KARISIMLARIN ÖZELLİKLERİ

-İki ya da daha fazla maddenin bir araya gelerek, kendi özelliklerini kaybetmeden oluşturdukları sisteme KARIŞIM denir.

-Karışımı oluşturan maddelere BİLEŞEN denir. Bileşenler element veya bileşik olabilir.

-Homojen veya heterojen olabilirler.

-Sabit bir erime, kaynama, donma noktaları ve özkütleleri yoktur.

-Belirli bir sembol ya da formülleri yoktur.

-Fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılırlar.

-Bileşenleri arasında belirli bir kütle oranı yoktur.

       KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI

Homojen karışımlar(çözeltiler):Bileşimi ve fiziksel özellikleri her noktada aynı olan karışımlara denir. Diğer adı çözeltidir.(şekerli-su, gazoz. alaşım, temiz hava)

Kalloitler: Çıplak gözle bakıldığında homojen gibi veya bulanık görünen ancak mikroskopla bakıldığında heterojen olduğu anlaşılan karışımlardır.(süt, krema, kan)

Heterojen karışımlar: Her noktasında aynı özelliğe sahip olmayan karışımlardır. 3'e ayrılır;

Süspansiyon: katı-sıvı karışımlardır.(tebeşir tozu-su, çamurlu-su, ayran)

Emülsiyon: sıvı-sıvı karışımlardır.(mazot-su, benzin-su, mayonez)

Aerosol: gaz+(katı-sıvı) karışımlardır.(duman, sis, spreyler, volkanik kirlilik)

                     ÇÖZÜNME OLGUSU

- İki ya da fazla sayıda maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasına ÇÖZÜNME denir. 3 basamakta gerçekleşir.

1-Çözücü moleküllerin birbirinden ayrılması 

2- Çözünen taneciklerin birbirinden ayrılması

3- Çözücü ile çözünen tanecikleri arasındaki etkileşimler

Moleküler çözünme: Çözünen madde çözücü içerisinde moleküler olarak dağılıyorsa, MOLEKÜLER ÇÖZÜNME gerçekleşir. Çözeltide iyonlar bulunmadığı için bu tür çözeltiler elektriği iletmezler.( Glikoz ve etil alkol suda moleküler olarak çözünür)

-C(6) H(12) O(6) (K)+SU= C(6) H(12) O(6) (SUDA)

-C(2) H(5) OH(s) + SU= C(2) H(5) OH(SUDA)

İyonik çözünme: Çözünen madde iyonlarına ayrılıyorsa, İYONİK ÇÖZÜNME gerçekleşir. Asitler, bazlar ve tuzlar suda iyonlarına ayrılarak çözünürler. İyonların su molekülleri tarafından sarılmasına HİDRATLAŞMA denir. 

-Su yerine başka bir çözücü tarafından gerçekleştirilirse SOLVATASYON denir.

           ZAYIF ETKİLEŞİMLER VE ÇÖZÜNME

- Polar maddeler polar maddelerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünürler.

- Yani benzer, benzeri çözer.

- Polar moleküller su içerisinde çözünürken dipol-dipol etkileşimleri geçerlidir.

                  ÇÖZELTİLERDE DERİŞİM

-Derişim, bir çözeltinin içerdiği çözünen madde miktarının ölçüsüdür. Çözücü ve çözünenin oranını ifade eder.

Seyreltik çözelti- Derişik çözelti: İki çözelti karşılaştırıldığında; aynı koşullarda eşit miktarda çözücü içerisinde çözünen madde miktarı fazla olan çözeltilere derişik, az olan çözeltilere seyreltik çözelti denir.

Çözelti kütlesi= Çözücü kütlesi+ Çözünen kütlesi

Çözelti hacmi =(/) Çözücü hacmi+ Çözünen hacmi

                      DERİŞİM BİRİMLERİ

1-Kütlece derişim: 100 gram çözeltide çözünen maddenin gram cinsinden kütlesidir.

2-Hacimce derişim: 100 mL çözeltide çözünmüş sıvının mL cinsinden hacmidir. sıvı-sıvı çözeltiler için kullanılan bir derişim türüdür.

3- Milyonda bir kışım (ppm: Çok seyreltik çözeltilerde, derişim birimi olarak "ppm" kullanılır. ppm milyonda bir kısım anlamına gelen derişim türüdür.

                   KOLİGATİF ÖZELLİKLER

-Çözünenin taneciklişime Bağlı olan   KOLİGATİF ÖZELLİKLER   denir.

-Koligatif niteliklerin için sayısal bir şey için gerekli değil.

ÖZELLİKLERİ:

- Kaynama noktası 

- Donma Üzeri

- Osmotik basınç

KAYNAMA NOKTASI YÜKSELMESİ ( EBÜLİYOSKOPİ)

-Sıvıda uçucu olmayan katı bir maddeden sıvının kaynamadır.

- Kaynama kafasındaki kipten, katık miktarı miktarı ile doğru doğrudur.

Donma noktasının alçalması(kriyoskopi): 

-1 atm basınç altındaki saf suyun donma noktası 0 derecedir. 

- Donma noktasında ki azalma içerisinde çözünmüş madde miktarı ile  doğru orantılıdır

                  MIKNATIS İLE AYIRMA

- Demir, kobalt ve nikel metalleri mıknatıs tarafından çekilir.

- Karışımdaki maddelerden biri mıknatıstan etkilenirken, diğeri etkilenmiyorsa bunların birbirinden ayrılması için mıknatıs kullanılabilir.( Nikel tozu - şeker karışımı)

               ÖZKÜTLE FARKI İLE AYIRMA

A) Aktarma(Dekantasyon): Süspansiyon şeklindeki katı-sıvı heterojen karışımlar ayrılırken kullanılan bir yöntemdir.

B) Yüzdürme(Flotasyon): Sıvıda asılı kalan katı partiküllerin su yüzeyine çıkarılmasına yüzdürme deni. Kükürt içeren bakır, kurşun ve çinko cevherlerinin ayrılmasında

yüzdürme işlemi kullanılır.

C) Ayırma hunisi ile ayırma: Sıvı-sıvı heterojen karışımları ayırmak için ayırma hunisi kullanılabilir. Sıvıların birbiri içinde çözünmemesi  ve özkütlelerinin  birbirinden farklı olması gerekir. özkütlesi büyük olan sıvı önce ayrılır. 

D) Pıhtılaştırma(Koagülasyon): Su içerisinde asılı kalmış olan 

kolloitlerin çeşitli kimyasallar yardımıyla çökebilir hale getirilmesi işlemine denir. Kolloitin çökmesini sağlayan maddeye koagülant denir.

E) Santrifüjleme: Bir sıvıda asılı kalmış taneciklerin çöktürülmesi

için kullanılan bir yöntemdir. Santrifüj cihazı merkez kaç kuvveti yardımıyla küçük partiküllerin çökmesini sağlar. kolloitler bu yöntemle saflaştırılabilir. 

               TANECİK FARKI İLE AYIRMA

A) Süzme(filtreleme): Katı-sıvı heterojen karışımların ayrılmasında süzme yöntemi kullanılır.(Tebeşir tozu- su)

B) Diyaliz: Özellikle kolloidal karışımların ayrıştırılmasında kullanılan bir yöntemdir.