omuzuna dolu baaşışlan aar çuvalı da doorulȇrlar onnar Çadır tarafına. Herbir evdä yanȇr şafk, tütet baca. Sokaklarda işidiler şen şamata. Girerlär Ayaz Dädu hem Kaarcazka kasaba içinä. Sokakçasına onnara kaarşı eşektä atlı birkimsa geler. “Zamannız hayırlı olsun”, - söler yolcu. Bu yolcu – Nastradin Hoca. 

“Hayırlı olsun”, - cuvep eder Ayaz dädu.

“Bu halizdän mi osa bän düşümdäyım.. Ayaz Dädu hem Kaarcazka Çadırda mı”, - söler Nastradin Hoca.

“Haliz, haliz... Uzun yol yaptık da te etiştik. Ama bizä lääzım bir gid, çünkü yolu bilmeeriz”, - aalaşȇr Ayaz dädu. 

“He, bendän taa ii gid Budjak topraklarında bulamayacenız. Bän sizi gezdirecäm. Şüpeniz olmasın”, - söler Nastradin. 

Bakeer uzun-uzun Kaarcazka eşektä atlı oturan, fasıl giimni adama.. Çeker Ayaz Dädunun enini, kimsey işitmesin deyni, kulaana enikunu deer..

“Onu var mı nasıl inanmaa?”.

“Bilmeerim..ama bana kalsa, o ii bir adam”, - cuvap eder Ayaz dädu. 

“E sän kimsin e?” – sorȇr o Nastradinä. 

“Bän mi? Beni burada herbiri bileer. Bän şakacı, fıkracı Nastradin Hoca. Bendän yok neçin korkasınız”, - cuvap eder öbürü.

    Bakȇrlar biri-birinä Däduylan Kaarcazka da annȇrlar, ani şakacıyı var nasıl inanmaa. Giderlär. Nastradin Hoca eşektä atlı, Ayaz Dädu hem Kaarcazka aardına.

    Ayaz Dädu düşüner nasıl etiştirsinnär hepsi baaşışları uşacıklara daatmaa. Zavalcıklar bekleerlär.  Nastradin sa düşüner nekadar büük hem sorumnu missiya düştü ona. “Bakalım bundan sora da mı beni, Nastradini, hep şakacı, fıkracı erinä tutaceklar”, - deer o kendi kendisnä. 

    Sorȇr Ayaz dädu: “Sayın Nasradin, bana Büük Ustüga Gagauz Erindän uşaklardan 25 bindän zeedä kiyat geldi. Nasıl biz hepsinä baaşışları daatmaa etiştirelim? Şındiya kadar biz bunu büülü navigatorlan yapardık, ama o da artık işlämeer”. 

    “Hiç korkma, boşuna benimnän kaarşı gelmediniz. Sadece taa birkaç baaşış hazırlayınız”, - gülümseyeräk söler Hoca.

“Neçin?”, - sorȇrlar ondan musaafirlär.

“Neçin ki bu gecä taa birkaç uşak dünneyä gelecek. Bilmeerim nicä başka küülerdä, ama Kongazda hem Kıpçakta mutlaka”, - söler Nastradin.

Urȇr Ayaz Dädu büülü sopasını üç keret da baaşışların sayısı zeedelener.         Bölä, onnar etışerlär Çadır kasabasının kenarında bulunan AT-Prolin beygir fermasına. Açȇr Nastradin Hoca tokatları  da girer nicä kendisinä evä. 

“Giriniz, hoş geldiniz At-Prolin beygir fermasına. Tek çorbacılık, nerdä beygirleri büüderlär. Bu çorbacılıın başı ii, cana yakın bir adam Kosti Keleş. Bän onu islää bilerim. Hem haberiniz olsun, o artık pek çok yıl burada büüder Rusiyadan gelmä beygir tamızlıını. Graf Orlovun tamazlıı”. 

