ÖZEL YENİŞEHİR DETAY FEN ANADOLU LİSESİ

    Mehmet okul çıkışı eve yürürken gözü yolun kenarındaki afiş panosundaki bir yazıya takıldı, “Nehir kenarında bile abdest alıyor olsanız suyu israf etmeyiniz”. Güldü Mehmet, “Ne yani su akarken israf mı olur?” diye geçirdi içinden. Geçen Türkçe kitabındaki bir metinde  “su gibi aziz olmak” sözünü görüp ne olduğunu kavrayamamıştı, şimdi de bu söz. Aklı iyice karıştı küçük Mehmet’in. “Zaten deyimler ve atasözleri ile aram iyi değil, bu sözler de bir şey  anlatıyor ama ne?” diye düşündü. Aklına koydu araştıracaktı bunları yoksa rahat etmezdi içi. Kime sorsam diye düşünürken birden yüzü güldü Mehmet’in, ara tatil geliyordu, dedesine soracaktı.

Küçük Mehmet çiftliğe varınca hemen arabadan indi ve koşarak dedesini aramaya başladı. Ama biliyordu bu saatte dedesi evde olmazdı, ya hayvanların yanında ya da bağda bahçede olurdu. Evet işte orada, doğru tahmin etmişti, dedesi hayvanların sularını kontrol ediyordu. Küçük Mehmet koşarak dedesine gitti ve kucağına atladı, her zaman olduğu gibi.

Aklındaki soruları dedesine sormak için sabırsızlanan Küçük Mehmet dedesine,

  - Söyle bakalım Mehmet Ağa -dedesine bir şey soracak olduğunda hep böyle seslenirdi- su gibi aziz olmakta ne demek, akan nehrin yanındaki su nasıl israf edilir, olur mu böyle şey, bunlar ne demek ?...

HÜSEYİN POLAT ÖZEL EĞİTİM UYGULAMA OKULU

                Yan sayfadaki kırmızı cümle kodlanmıştır.

Sorularını peş peşe sıralayan Küçük Mehmet'e bakan dedesi gülmeye başladı.

- Sakin ol evlat sakin. Yine kafanı dolup gelmişsin dedene. Koşarak geleceğinden belliydi zaten. Tamam yeniden canlandırılacak ilk ne dedin su gibi aziz olmak mı?

- Evet.

- Bu söz “su gibi mütavazı, su gibi bir şekilde kullanılabilir.

- Suyun değeri mi olur?

- Olur tabi canım, asıl suyuni olur. "Nehir'i teslim almayan olsanız suyu rafınızdır" Hz. Muhammed'e ait bir söz. Su biz insanlar için en önemli şeylerden bir tanesi. Belki de en doğrusu.  

Bu yüzden insanlar dikkat etsinler diye böyle bir söz söylemiş.

-     Nasıl yani?

- Bak canım torunum, sen okuldaki derslerinde de görmüşsündür. İnsanlar yaşamları için bazı şeylere ihtiyaç duyar. Barınma, yeme-içme gibi. Un yaptığımız şu tarladaki buğday için su gerek, etinden sütünden faydalandığımız şu hayvanlar için su gerek, barınak yaparken bile faydalandığımız malzemelerde bize yine su gerek. Bu yüzden su çok önemli bir değer bizler için.

-Bu kadar önemli olan, her şeyde ihtiyaç duyduğumuz suyun olmadığı bir dünya çok kötü bir yere dönüşürdü o zaman.

-Kötüden de kötü olurdu. Dünya’daki insanların çoğalması, ihtiyaçların artması suyu daha çok kullanmamızı gerektiriyor.

Eğer önümüzdeki süreçte. Suyumuzu himayemiz yoksa sizin aklınızdan geçen şey gerçek olur.

- Bizim ülkemiz çöl mü olacak ?

- Dikkat etmezsek evet, bizim işimiz.

- Peki bu kadar her şeyi nasıl koruyacağız ki dede?

“Gel bakalım o zaman” dedi ve Mehmet Ağa torunu küçük Mehmet'i kucağına alıp bahçeye doğru yürümeye başladı.

HÜSEYİN POLAT ÖZEL EĞİTİM UYGULAMA OKULU

                Yan sayfadaki kırmızı cümle kodlanmıştır.

- Bak evlat eskiden suyu açıktan alıp bağın bahçenin içine bırakırdık. Su giderdi öyle boşluğa doğru, öyle akıp giderdi. Şimdiyse işinin uzmanı mühendisler ve üniversite hocaları gibi değerli insanlar sayesinde bazı yöntemler geliştirildi. Şu büyük boruları görüyor musun? Sıcak havalarda buhar olmadan soğuk havada donmadan suyu  kaynaktan alıp bahçeye kadar ulaştırıyor. Böylece su kaybını biraz engelliyoruz. Şu gördüğün ince hortumlarla her ekinin dibine azar azar gerektiği kadar su bırakıyoruz ki fazladan su akıtıp hem suya hem ekine zarar vermeyelim diye. Borular makineye bağlı olduğu için hem anlık olarak verilen suyu takip ediyoruz hem de bu yaşlı deden fazlaca yorulmuyor. Bu şekilde biraz daha suyu korumuş oluyoruz.

Şu ileride gördüğün açık havuzlar ile yağmur sularını bir araya topluyoruz sulamada kullanabilmek için. Hatta köylülerle beraber kurdurduğumuz arıtma tesisi ile kullanılan bazı atık suları arıtıp tekrar kullanıyoruz. 

