İĞNE YAPRAKLI AĞAÇLAR

Kızılçam

Çamgiller familyasından Doğu Akdeniz Havzasına özgü bir tür. Kurak koşullara son derece dayanıklı, ağaç çeşididir. Deniz göstergenin 1300–1550 m yüksekliğe kadar yayılış gösterir. Sıcak koşullara dayanıklı, kurak ve yarı kurak koşullarda, Ege ve Akdeniz sahilinin ağacıdır. Kızılçamlar da diğer bütün çamlar gibi kozalaklarından tanınır. Kızıl renkli dip kısmı simetrik, çok kısa ve kalın saplı ve topaç gibidir. Bir kızılçamın üzerinde binlerce kozalak bulunabilir.

Çarpıcı kabuğu olan çok büyük, etkileyici bir ağaç. Kendi başına serbestçe büyürken dallar tabana kadar doludur. Dallar çıplak ve sarımsı kahverengidir. İğneler birlikte 2'li demetler halinde büyür ve çarpıcı koyu yeşil, sert ve biraz sivridir. Neredeyse simetrik olan kozalaklar açık kahverengidir ve genellikle çiftler halinde veya tek tek asılır.

Boş kozalaklar ilkbaharda düşer.

Birçok toprak türü için uygundur.Karaçam genellikle 30 m'ye ulaşan büyük, yaprak dökmeyen bir kozalaklı ağaçtır, ancak istisnai olarak 40 m'ye kadar yüksekliklere ulaşabilir. Kabuğu genellikle koyu grimsi kahverengiden siyaha kadardır ve yaşlı ağaçlarda uzunlamasına derin çatlaklar oluşur.

KARAÇAM

SARIÇAM

Çamgiller familyasına mensup olan ağaçlardan bir tanesidir. Bu ağaç Kafkasya'da ve ülkemizde Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun olarak görülür. Soğuk kış şartlarına dayanıklıdır. Kozalak meyvesi vermektedir. Genellikle en fazla 3 yıl yaşar. Bazı türleri ise 5 yıla kadar yaşadığı görülmüştür. Yetişkin olan bir sarıçam ağacının boyları 40 metreyi aşmaktadır. Sarıçam ağacının tohumları ise gri renktedir. Kozalakları ise mat rengindedir.

                             Göknar

Göknar ya da köknar (  Abies  ),   çamgiller   (Pinaceae) familyasının   Abies   olduğu   ağaç  türlerine    verilen ilan. 40 boylanabilen, kendine özgü formüle, gözden yakın ve hakkı ile ile diğer türlerinden ayırt edilebilir. Yapraklarının altları beyaz çizgiler vardır.

                                      Ata (DİLEK)/Zübeyde Hanım Ortaokulu

AK GÖKNAR:

(Orta Avrupa göknarı veya Orta Avrupa Köknarı)

Orta Avrupa'nın dağlık bölgelerinde yetişen bir göknar türü. 40-50 metre kadar boylanır. Gençlik devresinde pirimidal, yaşlı halde ise dağınık tepeye sahip bir formu vardır. Gövdesi gri-beyaz ve pürüzsüz, dallar ise gri kahverengi ve tüylüdür. Yaprakları 1,5–3 cm uzunlukta ucu küt, üstü parlak koyu yeşil renkli, altta ise 2 adet beyaz şerit vardır. kozalakları 10–15 cm uzunlukta ucu küt önce yeşil sonra kahverengidir. Gelişmesi için yüksek nisbi nem ve kumlu toprak ister.

Mert(DİLEK)/Zübeyde Hanım Ortaokulu

TOROS SEDİRİ (CEDRUS LİBANİ)

Dünya üzerinde kalan dört türünden biri olan, adını da üzerinde yaşadığı Toros dağlarından alan Toros sediri, Akdeniz dağlarının görkemine yaraşır bir ağaçtır. Açık yeşil ve mavimsi yeşil renkleriyle dağların yüksek kesimlerini kaplar. Çoğunlukla kayalık ve dik yamaçlarda yaşarlar. Küçücük fıçıcıklar şeklinde dik duran kozalakları vardır. Kozalakları çoğalmalarını sağlayan tohumlarını taşıyan yapılarıdır. Dik duran kozalaklar tohumların etrafa saçılmasını güçleştirse de kozalak olgunlaştıkça tohum, onu taşıyan örtüyle (pulla) birlikte dökülür.

Mert Kaan(DİLEK)/Zübeyde Hanım Ortaokulu

Doğu Ladini

40-50 metreye ulaşan, bazen 60 metre yüksekliğe ulaşan, 1.5-2 metre çap yapabilen, gövdesi dolgun ve düzgün, tepesi sivri olan önemli bir orman ağacıdır. Kabuk genellikle genç gövdelerde açık renkli ve pürüzsüz, yaşlı gövdelerde koyu ve çatlaklıdır. Dallar tüm vücudun etrafında yoğun bir şekilde yer alır. Genç sürgünler ince, açık renkli ve tüylüdür. Tomurcuk kahverengi, sivri uçlu ve reçinesizdir. Büyüme ilk yıllarda çok yavaştır. Kök sistemi genellikle sığdır. Doğu Ladininin dağılımı yereldir. Ülkemizde Türkiye-Gürcistan sınırından başlayıp batıda Ordu ili yakınlarında Melet Nehri ile son bulur. Doğu Ladin anavatanı dışında özellikle Avrupa'da sıklıkla süs bitkisi olarak yetiştirilir.