    Şaşȇr buna Ayaz Dädu, ama bu lafları işittikçä, canında peydalaner sıcak bir duygu. Annȇr, ani burada, bezbelli Rusiyayı bütün ürektän severlär. Girer Nastradin dam içina, verer iki beygirä elindän şeker da çıkarȇr onnarı dışarı. Ayıreȇr en gözäl beygirleri – birisi MART – boz renkli biyaz benekli, öbürü da Budjak – mor benizdä. Da teklif eder Ayaz Däduyu hem Kaarcaazkayı pinsinnär onnara atlı. 

    “E sän Nastradin Kendinä beygir neçin ayırmȇrsın?”, - sorȇr Kaarcazka.

“Bän Kaarcaazka eşektän kaarä bişeya pinmeerim. Şindi hepsi inomarkalarda gezinmaaa isteer. Eşekta gezinmeyi ayıp sayȇrlar. Bän sa dostumu yok nasil brakıım. Onsuz yokum!”, - cuvap eder o. 

“Ama nasıl biz bu havada atlı bütünnä Gagauziyayı gezmää etiştireciiz....Tezlää saatlar onikiyi düyeceklär”, - sorȇr genä Kaarcazka.

“Korkma!!! Bän eşeemi brakmȇrım, o da beni brakmaycȇk.  

"Sizi da bu zor durumdan çıkaracȇk”, - hodullu söler Hoca. 

Yaklaşer Nastradin Hoca eşää çikarȇr cebindän bir testecik ot da verer eşek onu isin. Eşek çiiner o otçaazları. Nastradin sa sarmaşȇr onun ensesinä da söler kulaana:

“ Şindi bırdayım – sora ordayım

Budjakta bizi gezdir – 

Gagauz erinnan tanıştır

Yol uzun sürtmesin – 

Küülar-kasabalar yakında olsun!”

Bu lafları işittikçä Nastradinin eşää urȇr üç sıra nallı ayaanı erä, baarȇr üç keret “İa-ia –ia”,  da onun sırtı yalabımaa başlȇr. Arkasında sa iki yalabık kanat peyda olȇr. Şaş-beş kalȇr Ayaz Dädu hem Kaarcazka, angıları öla da büülü işlerä sınaşık, ama bukadaradak yoktur gördülär.

    Ama Şaşacȇkları iki okadar taa büük olȇr, açan onnarın da beygirlerindä – Martta hem Budjakta – birär çift yalabık kanat peydalanȇr. Urȇr eşek 3 keret ayaanı erä da kendisi hem beygirlär erdän ayırılȇrlar, uçmaa başlȇrlar. Onnarda da atlı Ayaz Dädu, Kaarcazka hem Nastradin Hoca. 

Aşaada kalȇr Çadır kasabası, evlär olȇrlar küçücük, salt görünerlär ufak-ufak şafklar – şılȇrlar pençerelär. 

    «Benim da büülü işlerä ilişikliim var, bän da çok işlär becererim. Ama bukadaradak!!! Ya bak sän!!! Nesoy gagauz!!! Aman da beceriklii!!! Becerikli, hem da pek!!!», - bakarak yukardan aşaa, düşüner Ayaz Dädu. 

Bir minudun içindä Çadırın kenarından kasabanın orta erinä etişerlär. Buradan, nicä adadı Nastradin Hoca, o başlȇr musaafirleri tanıştırmaa Gagauz Erin anılmış erlerinnän hem gözelliklerinnän.  Çeker eşään saa kulaanı, eşek ineer biraz aşaa. Beygirlär da onnarın aardına.

“Görersiniz mi..aşaada anmak taşı? O Mihail Çakira koyulu – gagauz aydınnadıcısına. Onun aardında da büük yapı var – Kultura Evi. Burada da Dionis Tanasoglunun adına teatru işler. Gagauz dilindä spektaklileri koyerlar, ama nekadar gözäl sţenada rollerini oynȇrlar! Siz görsäniz. En çok severim şaka janrasında spektaklileri, çünkü teatrunun başı Mihail Konstantinov onnarda benim da şakalarımı kullanȇr. Beni da premyeralara teklif eder. İlk sırada oturerım”, - büük hodulluklan söler Nastradin Hoca.

