Θεόφιλος, Αδ. Κοραής & Ρήγας Φεραίος, 

Βικιπαίδεια 

Θ. Βρυζάκης , Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί το λάβαρο της Επανάστασης , Εθνική Πινακοθήκη

Γ. Μαργαρίτης, Ο Γ. Καραϊσκάκης ορμά έφιππος στην Ακρόπολη , Εθνική Πινακοθήκη

Γεώργιος Καραϊσκάκης αυτοβιογραφούμενος 

από τη Δανάη Ρ.

Ονομάζομαι Γεώργιος Καραϊσκάκης  ή Καραΐσκος. Γεννήθηκα το 1782 στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας. Πατέρας μου είναι  ο Δημήτριος Ίσκος ή Καραΐσκος και μητέρα μου η ζωή Δημισκή.  Είμαι γνωστός ως ο γιος της καλόγριας , καθώς η μητέρα μου μετά από τον θάνατο του συζύγου της  έγινε καλόγρια. Τα παιδικά μου χρόνια ήταν δύσκολα , καθώς   αναγκάστηκα να ζω μόνος χωρίς καμία υποστήριξη. Έτσι άρχισα από πολύ νωρίς να κλίνω προς την κλέφτικη ζωή στα βουνά . 

Προσωπογραφία του Γ.Καραϊσκάκη , Μουσείο Μπενάκη

Αφού ενηλικιώθηκα,  έπεσα στα χέρια του Αλή Πασά των Ιωαννίνων , από τον οποίο και φυλακίστηκα. Υπηρέτησα στη συνέχεια στην αυλή του Αλή Πασά και τον ακολούθησα στις εκστρατείες του εναντίον του πασά της Βουλγαρίας Πασβάνογλου. Αφού επέστρεψα, κατάφερα να λιποτακτήσω από το στράτευμα του Αλή Πασά και να συνεργαστώ με τον Κατσαντώνη.  Το 1821 κατάφερα  να γίνω καπετάνιος των Αγράφων. Αναγκάστηκα  όμως να εγκαταλείψω για λίγο τον Αγώνα  , μιας και αρρώστησα από  φυματίωση . Όταν αποκαταστάθηκα, πήρα μέρος σε πολλές μάχες στην Πελοπόννησο και στη Στερεά Ελλάδα. 

Θ. Βρυζάκης, Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη , Εθνική Πινακοθήκη

Όντας μάλιστα αρχιστράτηγος της Ρούμελης , συνέβαλλα στην απελευθέρωση  πολλών περιοχών. Συμμετείχα σε αμέτρητες μάχες , στην πολιορκία της Άρτας, στην πολιορκία της Ακρόπολης, στη μάχη της Αράχωβας , στη μάχη του Κερατσινίου και πολλές άλλες. ’Αλλωστε, σχεδόν ολόκληρη η Στερεά Ελλάδα απελευθερώθηκε χάρη σε μένα !   Έμελλε να χάσω τη ζωή , νέος , μόλις 45 ετών , υπερασπιζόμενος την πατρίδα μου στις 23 Απριλίου του 1827 σε συμπλοκή με τους Τούρκους στο Φάληρο. Λένε , μάλιστα, πως όταν ο Κολοκοτρώνης έμαθε για τον θάνατό μου μοιρολόγησε βαριά 

Δανάη Ρ. (Γ3) 

Θεόδωρος Βρυζάκης, προσωπογραφία του Θ. Κολοκοτρώνη , Εθνική Πινακοθήκη 

Το ημερολόγιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη 

από τον Σταμάτη Σ. 

Αγαπητό μου ημερολόγιο, 

τώρα που η ζωή μου φτάνει στο τέλος της θα ήθελα να σου γράψω μερικά πράγματα για τη ζωή μου όλα αυτά τα χρόνια…Αρχικά δε θα ξεχάσω ποτέ την οικογένειά μου , τη γυναίκα μου,  τους γιους μου και την κόρη μου Ελένη . Έπειτα δε θα ξεχάσω ποτέ τα παιδικά μου χρόνια , καθώς σε ηλικία δεκαπέντε ετών έγινα αρματολός στην επαρχία Λεονταρίου ..αλλά δε θα ξεχάσω και τον τόπο ,όπου μεγάλωσα , τον Πύργο Καστάνιτσας στη Μάνη. 