References:http://www.agaclar.net/forum/igne-yaprakli-agaclar/396.htm

References:https://7agac.cekulvakfi.org.tr/agaclar/fistik-cami-pinus-pinea-l

AKDENİZ SERVİSİ

Kuzey yarım kürenin ılıman iklimlerinde yetişir. Akdeniz ülkelerinde çok yaygındır. Anadolu'da yer yer doğal servi ormanlarına rastlamak mümkündür. Dünyada 20'ye yakın çeşidi bulunan selvi yavaş büyür ancak zamanla 30-35 metreye kadar uzayabilir. Parlak ve gösterişli koniler dikkat çeker. Pullu yaprakların taze yeşil rengi, yaşlandıkça siyaha döner. Selvi bir piramit veya dar bir sütun olarak büyür.

İKLİM-TOPRAK: Ilıman bir iklim bitkisi olan selvi çok soğuk ve kuvvetli rüzgarlardan etkilenir. Tam güneş alan yerleri sever. Servi fidanları, organik maddece zengin, iyi drene edilmiş topraklara ekilir. İlk yıllarda sağlam bir şekilde desteklenmelidir.

Referanslar: http://www.agaclar.net/forum/igne-yaprakli-agaclar/3400.htm

AKDENİZ SERVİSİ

DOĞU LADİNİ

FISTIK ÇAMI

Porsuk

Türkiye'de Porsuk ağacının nesli tehlikede olup, tohumdan porsuk ağacı yetiştirme oldukça zordur. %20 başarı sağlayanlar bunu bilimsel makale olarak yayınlayabilmektedir, ancak çoğaltılması için henüz ideal bir yöntem bulunabilmiş değil. Porsuğun turuncu-kırmızı-yeşil renkli özgün meyvesi az etli olması ve ticari değer taşımamasına karşın oldukça tatlı olup, meyve içindeki çekirdeğinin çıkarılması şartıyla yenilebilmektedir. Bitkinin bütün diğer kısımları zehirlidir, hele hele meyve çekirdeği (tohumu) aşırı derecede zehirlidir, zira kuşların aksine insan midesi meyve çekirdeğini parçalayabilme yeteneğini haiz olup, çekirdeğin yenmesi halinde mide asidiyle birlikte parçalanan zehirli alkoloidler ölüme kadar varan zehirlenmelere neden olmaktadır. Çimlenme engeli, kuşların zehirsiz olan meyveyi yiyip,insanlar için zehirli olan tohumunu (meyve çekirdeğini) dışkılamasıyla ortadan kalkmaktadır.

Porsuk ağacı çiçekli bir bitkidir ve iki evciklidir. Yani erkek ve dişi organ farklı ağaçlarda bulunur. Porsuk ağacı savaşların kazanılmasına vesile olmuştur.

Porsuktan elde edilen ahşap oldukça esnek bir o kadar dayanıklıdır. Bu nedenle geleneksel yayların yapımında kullanılmıştır. Porsuk ağacı bitkisinden elde edilen taksol antikanserojen etkiye sahip bir maddedir ve günümüzde etkili olarak kanser tedavilerinde kullanılmaktadır. Eylül-Ekim den Aralık-Ocak aylarına kadar meyveleri, 

sanki ağaçta yeni yılı karşılar gibi çok güzel görüntü oluştururlar.

Türkiye'de bulunan en yaşlı porsuk ağacı Zonguldak ilinde Alaplı ilçesi Kartepe'de 1200 metre yükseklikte bulunan; 4 bin 112 yıllık olduğu tespit edilen porsuk ağacıdır. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından koruma altına alınmıştır. Diğer en yaşlı porsuk ağaçları ise Türkiye'nin 105. tabiat anıtı olan Bölüklü Ormanlarında yer alan biri 1600 diğeri 1000 yaşındaki porsuk ağaçlarıdır. İstanbul'daki en ilginç örnek Eyüp Sultan Camii yakınındaki Cafer Paşa Medresesi avlusundaki ağaçtır.

Toros göknarı

Toros göknarı, Akdeniz göknarları grubuna ait, uzun, dar, iğne yapraklı bir ağaçtır. Tür genellikle Doğu Karadeniz göknarı (Abies nordmanniana) ile karıştırılır ve kuzey Suriye, Lübnan ve Türkiye'nin güneyindeki dağlarda bulunur ve genellikle karışık ormanlarda bulunur. Bol olduğu yerlerde, ağacın ahşabı yerel olarak ticareti yapılır ve inşaat sektöründe ve özellikle mobilya imalatında, kaplama ve kontrplakta yaygın olarak kullanılır. Ağacın rakım aralığı 1000-2000 m olup, sığ, kayalık ve iyi drene edilmiş kireçli toprakları tercih eder.