Hep ta Hocanın şakaları hem fıkraları insan arasında aazdan – aaza gezer. Onnar hem güldürerlar hem düşünmeya teklif ederlär, çünkü maanaları var. 

“Ayaz Dädu, biz kasabanın orta erindäyiz. Daat uşaklara baaşışlarını, sevindir onnarı, yap onnarın istemeklerini”, - deer Nastradin. 

Urȇr dädu sopasının üç keret erä. Kaar kalkȇr. Lüzgär onu dönüştürer. Herbir kaarçaaz yola yollaner, ayırı-ayırı evlerä dooruler. 

Etiştikçä da ya kapu, ya pençerä aralıından içeri girer. Donaklı, gözäl, ep-eşil çam aacın altına konȇr. Burada, sıcakta eriyer, eridikça da baaşış olȇr. Bölä herbir uşaan, Ayaz Däduya kiyadında yazılı olan istedii aslıya çıker. Binnän uşak masala inanı kaybetmeer. 

“Oldu, yaptık. Yola çıkalım!!! Taa çok küü hem kasaba önümüzdä var. Etiştirelim lääzım”, - alatlattırȇr Ayaz dädu.

Nastradin Hoca pineer atlı eşää, sarmaşer ensesinä da kulaana söler: 

«Şindi buradayım, sora oradayım!! 

Bujakta bizi gezdir,

 Gagauz Erinnän tanıştır.

 Yol uzun sürtmesin, 

Küülär-kasabalar yakın olsun!!!»  

    Etiştirämeer Nastradin Hoca lafını başarmaa, nicä eşään ayakları erdän ayırıler. Onun aardı sora uçmaa başlerlar Mart hem Bujak ta, onnarda atlı Kaarcazka hem Ayaz Dädu. Hiç annamȇrlar nica etişerlar Kazayak yamacına. Klisenin yanında görüner eni açık renkli park. Orada da – sallangaçlar kayganaklar patçazlar serinsulu çöşmelar hem konţertlar için örtülü sţena. Nastradin Hoca hodul-hodul söleer:

    “Bu parkı Türkiya devleti yapmaa yardim etti. Kazayaklılar da işi başa çıkarmaa yardımcı oldular. Da te nası gözal oldu”.

“Gözal, hep ta ani gözal. Bezbelli uşaklar parkin açılmasina pek sevineerlar”, - der Ayaz dädu. 

“Bilmeerim bilmeerim, - kaşıyıp tepesini söleer Nastradin, - Bana kalsa analar-bobalar onnardan taa zeeda sevinerlär”.

    Urȇr dadu sopasını erä. Başlȇrlar uçuşmaa kaarcazlar. Da daalışȇrlar bütün küüyä. Maalelärca, sokaklarca da gireerlär evlerä neredä uşak var. Konerlar gözal donaklı çam aacın altına. Da sicakta eriyip – baaşiş olȇrlar. Uşakları sevindirerlär. 

    Bundan sora Nastradin Hoca pineer atlı eşää, sarmaşer ensesinä da kulaana söleer: 

«Şindi buradayım, sora oradayım!! 

Bujakta bizi gezdir,

 Gagauz Erinnän tanıştır.

 Yol uzun sürtmesin, 

“Moldovanın tek küüyünda neredaä kolhoz var”, - cuvap eder Nastradin. 

“ Nasıl  ölä?” – şaşȇr Kaarcazka.