Καρλ Κρατσάιζεν , Θ. Κολοκοτρώνης , Εθνική Πινακοθήκη 

Όσον αφορά τους Αγώνες  για την πατρίδα έχω να πω πως είμαι πολύ περήφανος  για τον εαυτό μου , μιας και πάλεψα με όλη μου την ψυχή για να είμαστε εμείς οι Έλληνες ελεύθεροι κι όχι κάτω από την τουρκική σκλαβιά. Ευχαριστήθηκα με την ψυχή μου πολλές νικηφόρες μάχες.. τη μάχη στο Βαλτέτσι , την καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια , την Άλωση της Τριπολιτσάς, την πρώτη νικηφόρα μάχη …Αν αυτή είναι η τελευταία φορά που γράφω στο ημερολόγιό μου θέλω να πω πως  ήταν τιμή μου να παλέψω για την Ελλάδα! 

Σταμάτης Σ.( Γ3) 

Προσωπογραφία πιθανόν του Θ. Κολοκοτρώνη, Μουσείο Μπενάκη 

Το ημερολόγιο του Θ. Κολοκοτρώνη 

από τη Μαριάνθη Π.

Ημερολόγιό μου , 

Αυτός ο καιρός έχει φέρει πολέμους και μάχες που δε φανταζόμουν ποτέ. Μέρα με τη μέρα , το αίμα που χύνεται και η μυρωδιά του πολέμου γίνονται μια δεύτερη φύση για μένα . Μα δεν μπορώ να λυγίσω. Ο Αγώνας είναι δίκαιος και ιερός, η πατρίδα μας πρέπει να ελευθερωθεί . Είμαι ο γενναίος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης , είμαι ο Γέρος του Μοριά και το μόνο που έχω να κάνω είναι να πολεμήσω ! Δεν γεννήθηκα για να ζήσω ήρεμα. Η ζωή μου από μικρός ήταν γεμάτη κακουχίες. 

Ary Scheffer, Ένα Ελληνόπουλο υπερασπίζεται τον πληγωμένο πατέρα του, Μουσείο Μπενάκη 

Ο πατέρας μου πέθανε από όταν ήμουν παιδί. Έμαθα νωρίς να παλεύω για να επιβιώσω. Στους πολέμους πάντα υπήρχε μια αίσθηση αναγκαιότητας. Δεν ήθελα να μείνω άπραγος, να βλέπω τον τόπο μου να υποφέρει και να σκλαβώνεται από ξένες Δυνάμεις ! Αλλά και τώρα που η Επανάσταση είναι ζωντανή , ο πόλεμος είναι κάτι άλλο …Δεν είναι απλώς μάχες και σπαθιά..είναι αποφάσεις ,στρατηγική , ενότητα αλλά και διχόνοια. Τα χέρια μου είναι γεμάτα αίμα και σκόνη από τα πολεμικά πεδία. Έχω αντικρίσει μυριάδες φορές τον θάνατο και την καταστροφή , αλλά δεν  μπορώ να σταματήσω. Ο Θεός και η Πατρίδα με κρατούν ζωντανό και παλεύω για τη Λευτεριά. 