Avrupa Melezi

Avrupa melezi , çamgiller familyasından bir ibreli ağaç türüdür.Avrupa melezinin anayurdu, Güneydoğu Avrupa'dan Orta Avrupa'nın dağlarında yer almaktadır. 

Düz gövdeli ve yan dalları yatay olarak büyüyen düzenli büyüme şekline sahip yaprak döken kozalaklı ağaçtır.30 m ve üzeri yüksekliklere ulaşabilen hızlı yetişen bir türdür. Yaklaşık genişliği 15 m'dir. Kabuk koyu kırmızımsı kahverengi, pullu ve en fazla 10 cm kalınlığındadır. Genç dallar çıplak, sarımsıdır ve keskin bir şekilde sarkar. İğneler kısa sürgünlerde 30-40'lık demetler halinde büyür. Özellikle ilkbaharda taze yeşil renktedir ve sonbaharın sonlarında altın sarısı rengine döner. Kozalaklar, Japon melezinin aksine, kıvrık bir kenarı olmayan 40-50 tohum pulunu içerir. Güneşte bağımsız bir yer gerektirir. Doğal olarak Alplerde yetişir ve şimdi sık sık ormancılık alanlarında kullanılmaktadır.

                                            JAPON GÖKNARI

Doğal ortamında 50 m’ye kadar boy yapabilen,piramidal yapılı kabukları ileri yaşlarda çatlaklı olan herdem yeşil ağaçlarıdır.Genç sürgünleri hafif tüylü ve olukludur.Tomurcukları küçük,reçineli veya reçinesizdir.Tarakvari dizilmiş olan yaprakları 1,5-3,5 cm boylarında,üst yüzü koyulu alt yüzü açık yeşildir.Stoma bantları belirgin değildir.İğne yapraklar,gençlikte uç kısımdan çatallı,yaşlı ağaçlarda ise küt uçludur.Erkek çiçekleri kırmızımsı renkte,küçük kozalakçıklar halindedir. Dişi çiçekler pembemsi kırmızı ve dik durur.Kozalak 10-12 cm boyunda dik durur,önceleri sarı-yeşil renkte,üzeri hafif reçinelidir ve olgunlaştığında dağılır.Dış pulun ucu dışarıdan görülür.

 Genel yayılışı Güney Japonya’da doğaldır.

 Türkiye'de seyrek olarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılmaktadır.

                                            JAPON GÖKNARI

                                 KAFKAS GÖKNARI

Doğal ortamında 50 m kadar boy yapabilen, dar, piramidal ve düzenli bir tepe oluşturan, gövde kabuğu koyu kül renginde ve ileri yaşlarda çatlaklı olan herdem yeşil ağaçlardır.Sürgünleri kahverengi renkte, üzeri çıplak ya da tüylü, tomurcukları reçineli yada reçinesizdir. Yaprakları yassı iki yüzlü, sürgüne sarmal dizilmiş, alt yüzlerinde belirgin iki stoma bandı vardır ve yaprak koparıldığında sürgün üzerine çukur bir kalır. Yaprak boyları 1-3 cm kadardır.Erkek çiçekleri kırmızı renkte kozalakçık halinde ve dişi ağaçta aynı bulunur. Kozalakları dik durur, olgunlaştığında dağılır, 10-20 cm boyunda, 4-5 cm çapında ve dik durur. Kozalaklarında dış pul belirgin şekilde dışarıdan görülür.Genel yayılışı Türkiye ve Kafkaslar’dır.Türkiye’deki genel yayılışı Artvin’den Kazdağları’na kadar Karadeniz ve Marmara’nın güneyindeki yüksek dağlık kesimlerdir.

                                KAFKAS GÖKNARI

                                    ATLAS SEDİRİ

 Doğal ortamında 40 m kadar boy yapabilen,genç yaşlarda piramidal,ileri yaşlarda geniş tepeli olan herdem yeşil ağaçlardır.Dallar gövdeye dik yada bazı bireylerde yukarıya doğru gövdeye paralel uzanmıştır.Gövde kabukları boyuna derin çatlaklıdır. Sürgünleri grimsi renkte ve üzerleri tüysüdür.Uzun sürgünleri üzerinde kısa sürgünleri olup kısa sürgünlerdeki yaprak sayısı 20-30 kadardır.Yaprakları grimsi yeşil,gümüşi ya da mavimsi yeşil renkte,1-2 cm boyunda ve sık görünümdedir.Erkek çiçekler,kısa sürgünler üzerinde dik duran,3-4 cm boyunda sarı renkli kozalakçıklar halindedir.Çiçeklerin olgunlaşması sonbahardadır.Dişi çiçekler aynı ağaçta dik duran ve olgunlaştığında 5-7 cm boyunda 3-4 cm eninde fıçı şeklinde kozalak oluştururlar.Kozalakları olgunlaştığında dik durur ve dağılır.Kahverengi olan kozalak pullarının dış yüzeyleri ipeksi tüylüdür.Genel yayılışı Cezayir ve Fas’ta, Atlas Dağları üzerinde doğaldır.Türkiye’deki yayılışı Çok yaygın bir şekilde park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