Nastradin ilerleder lafını: “Te böla! 2000-cii yilda bır ahmak pemınt programasını giriştirmaa başladı. May hepsi onun aklina uydu. Kolhozari daattilar topraklari pay ettilar. İlin fikirlilar – sandilar boyar olaceklar. Sadece Kıpçaklilar akılli çıktılar. Dooru da yaptılar. İş ta gider bereket ta zengin toplanılȇr”. 

“Ya ne gözal! Helal bu insannara!”, - mayıl olȇr Kaarcazka.

“ Gözal da islää da. Te düşünerim bekim buradaykana kolhoz başına uurayım işa beni kolhoza alsın. İş tarafından pek becerikli diilim ama kısmetimi deniim....Nica düşünersin Ayaz dädu alacȇklar mı beni işä?”.

    “Bilmerim, bilmerim Nastradin. Onnarda sensiz da işlar ii gider”, - der Ayaz dädu.

    “Ama brak taa ii girmiim burayı  işä. Bän onnara fıkra annada-annada onnar işleyamiiceklär da sora bu kolhoz da daalaceȇk. Ko işlesinnär bensiz. İş işlan ama, ani olsaydı şindi bir parçacık bahur. Siza da dattıracıydım, ama yok”, - gücener Nastradin.

“Ne o bahur, Nastradin. İmelik tarafindan mı bişey?”, - sorȇr Ayaz dädu. 

“İmelik, imelik, hem da nasıl - ev sucuu. Pak yaanıdan. İçindä da sadecä ufadılmış kara biber hem tuz var. Mmmm.... ligalarım akȇr aklıma getirttikçä. Baur festivalini burada her yıl geçirerlär. Te ozaman burayı gelmää laazım. Bu yıl bän da geldim. Ama tuzluydu sucuklaar – 300 ley kilası tutardı. Pek paalı. Alamadım. Bir satıcıya bir saat fıkra annattım, patladı – güldü... O da bana bir üçüz gramnık bir baur verdi. 

    Ama gel bir köpek, kap onu benim elimdän. Eee-e-e-e, aardına kaçtım, taş-sopa saldım, “ţıt” baardım, keertmedi. İdi baurumu hiç tıkanmadı da, esapsız... Hadi, dädo, daat baaşışlarını da yolumuza vaaralım. Dayanameerım bırda artık. Hep o baur akılımda”, - der Nastradin.

    Urȇr dädu büülü sopayı erä. Kalkınȇrlar büülü kaarcazlar, uçuşȇrlar Kıpçak küüyün sokaklarında, kapu – pençerä aralıklarından girerlär içeri, çam aacın altına erleşip erierlär da uşaklar için baaşış olȇrlar.

    Ayaz dädu söler: “Bu da oldu!! Yaşasın Kıpçak, yaşasın kolhoz da. Ama bahura ne mayıl oldum. Yazık sana, Nastradin. Ama köpään kısmedi çıkmış”.

Ayaz Dädu, Kaarcaazka hem Nastradin genä pineerlär atlı. Nastradin deer: 

“Şindi buradayım, sora oradayım!

Bucakta bizi gezdir – 

Gagauz Erinnän tanıştır!

Yol uzun sürtmesin – 

Küü – kasaba yakın olsu!”

Çıkȇrlar göklerä Ayaz Dädu, Kaarcazka hem Nastradin Hoca atlı yalabık kanatlı beygirlerdä hem eşektä. Da doorulȇrlar Valkaneş dolayına. 

“Sizä uydu, ani benimnän kaarşı geldiniz da beygirlerdä atlı uçarak gidersiniz, zerä Valkaneş tarafına pek kötü yol. Bıktılar adamaa, ani bu yolu düzeceklär, ama ölä da yapamadılar”, - aalaşȇr Nastradin.

“İnanȇrım! Bizdä da Rusiyada busoy problema var”, - annayarak Nastradinin kahırını söler Ayaz dädu. 

Uzakta başlȇr görünmää üüsek bir monument.

“Bu ne orada ?  Bukadar üüsek, üstündä da kruça hem ay var”, - sorȇr Ayaz dädu.

