içindekiler

Güneş Bir Gün Sönecek mi?.............................5

Marsta Yaşam Olabilir mi?................................ 9

Öte Gezegenler Nasıl Keşfedilmektedir?..................................14

James Webb Teleskobu .........................20

Dünyanın Dönüşünü Neden Hissetmiyoruz?.......................................26

   UZAYA DAİR BİLİNMEYENLER

    Uzay kendi sırlarını saklayan çok geniş bir boşluktur. İnsanlar uzayın yani evrenin gizemini hem çok merak etmekte hem de bu gizemi çözmeye çalışmaktadır. Bu kitap içerisinde uzay, güneş, gezegenler, yıldızlar, teleskoplar  ile ilgili ilginç bilgiler bulacaksınız. Hadi o zaman bu  gizemli evreni   daha yakından inceleyelim.

Güneş Ne Zaman Sönecek?

Güneş, Samanyolu galaksisi içerisinde bulunan 200 milyar civarındaki yıldızdan birisidir ve diğer gezegenlerle neredeyse aynı dönemlerde oluşmuştur. Yapılan araştırmalar neticesinde güneşin tahmini 4,6 milyar yıldır var olduğu söyleniyor. Peki güneşin enerjisi ne zaman bitecek ve güneş tahmini kaç yıl sonra ölecek? Hepimiz merak ediyoruz değil mi bu sorunun cevabını ?

Gök bilimcilerin araştırmalarına göre 5,5 milyar yıl içerisinde güneşin öleceği ve tam anlamıyla söneceği söylenmektedir!!!

Bir yıldızın nasıl evrim geçireceğini belirleyen en önemli etken yıldızın kütlesidir. Kütlesi çok büyük olan yıldızlar, süpernova  patlamaları sonrasında nötron yıldızlarına ya da karadeliklere dönüşebilir. Ancak Güneş’in kütlesi bu kadar büyük değil. O nedenle beyaz cüceye dönüşeceği tahmin ediliyor.   

Güneş, 5 milyar yıl sonra sönecek ve beyaz cüceye dönüşecek. Peki nedir bu BEYAZ CÜCE? 

Artık enerji üretemeyen, Güneş benzeri düşük kütleli yıldızların, ölümünden sonra arta kalan çekirdeği, yani yıldızın cesedidir aslında.

       BEYAZ CÜCE NEDİR?

    Güneş Sistemi’ndeki en büyük kütleli cisim, sistemin merkezinde yer alan Güneş'tir. Bütün gezegenler, göktaşları, uydular ve kuyrukluyıldızlar kütleçekimi ile Güneş’e bağlıdır. Her yıldızın Güneşimiz dahil olmak üzere, Samanyolu’ndaki yıldızların yüzde 97’sinin kaderi küçülüp sönmek olacak.

     Beyaz cüce olarak küçülüp sönecekler. Ancak, bu aşamada hayatın yapıtaşı olan ağır elementleri de sentezleyecekler. Kısaca Güneş'imiz bir beyaz cüceye dönüşecek ve ardından da sönecektir.   

Güneş Neden ve Nasıl Sönecek?

Güneş hidrojen atomlarını helyum atomlarına dönüştürerek enerji üretiyor. Her gün 4 milyon ton madde, çekirdek tepkimesine giriyor ve enerjiye dönüşüyor. Bunun 5,5 milyar yıl daha devam edeceği tahmin ediliyor. Hidrojen tükenirken Güneş şişmeye başlayacak ve bir kırmızı dev haline gelecek. Hidrojen tükenince helyum harcanmaya başlanacak ve güneş onda biri oranında küçülecek ve sonra tekrar şişecek.

Bir kaç büyüyüp küçülme sonunda Güneş, ömrünün son aşamasına gelecek ve boyutu Dünya kadar olup çekirdeği karbon ve oksijenden oluşacak ve milyarlarca yıl içinde yavaş yavaş soğuyacak.

      Güneş aniden yok olunca, Dünya’nın çevresinde dönmesini sağlayan çekim etkisi de yok olacağından, dairesel olan yörüngemiz Güneş kaybolduğu anda hangi doğrultuda ise o yöne doğru hareketimizi düz biçimde sürdüreceğiz. Yani Dünyamız galaksinin içinde düz doğrultuda büyük bir hızla yol almaya başlayacak. 