                                    ATLAS SEDİRİ

HİMALAYA SEDİRİ

Himalaya Sediri genel olarak Akdeniz ikliminin hakim olduğu yerlerde, Anadolu'da batı, orta ve doğu Toroslar'da doğal olarak yayılış gösterir. 50 m boy, 3 m çap yapan, görkemli bir orman ağacıdır. Gövdeden yatay çıkar, ancak yan sürgünlerin uçları aşağıya sarkıktır. İğne yaprakları uzun ve yeşil , kozalakları 7-10 cm boyutunda olan bu ağaç piramit görünüşlüdür. Yapraklarının aşağı doğru sarkık olması onu diğer türlerden ayıran özelliğidir.

AK LADİN 

MAVİ LADİN 

Mavi ladin ağacının kabuk kısımları pul şeklindedir. Aynı zamanda ince bir kabuk yapısına sahiptir. Ağaçların taç kısımlarının şekli ağacın yaşına göre değişiklik göstermektedir. Genç olan ağaçlarda taç kısmının koni şeklinde olduğu görülür. Ağaç yaş aldıkça ise taç kısmı silindir şekline dönmektedir.

Yaprakları ise iğne şeklinde olur. Yaprakların uzunlukları ise 25-30 mm uzunluğunda olmaktadır.

SİTKA LADİNİ

Çamgiller familyasından 80 m boy ve 5 m Çap yapabilen Ladin türü.  Adı Alaska'da ki Sitka adından gelir. 

Kuzey Yarım Kürenin ılıman bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Ülkemizde ise daha çok  ve en uygun olan yer  Doğu Karadeniz Bölgesi’dir.

Sitka Ladin Ağacını dikmek için mutlaka kış ve sonbahar mevsimini beklemek gerekir .

Ve  görünümlerinden dolayı  şehir süslemelerinde kullanılır.

HALEP ÇAMI

  Halep çamı, genellikle kızılçam (Pinus brutia) ile ilişkilendirilen ve çoğunlukla Batı Akdeniz bölgesinin kıyı bölgelerinde bulunan, hızlı büyüyen bir kozalaklı ağaçtır. Kuzey Afrika'daki en önemli orman türüdür ve Güney Fransa ve İtalya'da büyük ekolojik öneme sahiptir.  

Ağaçlar 15–25 m boyunda olur ve 150 cm çap yapar. Genellikle olgun ağaçlarda yuvarlak veya düz tepeli ince bir taç oluşturacak şekilde bölünmüş tek yuvarlak gövdeli, düzensiz yatay, kalkık dallar, taç formu genellikle rüzgarla şekillendirilir, özellikle denize yakın yerlerde bulunur.   

 Doğu Akdeniz'de, Halep çamı ormanları reçine, yakacak odun ve orman balı üretimi ve ayrıca hayvancılık için önemlidir.                                           

*Orta ve Güney Avrupa'nın dağlık bölgelerinde yetişen bir çam türü.

* 5–10 m boylu piramidal bir yapıya sahiptir. 

* İğne yapraklar koyu yeşil, 3–8 cm uzunlukta ve sık dizilmiş, ucu küt, kalın, sert, düz veya tırpan biçiminde ve ikilidir. 

* Ağaç üzerinde 5-10 yıl kadar kalır. 

* Kozalaklar 2–6 cm uzunlukta, yumurta biçiminde, kısa saplı, tek veya 2-3 tanesi bir arada bulunur, 3. yılda olgunlaşır.

*Güneşli yerleri sever, soğuk ve rüzgarlara karşı dayanıklıdır. 

DAĞ ÇAMI

SAHİL ÇAMI  

    SAHİL ÇAMI

     -İğne yaprakları olan çam ağaçları bu iğne yapraklarını üç ya da beş sene aralığı ile ağaç ile bağlı olarak yaşamlarını sürdürürler. Bu iğne yapraklarının boyları ise yaklaşık olarak 10 ile 12 santimetre arası ile değişim gösteren uzunluklarda dır. Bu yapraklar püskül gibi aşağı doğru sarkarlar. Ağlayan çam ağaçları serin yarı gölgesi olan ve az nemi olan yerleri severler. Toprak kendini çok geliştirebilen bir yapıya sahip olmasa dahi ağlayan çam ağaçları kendini geliştirmeye devam edebilirler.