“Bu Valkaneş kasabanın simvolu. 22 metra üseklıı. Bu anmak taşını 1848-ci yıldan.

Orada yazer, ani «1770-ci yılda İyül ayın 21-ndä graf Pötr Rumänţev bu erdä 17 binnik rus askerinnän ensedi 150 binnik türk askerini, angısının başında durardı Halil Paşa”, - annadȇr Nastradin.   

Bu laflardan sora Nastradin Hoca uzadȇr elini da gösterer üülen-günduusu tarafına da deer:

“Orada Çeşmä küüyü hem Tülü küüyü, orayı uurayamayacız, ama baaşışlarını nasıl – nicä yolla, Ayaz Dädu!”.

Sora da gösterer poyraz – günbatı tarafına: 

“Orada  da Karboliya küüyü”. Doorudȇr Ayaz Dädu büülü sopayı ilkin Karboliyaya sora da Çeşmä, Tülü küülerin tarafına. Uuldȇr lüzgär, uçuşȇrlar kaarcazlar, kapu pençerä aralıklarından girerlär herbir evä, neredä uşak var, erleşerlär gözäl donaklı çam aacın altına, erierlar sicakta – da baaşış olerlar – uşacıkları sevindirerlär. 

Bu arada Ayaz dädu hem Kaarcazka Nastradinnän etişerlär Valkaneşin orta erinä. Konȇrlar. Burada kaarşı onnara geler birkaç kişi. Aralarında  var büük ta küçük ta. Giimni gözäl, başlarında kalpak, feneţ.. ellerindä traka hem kamçı. Yolca türkü çalerlar: 

“Eski Yılı geçirelim,

Prostları unudalım,

Eni yılda bereket

Hepsinä saalık, kısmet!” 

Birda, aralarından birisi tanıyer Nastradini: “Hey, Hoca Nastradin? Ne uzun zaman Valkaneşä gelmedin? Nicä Gagauz gergefi yortusunda buluştuk, başka da görmedim seni”.

“İşim çok vardı”, - söler Nastradin.

Valkaneşli adam ilerleder lafını: “Nasıl işin vardı – fıkra annatma yada şaka patlatmaa?!”

“Sana görä! Bunu da becermää lääzım. Bak kimi bän Valkaneşä getirdim – Ayaz Däduyu unukasınnan – Kaarcazkaylan”, - alatlȇr tanıtmaa valkaneşlileri üüsek musaafirlärlän Nastradin.

“Hoş geldiniz, saygılı musaafirlär”, - sevinmeliklän deerlär kasabanın yaşayannarı. 

“Hoş bulduk!”, - bir sestä selämi alȇrlar Ayaz dädu hem Kaarcazka.

Ayaz Dädu Kaarcazkaylan meraklı bakȇrlar gözal gagauz rubalarınnan giimni valkaneşlilerä. Adam esap alȇr bunu da deer:

“Beendiniz mi? Bu bizim halk giimnerimiz. Biz sizi gelän yıla Gagauz gergefi festivalinä teklif ederiz. Mutlaka geliniz. 

Bu yortu bizdä pek gözäl geçer”. 

Çıkarȇr adam başından kuzu derisindän dikili kalpaanı, soyunȇr sepeli koyun derisindän keptarı, baaşlȇr däduya. Genç gagauzkaların birisi da boynusundan boncukları hem batiini Kaarcazkaya verer.

“Kablediniz, saygılı musaafirlär. Gagauzlardan kimsey baaşışsız dönmeer evä”. 

“Saa olunuz, gagauzlar, saa olunuz!” – şükür eder Ayaz dädu.

“Sän da, Nastradin, sade gezdirtmä musaafirleri. İkram da et onnarı”, - takazalȇr valkaneşli olan Nastradini.

“Hiç korkma!!! Olur mu bunsuz? Yapacıız. Hemen Kara-Gani aulunua gidecez. Orada haliz gagauz şarabını içeciz”, - söler Nastradin.