        Isı ve ışık kaynağımız artık yok. Yeryüzü soğumaya, fotosentez yapan bitkiler ölmeye başlıyor. Zorlu ve değişken hava koşulları, Dünya' mızı gittikçe soğuk, karanlık ve yaşanması güç bir gezegene çeviriyor. Kısa süre içinde baş gösteren kaynak kıtlığı, -100 derecenin de altına düşen soğuklar nedeniyle yaşayagelmiş tüm canlı hayat maalesef sona eriyor.

Güneş Söndükten Sonra Ne olacak ?

 Gelecekte artabilecek nüfus artışı nedeniyle dünya bu kadar insanın ihtiyacını karşılayamayabilme noktasına gelebilir. Artan talep ve küresel ısınmanın dünyayı mahvetmesi nedeniyle başka bir gezegene gidebiliriz ama, tam olarak yaşamın olduğunu bildiğimiz dünya dışında başka bir gezegen yoktur. 

    Ancak yaşam olma olasılığı diğer gezegenlerden daha fazla olan bir gezegen var, o da Mars. 

     Nedeni ise Mars'ın bir zamanlar ortam olarak Dünya'ya benzediği düşünülmektedir. Bu etmenler göze alındığında Mars en etkili dünyalaştıma hedeflerinden biri olacaktır. Ayrıca mars yaşam kuş

ağında yer almaktadır. 

MARSI DÜNYALAŞTIRABİLİR MİYİZ?

Dünyada yaşanan karbondioksit patlamasının yüzünden belki marsa gitmeye ihtiyaç duyuyoruz. Bunun yerine fabrika tesislerini bacalarını nükleer santrallerini marsa kurabiliriz. Neden:

Neden 1: Marsın ısınmaya ihtiyaçları var. Daha da fazla ısı yükleyip marsta bulunan buzların çözünmesinde yardımımız dokunabilir. Denizler, nehirler, göller, akarsular ve okyanuslardaki yaşamı marstaki yaşamı geri döndürebiliriz. 

Neden 2: Neden 1’de dediğim şey uzun lafın kısasına “kirletme” diyoruz. Yani dünyanın güzel havasına yaptığımız şeye diyoruz. Eğer bunu baştan Mars’a kurabilseydik belki dünyada milyonlarca yıl daha fazla yaşayabilir, Marsada yardımcı olmuş oluruz. Aslında bunun içinde geç değil.

Böylesi bir çalışma en iyi tahminle günümüzden yüzyıl sonra başlayabilir. Getirisi ise mavi-yeşil bir gezegen olacaktır. Harcanacak emeğe karşılık böyle bir hazineye paha biçilemez. 

Mars şu anda 7 aktif araç ile gözlem altında. Her gün bu gezegenle ilgili yeni bir şey öğreniyoruz. Kutuplarında ve toprağının altında bolca su buzu var, ayrıca yüklü miktarda donmuş karbondioksit de içeriyor. Çok soğuk veya çok sıcak değil. Dünya’nın 38%’si kadar olan yer çekimine teorik olarak insan vücudu adapte olabilir, kozmik ve Güneş kaynaklı radyasyondan düşük bir ölçüde de olsa koruyacak bir atmosferi var. Ve en önemlisi, oraya gönderdiğimiz çok sayıda robotun verdiği bilgilere göre, bir zamanlar bizler için çok daha uygun bir gezegendi.

Örneğin yörüngede ki MAVEN uydusu, Mars’ın manyetik alanının zayıflığından dolayı güneş rüzgarlarının etkisiyle sürekli atmosfer kaybettiğini gösterdi. Yüzeyde ki robotlar ise kızıl gezegenin bir zamanlar üstünde sıvı su bulunduğunu ve hala yüzeyinin altında su buzu bulunduğunu doğrulamış bulunmaktadır.

    Mars’ı dünyalaştırma işlemi de öncelikle atmosferden yola çıkmak zorunda,

Şu anda Mars’ın atmosfer basıncı, Dünyadakinin 1%’inden daha azdır, bu sebeple yüzeyinde sıvı halde su barındıramaz. Bu da demektir ki yükseltilmiş atmosfer basıncı ile yüzeyde sıvı su bulunduracak kadar ısı ve ışık alabilir.