Θ. Βρυζάκης, Η μάχη στα Δερβενάκια, Ψηφίδες για την Ελληνική γλώσσα

Αυτός ο καιρός είναι δύσκολος. Έχω ζήσει πολλές στιγμές αμφιβολίας και απογοήτευσης, έχω δει φίλους  να πέφτουν , έχω αναμετρηθεί με τις δυνάμεις του εχθρού και του καιρού ..,. Τι να πρωτοθυμηθώ ; Μάχη στο Βαλτέτσι , Άλωση της Τριπολιτσάς, ναυμαχία στις Σπέτσες, ξεσηκωμός στην Πάτρα, αλησμόνητα Δερβενάκια …και συνεχίζω , δεν το βάζω κάτω . Κάθε μέρα που περνάει , οι ελπίδες μου μεγαλώνουν και το όνειρο της λευτεριάς είναι όλο και πιο κοντά. Ο Μοριάς είναι ο πυρήνας του αγώνα μας κι εγώ θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να τον κρατήσω ζωντανό αυτό τον ιερό Αγώνα ! 

Θ. Βρυζάκης, Δυο πολεμιστές, Εθνική Πινακοθήκη

Μπορεί και να μη δούμε το τέλος αυτής της πολυπόθητης Ελευθερίας μέσα από τα μάτια μας. Μπορεί να φύγω από αυτόν τον κόσμο πριν η Ελλάδα απελευθερωθεί πλήρως , αλλά οι γενιές που θα έρθουν θα ζήσουν σε έναν τόπο ελεύθερο, χωρίς φόβο . Για αυτούς πολεμάμε , για αυτούς επιμένουμε. 

Η ζωή είναι γεμάτη μάχες, αλλά γεμάτη πίστη . Ξέρω πως στο τέλος  θα φτάσουμε εκεί που πρέπει να φτάσουμε , γιατί το δίκιο είναι με το μέρος μας!

Μαριάνθη Π. ( Γ3 ) 

Δ. Τσόκος, Ο όρκος του Φιλικού , Εθνικό Ιστορικό Μουσείο 

 Το Ημερολόγιο του  Θεόδωρου Κολοκοτρώνη από τον Κωνσταντίνο Σκ.

Μάρτιος 1821 

Αγαπημένο μου ημερολόγιο, 

Επιστρέφω στην Πελοπόννησο από τη Ζάκυνθο και προετοιμάζομαι για τον Αγώνα. Προχθές πραγματοποιήθηκε σύσκεψη κληρικών , προεστών και καπεταναίων στο Αίγιο με θέμα  τον καθορισμό της έναρξης της Επανάστασης . Με τριακόσιους  Μανιάτες δίνουμε την πρώτη μάχη στον Άγιο Αθανάσιο της Γορτυνίας και νικάμε τους χίλιους επτακόσιους  Τούρκους της περιοχής, οι οποίοι εγκαταλείπουν  στο πεδίο της Μάνης αμέτρητους νεκρούς τους. 

Carl Haag, Έλληνας Αγωνιστής, Μουσείο Μπενάκη

Οι υπόλοιποι Τούρκοι προσπαθούν  να   διαφύγουν .. Μετά από μια περήφανη νίκη , οι Τουρκικές δυνάμεις προσπαθούν με κάθε τρόπο να ενισχυθούν   με δυόμιση χιλιάδες περίπου ομοεθνείς τους και δεν προλαβαίνουμε τελικά να χαρούμε τη νίκη μας , γιατί προβαίνουν σε άγριες σφαγές  των Ελλήνων κι έτσι μια καταστροφική ήττα  έρχεται να μας λυγίσει .. Δεν πρέπει  να το βάλουμε κάτω όλοι μας και πρώτα από όλους εγώ, που είμαι ο επικεφαλής τους. Προσπαθώ να τονώσω και να ενισχύσω το ηθικό τους ..τους παρακινώ να συνεχίσουν λέγοντάς τους πως χάθηκε μια μάχη μα όχι ο πόλεμος..Αύριο θα είναι μια καινούρια μέρα ...

Κωνσταντίνος Σ. ( Γ3) 

Adam Friedel, Νικηταράς, Travelogues, Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Νικηταράς αυτοβιουγραφούμενος 

από τον Νικόλαο Κ.