ÇIRALI ÇAM

Çıralı Çam Ağaçları yaz-kış yaprak dökmeme özellikleri ile dikkat çekerler. Yaprak dökmeyen tek ağaç türü olan çamların yaprakları hep taze ve yeşildir. Dayanıklı ve uzun ömürlü bir bitkidir. Dayanıklılığı sayesinde her iklimde yaşayabilir. İğne yaprakları ve kozalakları bulunur, kozalaklar dişi ve erkek olmak üzere ikiye ayrılır. Havayı temizler ve toz emici bir yapıdadır. Bir Çam Ağacının yılda yaklaşık olarak 100 kilo toz emdiği bilinmektedir. İlkbahar veya sonbahar aylarında dikilmelidir ve toprağın yeterli bir ısıya sahip olması gerekmektedir. Her mevsim canlı kaldığı için kuruyan dalları kesilebilir. Ayrıca tıp alanında da oldukça faydalıdır. Fırat Üniversitesi’nde yapılan araştırmalar neticesinde çağımızın yaygın hastalıklarından olan şeker hastalığının tedavisinin Çam Çırası suyu ile yapılabileceği gözlemlenmiş ve bunun üzerine bir ürün çıkartılmıştır. Bu ürünün yurt dışından da yoğun bir talep aldığı görülmüştür.

VEYMUT ÇAMI

Veymut Çamı (Pinus Strobus) 25m’ye kadar boylanabilen, gençken sivri, yaşlanınca genişleyen piramidal bir yapıya sahiptir. Kuzey Amerika’ya özgü bir çam türüdür. İğne yapraklar 5-10cm uzunluğunda, mavi-yeşil renkte ve yumuşaktır. Erkek çiçekleri sarı renklidir. Kozalak terminal durumlu ve uzun saplıdır. Yaklaşık olarak 8-16 cm uzunluğundadır. Aşağıya doğru sarkar, teker teker veya birkaçı bir arada bulunur. Kozalak üretimi 3-5 yılda bir yoğunlaşır. Kuraklığa ve donlara karşı dayanıklı bir yapıya sahiptir. Tıbbi alanda da romatizma, bel ağrısı, felç ve grip gibi daha birçok hastalığın tedavisinde de kullanılabilir.

GÜMÜŞİ GÖKNAR

Gümüşi Göknar (Abies Concolor) Kuzey Amerika’nın batısında yetişen bir Göknar türüdür. Gövdesi açık renkli ve pürüzlüdür. Dallar topraktan tepeye kadar ve çok sıktır. Kozalakları 10 cm uzunluğundadır. Toprak isteği olarak ise daha az seçicidir. Ortalama yaşam süresi 70 yıldır. Sert havalara karşı güçlü bir yapıya sahiptir, bulunduğu bölgelerde oksijen döngüsünü sağlar. Özellikle de sanayi bölgelerinin yenilenmesi bu ağaç ile sağlanır. Yaprakları yatıştırıcı bir etkiye sahiptir. İlkbaharda budama süresi iklim ve hava koşullarına göre değişkenlik gösterir. Kış aylarında budama önerilmez, soğukta savunmasız hale gelip donabilir. Tıbbi alanda olduğu gibi kozmetik alanında da oldukça popüler bir bitkidir. Ayrıca yeşilliği, estetik görüntüsü ve güzel kokusuyla peyzaj mühendisliğinde de oldukça çokça tercih edilir.

 yaprakların düz spreyleri bu ağaca zarif bir form verir. Altlarında iki beyaz şerit bulunan kısa koyu yeşil iğneler , iki zıt sıra halinde düzenlenmiştir.Alt dallar genellikle yere doğru iner. Olgun ağaçlardaki kalın ve çıkıntılı kabuk, kırmızı-kahverengi ila 

gri-kahverengidir.

TSUGA

Nemli ormanlara, nemli yamaçlara, kayalık yamaçlara/sıralara, ormanlık vadilere ve akarsu vadilerine özgü çam ailesinin yoğun, piramidal bir kozalaklı ağacıdır. Kısmi gölgeden tam gölgeye kadar ortalama, orta nemli, iyi drene edilmiş topraklarda kolayca yetiştirilir.Bu tür, cinsteki en küçük iğnelere ve konilere sahip olduğu için not edilir.Dantelli yaprak dökmeyen

çevresinde bulunur.Sınırlı bir yayılma alanına sahip olmasına rağmen popüler bir süs ağacıdır ve birçok ülkede yetiştirilir. Bu ağaç yüksek güneye bakan dağlık alanları tercih eder.Bu çam 5 kilograma kadar gelebilen kozalakları bulunur. Bu ağacın asıl göze çarpan özelliği 20-40 santimetre uzunlukları arasında sağlıklıyken oluşturduğu 2-5 kilogram arasında dikenli kozalaklarıdır. Bu ağaç 10 ile 24 metre yüksekliğe kadar uzanır. Gövde çapı ise 1 metreye kadar uzanır.

BÜYÜK KOZALAKLI ÇAM

Büyük koni çamı olarak da bilinen bu ağaç Amerika’da Güney Kaliforniya kıyı dağlarının ve Meksika’daki Kuzey Baja Kaliforniya’nın yerlisi olan bir ağaçtır. Ayrıca kuzeyde, Clearlake; Kaliforniya ve Black Diamonds Mines Regional Prezervesi’nin   

Çam ağaçları arasında en büyük kozalağı üreten ağaç bu ağaçtır. Odunu zayıf ve yumuşaktır ve genellikle süs ağacı olarak kullanılır. 