Yeşil Mars

Bitki ekiminden önce Mars topraklarını bitkiler için daha uygun, organik bir hale getirmemiz gerekiyor. Bu sebeple Mars’ı eski dostlarımız algler, yosunlar ve diğer mikroorganizmalar ile doldurmalıyız. Bu mikroorganizmalar Mars’ın yoğun CO2 ortamından faydalanarak hem toprağı karbon ve diğer organikler ile dolduracak, hem de oksijen üretimine katkıda bulunacaklardır. Bitki ekimi yapılabilecek toprak zenginliği elde edildiğinde de, kızıl gezegen mavi-yeşil bir bahçeye dönüştürülecek şekilde ekilerek, ormanlarla kaplanacaktır.

Özellikle genetik mühendislik, bu aşamada Mars koşullarına daha iyi uyum sağlayabilecek mikroorganizma ve bitki üretimine şu anda bile olanak sağlamaktadır.

   Marsın atmosfer tabakasını nükleer bombalar yardımıyla daha da hızlı bir biçimde düzeltmek biraz mantıksız olur. Aslında atom bombası, termonükleer silah*, hidrojen bombaları marsa bırakılması ve patlaması marsın atmosfer tabakasına yardım eder, ama bölgede çok büyük bir radyoaktif kirlilik oluşturur. Güneşin radyoaktif ve ultraviyole ışıklarını da eklersek oraya geldiğimizde biraz radyasyona maruz kalabiliriz. Ama tabi ki de bu dediklerim marsın atmosferi için elverişlidir. Tabi bu nükleer kazaları dünya üzerinde yaşadığımız gezegen acı olsada bunları yaşamıştık.

        26 Nisan 1986 tarihinde gerçekleşen Çernobil nükleer kazası neredeyse bütün Avrupa'ya yayılmıştı ve Türkiye'ye kadar ulaşmıştı. Çok büyük hava kirliği ve birçok hava canlısının ölmesi ve büyük  bir nükleer kirliliğe neden olmuştu. Birçok kan kanseri olmakla beraber akciğer kanseride oldu. Bu günler geride kaldı. Bunu Marsta denersek de belki birkaç yıl sonunda eriyen buzlar suya dönüşerek Radyoaktif kirliliği azaltabilir. Bir çok açıklama var daha. Hatta keşfedilmemiş birçok fikir olabilir.  Mars bizim için yaşam olabilme umudu olan tek gezegen.                       

 Yeterli oksijen zenginliği elde edildiğinde, bir zamanların kızıl gezegeninin ekosistemi hayvancılık ile tamamlanacak ve kendi kendine yeter, düzenli bir hale gelecektir. Ancak Mars, Güneşimizin yaşanabilir bölgesinin dış sınırına yakındır. Bu da  Dünyalaştırma tamamlandığında yüzyıllar geçmiş olacak ancak üzerinde yaşanabilecek, gurur duyabileceğimiz yeni bir dünyaya sahip olmuş olacağız.

  *Hidrojen bombası veya füzyon bombası, kontrolsüz termonükleer enerji sağlayabilen yıkıcı nükleer silah. 

       ÖTE GEZEGENLER NASIL  

        KEŞFEDİLmektedir ?

Güneş sistemindeki tüm gezegenler güneş et

rafında  döner. Ancak diğer yıldızların etrafında dönen gezegenlere öte gezegen denir. Öte gezegenleri direkt olarak teleskopla incelemek zordur. Yıldızların parlak ışıkları arkasında görünmezler

Bilim insanları öte gezegenleri keşfetmek için hepsi birbirinden farklı bir çok yöntem denemişlerdir. En çok bilinen bazı yöntemler şunlardır:

      1-GEÇİŞ YÖNTEMİ,

      2-YÖRÜNGESEL PARLAKLIK YÖNTEMİ,

      3-RADYAL HIZ YÖNTEMİ,

      4-DOĞRUDAN GÖRÜNTÜLRME YÖNTEMİ,

      5-KÜTLEÇEKİMSEL MERCEKLENME YÖNTEMİ,

Bunlardan bazılarıdır.