Λέγομαι Νικήτας Σταματελόπουλος ή αλλιώς Νικηταράς . Γεννήθηκα το 1787 στη Νέδουσα Μεσσηνίας και είμαι γιος κλέφτη κι ανιψιός της γυναίκας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη . Από νεαρή ηλικία βοηθούσα   τον πατέρα μου και τους άντρες του . Αργότερα με διόρισαν στο σώμα του Μπαρμπιτσιώτη , την κόρη του οποίου και παντρεύτηκα. Το 1805 χάρη στα προσόντα μου βρέθηκα να υπηρετώ στο σώμα των Ρώσων στη Ζάκυνθο , που μετέπειτα πολέμησε εναντίον  του Ναπολέοντα στην Ιταλία. 

Louis Dupree, Έλληνας φουστανελάς, Μουσείο Μπενάκη

Λίγα χρόνια μετά εντάχθηκα στη Φιλική Εταιρεία μαζί με τον θείο μου τον Κολοκοτρώνη και τον Παπαφλέσσα για την προετοιμασία της Επανάστασης . Το 1821 στις 23 Μαρτίου εισέβαλα στην Καλαμάτα για να την ελευθερώσουμε . Ήμουν παρών σχεδόν σε όλες τις μεγάλες μάχες για την απελευθέρωση της Πελοποννήσου. Όμως στη μάχη των Δολιανών , όπου και υπήρξα επικεφαλής μαζί με 600  άνδρες καταφέραμε να νικήσουμε τον στρατό του Κεχαγιά μπέη και γι αυτό έκτοτε με αποκαλούν και Τουρκοφάγο.Μετά από την απελευθέρωση , τάχθηκα στο πλευρό του Καποδίστρια . 

Θ. Βρυζάκης, Τυφλός τραυματίας , Εθνική Πινακοθήκη 

Επί Όθωνα με κατηγόρησαν  ότι ήμουν υποστηρικτής του Ρωσικού κόμματος. Προφυλακίστηκα το 1839  όμως τελικά αφέθηκα ελεύθερος  λόγω έλλειψης στοιχείων . Αποφυλακίστηκα το 1841 και με τη γυναίκα μου και τα τρία μου παιδιά μεταφερθήκαμε στον Πειραιά. Τα τελευταία χρόνια από το 1847 διορίστηκα ως μέλος της Γερουσίας και θεωρούμαι ως ένας από τους καλύτερους Έλληνες πολεμιστές της Ελληνικής Επανάστασης ! 

Νικόλαος Κ. ( Γ2 ) 

Adam Friedel , Παπαφλέσσας, Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Παπαφλέσσας αυτοβιουγραφούμενος 

από την Περσεφόνη Μπ.

Είμαι ο Γρηγόριος Δικαίος ή αλλιώς Παπαφλέσσας. Γεννήθηκα στην Πολιανή Μεσσηνίας το 1788. Ο πατέρας μου ήταν ο Δημήτριος Φλέσσας. Υπήρξα Έλληνας κληρικός και πολιτικός κι ένας από τους κορυφαίους αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Φοίτησα στη Σχολή της Δημητσάνας, την οποία δεν ολοκλήρωσα. Μόνασα το 1816 στο μοναστήρι της Παναγίας της Βελανιδιάς στην Καλαμάτα. Επίσης , ήμουν μέλος της Φιλικής Εταιρείας , την οποία και γνώρισα μέσω του Παπαγεωργίου ή Αναγνωσταρά.  

Louis Dupree, Ένας Έλληνας Αγωνιστής, Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Στα έγγραφα της Εταιρείας υπέγραφα με το όνομα Αρμόδιος και ως διακριτικά έβαζα τα αρχικά Α.Μ. Έδρασα δυναμικά κατά την Ελληνική Επανάσταση και ιδιαίτερα στην Άλωση της Τριπολιτσάς. Μάλιστα , πήρα και μέρος σε επιτροπή για την παράδοση του Ναυπλίου το 1822. Το 1823 συμμετείχα στη Β Εθνοσυνέλευση στο Άστρος Κυνουρίας και πολέμησα στο Μανιάκι , όπου και  με βρήκε ο θάνατος .