Bölä da yapȇrlar. Kara-Gani aulunda diil sade şarap döksünnär, ama en ii fıçıdan bir çotra şarap yannarına da verdilär.

    “Ee-ee-e, ne islää! Bölä şaraptan sora ayaz da korkutmȇr. Yollanalım artık!”, - alatlattırȇr Nastradin Hoca. Urȇr Dädu sopasını üç keret erä, kaarcazlar uçuşup, daalışȇrlar Valkaneşin herbir sokaana, herbir evä, neredä uşak var, konȇrlar eşil gözäl donaklı çam aaçların altına. Eriyip, baaşış olerlar. Pinerlär Ayaz Dädu hem Kaarcazka  atlı beygirlerä, Nastradin da eşää. Sarmaşȇr Nastradin eşään ensesinä da söleer:

«Şindi buradayım, sora oradayım! 

Bujakta bizi gezdir,

 Gagauz Erinnän tanıştır.

 Yol uzun sürtmesin, 

Küülär-kasabalar yakın olsun!»  

Uçȇrlar göklerä, doorulȇrlar Komrat tarafına. Nastradin Hoca deer: 

“Bak, Ayaz dädu, çotrayı sıkı tut, kaçırmayasın”. 

    Etişerlär Svetlıy küüyün uuruna. Ayaz Dädu doorudȇr büülü sopasını yaşayan punktun tarafına. Dönüşerlär kaarcaazlar da doorulȇrlar herbir evä. Uşakları sevindirmää. Yortunun  ruhunu ev içinä getirmää. Ayaz Dädu, Kaarcazka hem Nastradin atlı kanatlı beygirlerdä hem eşektä etişerlär Kongaza. Konerlar onnar “Gagauz Sofrası” etno-kompleksın kapunun önündä.

    Kaarcazka sorȇr: “Neredäyiz biz? Kalan küülerdä, kasabalarda bölä ev görmedik. Bunun örtüsü da başka, duvarları  da”.

    Nastradin alatlȇr annatmaa: “Bakınız, bölä eveldä gagauzlar yaşaardılar – kırnak, samannı, mayızlı suvalı duvarlar, tafta pençerelär, dokuma palalar, kilimnär, eldä dikili perdelär, üz köşedä da ikona hem kandil. Şındi sa hepsi evro-remont yapȇrlar, duvallara çuvallan şpaklövka urȇrlar. Hep ta aaz geler.  Aarayacȇklar taa onnar mayızlı suvalı duvarları, ama geç olacȇk”. 

Gezinerlär Ayaz Dädu hem Kaarcazka etno-kompleksinda, tanışeȇrlar gagauzların evelki yaşamasınnan. Nastradin sa kompleksın saabiykasınnan masayı donadȇrlar, çünkü gagauzlarda musaafirleri aaç tutmȇrlar. İidän – iiyä ikram ederlär.

“Geçiniz sofraya, buyurunuz ne varsa, ne Allaa verdi”, - teklif eder Nastradin.

Masada sa nelär sade yok: domuz lokmasından sıcak kaurma, koyun lokmasından don kaurma..baa hem laana yapraklarından saarma, kaymaklı kıırma, piinirli mamaliga, bir da çanak turşu.. tatlilik için da gevrek hem kabaklı. Şaşȇrlar musaafirlär imelik zebelliinä. Esap alȇr bunu Nastradin Hoca da deer: 

“Şaşmaa, yok neya. Gagauzlar herbir musaafiri busoy ikram ederlär. Buyurun, utanmayın”.