Şimdi aldın mı cevabını Mehmet Bey? Biz hem kendimizi hem geleceğimizi düşünüyoruz. Bunun için olabildiğince suyu tasarruflu ve bilinçli kullanıyoruz, buna özen gösteriyoruz.

- Peki biz nasıl suyumuzu koruyacağız dede? Ona bir çözümün var mı?

- Mehmet’im herkes her gün suyla defalarca temas eder. Bu yüzden herkes suyu kullanırken bir damlanın dahi hesabını yaparak kullansa aslında büyük yol alırız, suyu korumuş oluruz.

- Nasıl yani? Tek tek damla hesabı mı yapacağız dede?

Güldü Mehmet Ağa, torununun bazen mecazları anlamamasını seviyordu.

-Öyle değil evlat. Mesela sen sabahları diş fırçalarken suyu açık bırakmazsan,baban arabasını yıkarken, annen temzilik yaparken suyu dikkatsizce kullanmazsa, bir diğeri yol kenarlarında meydanlarda gereksizce akan su dolu süs havuzları yaptırmazsa, fabrikalar atıklarını olduğu gibi suya bırakmazsa, bizler tarlada kafamıza göre su kullanmazsak, insanlar sanki hiç sonu gelmeyecekmiş gibi suyu kullanmazsa her bir damlanın hesabını yapmış oluruz. Unutma evlat her şey bir damla ile başlar. İster tasarruf eder her damlaya dikkat eder  suyunu ve geleceğini korursun ister bir damladan ne olur ki diyerek suyu boşa akıtırsın.

HÜSEYİN POLAT ÖZEL EĞİTİM UYGULAMA OKULU

                Yan sayfadaki kırmızı cümle kodlanmıştır.

Şimdi Mehmet’im sen de hele haksız mıyım?

- Haklısın dede. Su gibi aziz bir nimeti nasıl boşa kullanalım, nasıl geleceğimizi kurutalım, sonuna kadar haklısın benim bilgili dedem.

-Sende su gibi aziz olasın benim akıllı torunum.

MEHMET ADNAN ÖZÇELİK ANADOLU LİSESİ

(Öğrenci: Onur Ö.) 

Mehmet dedesinin konuşmasından çok etkilenmişti. Ertesi gün okulda etrafını incelemeye, arkadaşlarının suyu nasıl kullandığına bakmaya başladı. Çoğu arkadaşı muslukları kapatmıyor, oyun oynamak  için birbirlerinin üzerine su atıyorlardı. Bu yüzden Mehmet bu konu hakkında öğretmeni ile konuşmaya karar verdi. 

Öğretmenin karşısına geçen Mehmet öğretmenine, -Öğretmenin ben sınıfta suyun kullanımı hakkında bir konuşma yapmak, arkadaşlarımı suyun öneminin açıklamak istiyorum.

- Neden bu konu hakkında bir konuşma yapmak Mehmet, denemenin suyunda gözüne bir şey mi oldu? 

- Evet hocam suyu yolu fark ettim. Bu çocuklarla yılmak için bir konuşma yapmak istiyorum. 

- Tamamdır Mehmet derste konuşmanı yapabilirsin. 

Mehmet sınıfının yolunu tuttu. Dersten amaçlanan konuşması için tahtaya götürmek. Sınıf derslerina konuşmasına başladı.

-Arkadaşlar sizinle yol kenarında gördüğüm bir afiş hakkında konuşmak istiyorum bu afişin üstünde, “Nehir kenarında bile abdest alıyor olsanız suyu israf etmeyiniz” yazıyordu. 

  Bu sözün anlamını öğrenmek için dedeme sordum. Bana suyun değerini ve eğer suyumuzu bilinçli ve kontrollü kullanmazsak dünyamızın ve ülkemizin kuraklaşıp çölleşeceğini söyledi. 

Sınıftaki çocukların çoğu tek bir ağızdan, 

"Çölleşme mi!" diye şaşırdılar. 

Mehmet dedesinin konuşmasından ilham alarak,

-Evet arkadaşlar, çölleşme. Suyu bilinçli kullanmazsak ülkemiz çölle dönecek. Bunu engellemek için basit şeylerden başlayabiliriz. Mesela ellerimizi yıkadıktan sonra veya dişimizi fırçalarken musluğu kapatmak gibi.  Okulda çoğu öğrencinin musluğu kapatmayı unuttuğunu fark ettim. Annelerimiz temizlik yaparken veya babalarımızı arabasını yıkarken gereksiz su kullanmamaları konusunda onları uyarmalıyız. Duşta gereksiz yere su harcamamalıyız. Gerekirse bir damlanın bile hesabını yapmalıyız. 

Sınıftan bir çocuk soru sormak için izin istedi ve Mehmet’e,

- Çok doğru söylüyorsun, böyle durumlarda öğretmenlerimizi haber vermeliyiz. Bu sorunla siz ilgilenir misiniz öğretmenim? 

Öğretmen kafasını sallayarak, 

-Bu sorunu idareye bildireceğim. Bu konudaki duyarlılığınız için sizi tebrik ederim.

Öğretmenden son bir söz isteyen Mehmet, 

- Unutmayın arkadaşlar her şey bir damla ile başlar. Suyumuzu korumak ve israf etmemek bizim elimizde.