Περσεφόνη Μπ. ( Γ2 ) 

Adam Friedel, Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα αυτοβιουγραφούμενη 

από την Ευδοκία Στ.

Ονομάζομαι Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και γεννήθηκα στην Κωνσταντινούπολη μέσα στις τοπικές φυλακές στις 11 Μαΐου του 1771, όταν η μητέρα μου , η Σκευώ, επισκέφτηκε τον σύζυγό της Σταυριανό Πινότση , που οι Οθωμανοί είχαν φυλακίσει για τη συμμετοχή του στα Ορλοφικά. Από την πλευρά του πατέρα μου κατάγομαι από την Ύδρα. Η μητέρα μου ήταν γόνος σεβαστής Βυζαντινής ελληνικής οικογένειας των Κοκκίνων , που ιστορικά ζούσε στο νησί της Ζακύνθου.  

Με βάφτισε και μου έδωσε το όνομά μου εκεί ο φυλακισμένος πολέμαρχος της Μάνης, Παναγιώτης Μουρτζινός. Μετά από τον θάνατο του Πινότση στη φυλακή, η μητέρα μου κι εγώ επιστρέψαμε στην Ύδρα. Τέσσερα χρόνια αργότερα επιστρέψαμε στις Σπέτσες, όταν η μητέρα μου παντρεύτηκε τον Δημήτριο Λαζάρου Ορλώφ. Από την ένωση αυτή απέκτησα οκτώ ετεροθαλή αδέρφια. 

Παντρεύτηκα δύο φορές, στην ηλικία των δεκαεπτά ετών τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γαιννούζα και στην ηλικία των τριάντα ετών τον επίσης Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη. Δυστυχώς και οι δυο μου σύζυγοι σκοτώθηκαν από Αλγερινούς πειρατές. 

Μου άφησαν ωστόσο, μια τεράστια περιουσία, την οποία διέθεσα εξ ολοκλήρου  για να αγοράσω καράβια κι εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση. 

Υπήρξα σπουδαία ηρωίδα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και ίσως η σπουδαιότερη γυναίκα που έλαβε μέρος σε αυτήν. Έμελλε να χάσω τη ζωή μου στις 22 Μαΐου του 1825. Λένε πως μετά από τον θάνατό μου , μάλιστα 193 έτη μετά , έλαβα τιμητικό τίτλο από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό της Υποναυάρχου.

Ευδοκία Στ. ( Γ3 ) 

Adam Friedel, Μπουμπουλίνα, Iδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα αυτοβιουγραφούμενη

από τη Δήμητρα Σ.

Γειά σας , είμαι η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα ! Σήμερα αισθάνομαι την καρδιά μου γεμάτη θάρρος κι αποφασιστικότητα ! Παρόλο που είμαι γυναίκα, η ψυχή μου είναι ελεύθερη , σαν τη θάλασσα , που έχω ταξιδέψει τόσα χρόνια! Πήρα κι εγώ μέρος στην Επανάσταση και αφιέρωσα τη ζωή μου σ΄αυτή ! Συνέχεια σκέφτομαι τις γυναίκες και τους άνδρες που αγωνίζονται μαζί μας. Πώς να καθίσω ήσυχη , όταν βλέπω την πατρίδα μου σκλαβωμένη ; 

Τα χρήματα που μάζεψα από τα ταξίδια μου , τα καράβια που έχω, όλα δεν έχουν καμία αξία , αν δεν τα διαθέσω στην υπηρεσία του Αγώνα.  Πριν από λίγες μέρες συγκέντρωσα τους άνδρες  στο αρχοντικό μου στις Σπέτσες και τους μίλησα. Τούς είπα πως πρέπει να πολεμήσουμε για να κατακτήσουμε αυτά που θέλουμε , για να κατακτήσουμε τη Λευτεριά μας. Έτσι όλοι ομόφωνα συμφωνήσαμε κι είπαμε : ΄Είμαστε έτοιμοι ! 