    Masada Nastradin   annadȇr, ani Kongaz - Avtonomiyanin hem Moldovanın en büük küüyü hem bir parça vakıt bu küü sayılardı en büük küü Evropada. Ozaman burada yaşayaardı yakın 14 bin kişi: “Ama şindi burada, bana kalsa, 11 bin kişi yaşȇr. Çoyu sizä, Rusiyaya yaşamaa geçtilär. PMJ sansın deerlär. Hem taa bir, bana kalsa, burada taa siirek şafkları sündürmää başladılar. Yazık – şafkların süünmesi demografiya için pek faydalı”. 

    Brakȇr Nastradin şakayı da gideer hayvannarı doyurmaa, dökeer Mardın, Bujaan hem eşään önnerinä birär bakır terekä. Sora da taş yalaanı pınar suyunnan doldurȇr: “İyiniz, içiniz. Abardan. Ko sizä da yortu olsun”.

Kalkȇrlar musaafirlär masadan, Ayaz Dädu alȇr sopasını, urȇr onu üç keret erä da başlȇrlar dönüşmää kaarcazlar, küü büük, uşak çok, kaar da çok. Kalkȇr lüzgär da başlȇr kaarcazları sokaklara uçurtmaa. 

    Uça-uça herbir kaarcaaz herbir evä etişer, kapu – pençerä aralıından içeri girer, gözäl donaklı çam altına konȇr. Konup ta sıcakta erier. Eridikçä da baaşış olȇr. Bundan sora pinerlär atlı, besli, tok beygirlerä hem eşää da genä yola çıkmaa hazırlanȇrlar. Önnerindä taa yarım Gagauziyayi gezmää var. Yeni yıladan sa vakıt aaz kalȇr. Alatlasınnar lääzım. Nastradin Hoca deer:

«Şindi buradayım, sora oradayım!! 

Bujakta bizi gezdir,

 Gagauz Erinnän tanıştır.

 Yol uzun sürtmesin, 

Küülär-kasabalar yakın olsun!»  

    Yayȇrlar kanatlarını Mart, Budjak hem Nastradinin eşää da enidan çıkȇlrlar gök altına. Doorulȇrlar Beşalmaya. 

    Nastradin deer: “Saa tarafta Baurçu, Kırlannar hem Russ Kisiliya küüleri. Yolla, Ayaz dädu, baaşışlarını uşacıklara. Uyumȇrlar bezbelli. Umutlanȇrlar. Beklettirmä”. “Dooru sölersin Nastradin. Beklettirmiim. Ko sevinsinäar. Boşuna mı bana buncak kiyat yazdılar”, - der Ayaz dädu.

    Doorudȇr ayaz Dädu büülü sopayı Baurçu, Kırlannar hem Russ Kisiliya küülerin tarafına. Yollȇr orayı kaarcazları. Onnar da, etişip, evlerä girerlär, da eriyip orada  baaşış olȇrlar. Dolȇr evlär bu küülerdä uşak şamatasınnan, sevinmeliklän, çünkü herbir evä masal dokundu, Eni Yıl yortusunun ruhu geldi.  Bir da, uzakta yamaçta görüner dermen. Şaşȇr Ayaz dädu: “Ne meraklı. Yaklaşalım mı?! Var mı nasıl?”.

    “Elbetki var nasıl. Burayı hepsi turistlär gelerlär. Sizi var mı nasıl tanıştırmayım bu tarih zenginniinnän”, - söler Hoca. 

İner Nastradin Hoca eşektän da başlȇr hodulluklan dermen için annatmaa: 

    “İleri Gagauz Erindä hem Moldovada  bu türlü dermennär çok vardı, 1950-cidä sadece Beşalmada onnar 64 taanäydi..şindi sa Moldovada 4 dermen kaldı..ikisi Beşalmada. Bu taa çalışer. 2017-ci yılda bu dermenin dolay yanında ilk gagauz filmini çıkardılar. “Dünürcülük” aadı onun. Nikolay Baboglunun yaratmasına görä sţenariy kuruldu. Rejisör da İvan Patraman..Film başa çıksın deyni çoyu kuvedinä görä para verdi. Bän da katıldım. Ko benim da ilişlikliim olsun. Premyeradaydım. Vani Patraman dedi, ani benim için da bişeyla çıkaracek”.