AVRUPA LADİNİ

Ladinler Avrupanın en önemli ağaçlarından biri olduğu için bu ismi almıştır.      50 m boy ve 2 m çap yapılabilir. Bu ağacın ısı istediği az nem istediği ise çoktur. Kuraklığa karşı çok hassastır. İğne yapraklı türler arasında  uzun bir yetişme geleneği ile  hem ekonomik hem de ekolojik  açıdan Avrupa'nın en önemli araçlarından biridir özellikle ahşap yapılarda kağıt ve mobilya için için kullanılan düz ve düzenli bir gövde ile 50-60 m yüksekliğine ulaşan büyük bir ağaç olabilir.Farklı saha koşullarındaki  yüksek performansları sayesinde doğal yayılış alanının dışında daha ılıman ormanlarda daha alçak kotlarda da bulunabilirler. Sığ kök  nedeniyle özellikle ısıya ve kuraklığa duyarlıdır.

Zehirli gazlardan da zarar gören Avrupa Ladini, göknarlar kadar olmasa da gölgeye dayanabilir. Çalıkuşları ve Baştankara kuşu Avrupa ladini dalları arasına sığınmayı sever.

       YAPRAKLI AĞAÇLAR

Güney ve Orta Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın bazı bölgelerinde serin, biraz nemli dağ yamaçlarında doğal olarak bulunan düzensiz taçlı büyük ağaçtır. Taç 25 m genişliğe kadar genişleyebilir. Ağır, bodur, koyu gri gövde, kabuğundaki derin oyukları da alarak ekseninde kıvrılır. Genç dallar zeytin yeşili ama hızla kırmızımsı-kahverengiye döner. Boyu eninden uzun yaprak koyu yeşil ve parlaktır ve testere dişli bir kenara sahiptir.

 Genç yapraklar alt kısımda kadifemsi tüyler taşır. 13 cm uzunluğa kadar kulaklarda demetler halinde oluşan beyaz kokulu erkek çiçekleri olan tek evcikli bir ağaçtır. Dişi çiçekler küçük ve yeşildir ve dikkat çekici değildir. Meyve yenilebilir. Ağaç derin ve yaygın bir kök sistemi bırakır. Castanea sativa önemli bir kereste kaynağıdır.

ANADOLU KESTANESİ

IHLAMUR

30'a yakın farklı türü bulunur ve boyları 20 ila 40 m yüksekliğe varır. Yaprakları kalp biçiminde, genel olarak asimetriktir. Serin, verimli, kireçli toprakları severler. Taban suyu yüksek, bol humuslu kumlu topraklarda yetiştiği gibi az derin ve kireçli topraklarda da yetişir. Genellikle kayınların toprak isteklerinin andırırlar. Hızlı büyürler. Sürgün verme özellikleri vardır. Gölgeye dayanırlar. Türkiye'de çoğunlukla Karadeniz, Ege, Marmara Bölgesi ve Antalya çevresinde yetişmekte olup ılıman iklimleri sevmektedir. Bu ağacın üretimi çoğunlukla tohum ile yapılmaktadır.

   DOĞU KIZILAĞACI

                               DİŞ BUDAK

Dişbudak, zeytingiller (Oleaceae) familyasının Fraxinus cinsini oluşturan türüne göre maksimum boyu 10–30 m arasında değişebilen dolgun ve düzgün gövdeli yuvarlak tepeli ağaç türlerinin ortak adı.Genellikle sulak ya da derin toprağa sahip yerlerde bulunurlar. Yaprak döken veya bazen her dem yeşil ağaç veya çalı formunda olabilirler.Yaprak: Tek tüysü yapraklar karşılıklı veya bazen dalların ucunda sarmal dizilişlidir. Yaprak ve yaprakçık sapı tabanı çoğu kez kalınlaşmıştır.

M. Emin (DİLEK)/Zübeyde Hanım Ortaokulu

MEŞE AĞACI

Meşe ağacı her bir parçasının farklı alanlarda kullanıldığı bir ağaç çeşididir. O kadar faydalıdır ki kullanım alanı çok yaygındır. Meşe ağacı meyve veren bir ağaçtır ve meşe ağacının meyvesini en çok seven hayvan da sincaplardır.

Ecrin(DİLEK)/Zübeyde Hanım Ortaokulu

(Fagus orientalis), kayıngiller (Fagaceae) familyasından 40 m'ye kadar boylanabilen düzgün gövdeli bir kayıntürü.Özellikle Karadeniz kıyılarında yaygın olarak yetişir. Yaprakları ters yumurtamsı-eliptik ve tam kenarlıdır.Gövde kabuğu açık kül renkli, düzgün ve pürüzsüzdür Çiçek açma zamanı Nisan-Mayıs aylarıdır. Meyve kadehi (meyve örtüsü) Eylül-Ekim aylarında olgunlaşınca dört parçaya ayrılır. Uzun tomurcuk uçları sivridir ve sürgünlere bir açı teşkil eder.  