    Bölä, laf-laftan etişerlär küüyün orta erinä. Burada Nastradin Hoca tanıştırȇr musaafirleri erindeki etnografiya muzeyinnän, angısını kurdu anılmış gagauz yazıcısı, resimci, skulptor – Dmitriy Kara-Çoban. Şidi onun işini koruyȇr kızı  - Lüdmila Marin. Muzeydän çıkarkana kaarşı gelerlär erindeki Sedef ansablisinnän.

    Onnar da Ayaz Däduyu, Kaarcazkayı hem Nastradini horuya alȇrlar. Becerämer Ayaz Dädu oynatmaa ayaklarını gagauz avasına görä, ama canı okadar şennenmää ister, ani girer horunun orta erinä da başlȇr çökmää, nicä ruslar kendi halk oyunnarında çökerlär. 

    Sora da urȇr üç sıra erä büülü sopasını, başlȇr horunun orta erindä uçuşmaa binnän kaarcaz. 

    Onnar da, gagauz halk avasına görä, dönüşüp-dünüşüp Beşalma küüyün sokaklarına daalışȇrlar, ki taa tez herbir evdä çam aacın altına erleşip, erimää da baaşışa dönüp, uşakları sevindirmää. Ki büülü işlerä inançlarını kaybetmesinnär, masalı inansınnar.

“Horu oynadık, baaşışları verdik uşaklara. Çıkalım gena yola”, - alatlattırȇr Nastradin. 

Pinerlar atlı. Nastradin eşään kulaana deer:

«Şindi buradayım, sora oradayım!

Bujakta bizi gezdir,

 Gagauz Erinnän tanıştır.

 Yol uzun sürtmesin, 

Küülär-kasabalar yakın olsun!»  

Etişerlär Baş küüyün uruna. Annadȇr Nastradin musaafirlerä, ani burada buncak yıl gagauzlar hem bulgarlar birliktä, dostlukta yaşȇrlar. Ayaz Dädu doorudȇr büülü sopayı Baş küü tarafına da hemen bir sürü kaarcaaz doorulȇrlar evlerä. Konȇrlar çam aaçların altına da eriyip, baaşış olȇrlar. Baaşışların üstündä da yazılı: 

“Ayaz Dädudan! Eni Yılınız kutluca olsun!”. Uçȇrlar ötää dooru. Etişerlär Gagauz Erin baş kasabasına. Gösterer Nastradin musaafirlerä kasabayı, annadȇr, ani o bitki yıllar diişti ii tarafa, gözellendi, düzündü. Haliz zamandaş kasabaya taa zeedä benzemää başladı. 

Geçerlär Komradın merkez meydanına, yaklaşȇrlar çam aacına. Burada sa komratlılar hem baş kasabanın musaafirleri eski yılı geçirmää toplanmışlar. İşidiler şen şamata, uşaklar da tutunup kol-kola çamın dolayında türkü çalerlar. 

Sesergenerlär Ayaz Dädu hem Kaarcazka da gülümseerlär. Üreklerindä enidän sıcak bir duygu peydalaner, çünkü uşaklar “Daada duudu eşil çamcaaz”  türküsünü gagauz dilindä çalȇrlar. Tutunȇrlar Ayaz dädu, Kaarcazka hem Nastradin Hoca da uşaklarlan bilä çam aacını dolanerlär:

Daada duudu eşil çamcaaz, 

Daadada da o büüdü,

 Yazı kışı gözal kıvrak 

Eşil dallı oldu. 

Kürtün ona türkü çaldı  uyu uyu,çamcaaz 

Ayaz karcaazlan hep örtüü 

Böla o üşümaz

Kimi sıra korkak tavşam 

çam altında atleer

hem   yabanı pek aaç hem sert 

ordan orı  kaçer.