Platanus orientalis (Doğu Çınarı)

"kışın yaprağını döken boylu ağaçlardır. sürgünleri pseudo-terminal tomurcukludur. yan tomurcuklar sürgünlere iki sıralı sarmal  dizilmişlerdir.Tomurcuklar külah gibi tek bir pulla örtülmüştür, yaprak dökümüne kadar tomurcuklar yaprak sapları tarafından gizlenmiştir.Meyvesi nus'tur.Toplu meyvenin küçük nusları dip tarafından uzun tüylerle sarılmıştır.Mürekkep meyve olgunlaştıktan sora sonbahar ve kış ayları içerisinde dağılır.Dere, nehir kenarlarını, vadi içlerini, taban suyu yüksek düzlükleri tercih ederler. fazla derine gitmeyen, yüzeysel ve geniş bi kök sistemi oluştururlar.Hava kirliliğine ve gaz zararlarına karşı dayanıklıdır."

                           DOĞU KIZILAĞACI

Kökleri oksijen yetersizliğine oldukça dayanıklıdır.

8–10 m boy yuvarlak tepe ve kalın dallanma yapar. Sürgünleri kızıl kahve renginde, az köşeli üzerinde portakal renginde lentiseller bulunur. Esmer renkli kabuğu vardır.

Yaprakları uzunca oval ya da yürek şeklinde, kenarları düzensiz dişli, 7–15 cm uzun ve 4–6 cm geniş, üstü; koyu yeşil, tüysüz, altı; açık yeşil renktedir. Kozalakçıklar 2-2.5 cm uzun ve 1.5–2 cm geniş (fıçımsı) şekildedir. Tohumları kalın kanatsızdır.

Sıcak bölgelerde yetişir. Nemli dere içlerinde görülür. İyi ışık alan güneşli yerlerde iyi gelşim gösterir. Kumlu, balçıklı toprakları sever. Asit ve alkalen topraklarda da yetişebilir.

Üretim tohumla yapılır. Tohumlar 24 saat suda şişirilip kumla karıştırılıp ekilir. İlkbahar ekimi tercih edilir. Doğal ortamlarda da yetiştiğinden fazla sulama yapılmadanda yetiştirilebilir.

Dünya üzerinde Kıbrıs; İsrail; Lübnan; Suriye ve Türkiye'nin güney batıısnda yayılış yapar. İki varyetesi bilinmektedir.

                                  ANADOLUSIĞLASI 

Anadolu Sığla Ağacı (Liquidambar orientalis Miller) bugün için doğal yayılış alanlarının kuzey sınır Çine’nin güneyinde Çine çayı boyunca; güney sınırı Eşen çayının denize yakın kısımlarında ; doğu sınırı Silifke ve batı sınırı da Bodrum dolaylarına kadar olan bölgede oluşturur.Doğal olarak özellikle Köyceğiz ve Dalaman deltasıyla, Marmaris ve Fethiye ilçelerinin kıyı düzlüklerinde mesçereler halinde bulunur.Denize dik yönde uzanan Dalaman vadisinin Akdeniz iklimi etkisini içerilere kadar taşıması nedeniyle Acıpayam yakınlarına kadar sokulur. Acıpayam yöresi, türün aynı zamanda denizden en uzak ve en yüksek yayılış yerini oluşturur.Anadolu Sığla Ağacı 20m’ye kadar boylanabilen geniş tepeli, çok dallı ağaçtır. 200-300 yıl kadar yaşayabilir. Dallar kalındır, kabuk koyu renkte olup derince yarıkları vardır.Sığla yağı iyi bir antiseptik ve parazit öldürücüdür. Pomat ve yakı halinde uyuz, mantar gibi cilt hastalıklarında yararlıdır. Mide yaralarının iyileştirilmesinde de kullanılmaktadır. Vücuttaki yaraların iyileştirilmesinde ise sığla yağının yara olan yere sürülmesi suretiyle kullanılmaktadır. Böylelikle yara izi kalmadan deri iyileşmektedir.

ANADOLUSIĞLASI 

AKÇAAĞAÇ

Her mevsim yapraklarının renk değişikliğiyle yeryüzünün göz alan bitkilerinden Akçaağaç.Ilıman iklim seven ve genellikle Kuzey Yarım Küre’de yetişen bu bitki, bol ışıkta yaşamaya bayılır. Ara sıra yarı gölgeyi de tercih edenlerden.Bir piknik alanında karşılaştığınız bu bitkiyi ziyarete gittiğinizde sonbaharda yapraklarının sarı-kırmızı; yazın ise yeşil olduğunu görürsünüz. Tohumlarını genellikle sonbaharda yaparlar ve her sene tohum yapmama keyfine de sahiptirler. Gevşek yapılı topraklar onlar için vazgeçilmezdir. Rüzgâra ve kirli havalara karşı oldukça dirençlidirler. Ülkemizde genelde Kuzey’de yetişir.Boyu 10 metreyi bulabilir. Gençken gövdesi ne kadar pürüzsüzse, olgunlaşmaya başladıkça gövdesinde büyük çatlaklar meydana gelmeye başlar. En güzel görünümü de meyvelerine aittir. Bazı yörelerde meyvelerinin kelebeğe benzemesinden dolayı, bu bitkiye “Kelebek Ağacı” da dendiğini duyabiliriz.

AKÇAAĞAÇ

HUŞ

Huş ağacı kuzey ve ılıman kuzey bölgelerinde yetişir. Örümcek ağı gibi ince dalları ve beyaz kabuğuyla huş ağacı özellikle kışın güzel bir görüntü verir. Tüm Avrupa, Kafkasya, Doğu Anadolu, Kuzey Irak, Kuzeybatı İran ve Sibirya, salkım huşun doğal yayılış alanıdır. Türkiye'de Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu'da, Nemrut Dağı krateri içerisinde 1800-3000 m yükseltilerde yetişir. Huş ağacının kabuğundan, yapraklarından, tomurcuklarından ve püsküllerinden infüzyon ve dekoksiyon yolu ile faydalanılır. En önemli özelliği, vücuttaki ödemi böbrekleri yormadan çözebilmesidir. Yapraklarından yapılan çay da, gut hastalığına iyi gelir. Çoğunlukla 20-25 (30) m boylarında, sarkık dallı bir ağaçtır. Gövdelerinin kar gibi beyaz ince bir kabuğu vardır. Kabuk yatay yönde geniş bantlar halinde kavlar ve dökülür. Yerini siyah bir kabuk alır. Üzerinde bol sayıda reçine bezeleri bulunur.

HUŞ

                                  KAVAK

Kavak ağacı Türkiye'nin her yerinde yetiştirilmeye uygun bir tür de olsa  en çok Karadeniz bölgesinde görülür. Boyları 10-20 metre arasında değişen Kavak ağaçları Mart-Nisan aylarında çiçek açmaya başlar. Ortalama 10-12 yılda kesim çağına gelen Kavak ağaçları; ak kavak, fırat kavağı, titrek kavak ve boz kavak olmak üzere 5 çeşittir.

                                  KAVAK

                              GÜRGEN

 Sert ve dayanıklı olmasıyla bilinen Gürgen ağaçları ülkemizde de Trakya, Ege, Marmara, Kuzey ve Doğu Anadolu bölgelerinde de sıkça görülür. 25 metreye kadar uzayabilen bu tür 150 seneye kadar yaşayabilir. Her mevsim yetiştirilmeye uygundur ancak en çok ilkbahar mevsiminde çiçek açar. Adi Gürgen ve Doğu Gürgeni olmak üzere iki türü bulunan bu ağacın ana vatanı İran'dır.

                                 Gürgen

Salkım Söğüt Ağacı

* Kışın yaprak döker ,

* Hızlı bir gelişime sahiptir,

* Yaprakları incedir,

* Dış mekan süs bitkisidir,

* Çin ve Japonya’dan dünyaya yayılmıştır.

* En iyi yetişeceği yerler sulak bölgelerdir.

* Kurutulur ve bitki çayı olarak tüketilir.

SIĞLA AĞACI

25–40 m'ye kadar boylanan yaprak döken kalın dallı ve geniş tepeli bir ağaçtır. İlk bakışta çınara benzer. Yaşlandıkça, kabuğu koyulaşır ve derin çatlaklı bir görünüm alır. 

Meyvesi, 2–6 cm çapında çok sayıda kapsülden oluşur ve içerisinde çok miktarda tohum bulunur. Gövdesinden çıkarılan balzam kozmetik ve eczacılıkta kullanılır.

                  SERVİ AĞACI Servi veya Selvi olarak halk arasında adlandırılan ve boyu 30 ile 35 metreye kadar uzayabilen bir ağaç türüdür. Koyu yeşil renkteki yaprak dokusu ile uzaklardan dahi dikkati çekebilen bir nitelik barındırır. Nemli topraklarda yetişen ağacın ortalama ömrü ise 2000 yıldır. Son derece yavaş büyüyen bir ağaç türüdür.                                                                                                                                                                                                                                                          

                            FINDIK AĞACI

Corylus avellana'nın (bayağı fındık) aksine ortalama 25-30 metre boya ve 50–60 cm gövde çapına sahiptir. Bazı istisnai durumlarda yaşına ve konumuna göre 170 cm gövde çapına da ulaşabilmektedir. Olgunlaştığı süre boyunca piramit şeklinden yavaş yavaş geniş tepeli bir şekil alır. Dış kabuğu yaş aldıkça gri tondan koyu gri tona dönerken, gövdesinde boylamasına kalın çatlaklar oluşmaya başlar. Dalları uzun süre dayandığından dolayı fotosenteze katkıda bulunur.