Σήμερα , σήκωσα τη σημαία της Επανάστασης στο καράβι μου . Κυματίζει σαν τη θάλασσα, που μας περιμένει ! Δεν γυρίζουμε πίσω ..Ξέρω πως ο δρόμος του Αγώνα είναι μακρύς και δύσκολος και δίχως επιστροφή , αλλά είμαι περήφανη που το όνομά μου θα μείνει αθάνατο για χάρη της πατρίδας… 

θα γραφτεί δίπλα σε εκείνα που πολέμησαν για τη λευτεριά της Ελλάδας! Η Ελλάδα μας δε θα πεθάνει ποτέ, γιατί έχει ψυχές που δε σκύβουν το κεφάλι . Είμαι έτοιμη να θυσιαστώ για τον Αγώνα ! 

 Δήμητρα Σ. ( Γ3 )

Πήτερ Φον Ες, Η Μπουμπουλίνα αποκλείει το Ναύπλιο, Μουσείο Μπενάκη 

Σκέψεις , διηγήσεις, νουθεσίες της Μπουμπουλίνας 

από την Άννα Κ.

Τι να πρωτοθυμηθώ; Τι να πρωτοπώ σε τόσες λίγες αράδες; Όποια λέξη , είναι φτωχή για να περιγράψει τις πράξεις , τα κατορθώματα , τους φόβους, τους κινδύνους και τα συναισθήματα που βίωσαν οι συμπατριώτες   μου και οι συμπολεμιστές μου ! Όραμα όλων μας ήταν να σωθεί και να ελευθερωθεί η πατρίδα , να διώξουμε τον Τύραννο , να γευτούμε το μεγαλείο της Ελευθερίας , της Ελλάδας και της ομορφιάς της ! Σύνθημά μας , το «Ως πότε παλικάρια θα ζούμε στα στενά..» του   αγαπημένου μας Ρήγα. 

Εγώ κιόλας, που ήμουν  γυναίκα δε δείλιασα ούτε στιγμή, άρπαξα τα όπλα και χωρίς δεύτερη σκέψη χάθηκα στον Αγώνα για την ελευθερία μας. Με κάθε τρόπο αναζητούσα βοήθεια για τους αγωνιστές της Ελλάδας  από όλες τις γυναίκες του τόπου, ρούχα , εφόδια, άρματα…Εγώ από τη μεριά μου , ως γνήσια Σπετσιώτισσα, ανέβαζα εφόδια στα καράβια. Έπιανα τα πανιά κι ως περήφανη Ελληνίδα στην πλώρη του καραβιού φώναζα "Κουράγιο, Έλληνες, για να ‘χουμε την πατρίδα που όλοι επιθυμούμε!" . Ίσως τα λόγια μου αυτά να έδιναν  κουράγιο και σε μένα την ίδια που βαθιά μέσα μου κυριαρχούσε ο φόβος . 

Η περηφάνια μου όμως ήταν μεγαλύτερη , όπως κι η οργή μου για τον κατακτητή . Δεν ξέρω αν εσείς οι νεότεροι, που θα διαβάζετε τώρα  αυτές τις σκέψεις μου, αισθανθείτε κάποτε τα ίδια συναισθήματα …Όμως αυτό που θα ήθελα εγώ η ίδια κι οι ήρωες του 1821 είναι να διατηρήσετε αναλλοίωτη αυτή  ιστορία του ‘ 21, την ιστορία μας και να μεταφέρετε όλα εκείνα τα γεγονότα που τη σημάδεψαν στις επόμενες γενιές. 

Άννα Κ. ( Γ2 ) 

Ο Κανάρης ως πρωθυπουργός, Φωτογραφικό αρχείο Εθνικού Ιστορικού Μουσείου Αθηνών

Κωνσταντίνος Κανάρης αυτοβιογραφούμενος 

από τον Αθανάσιο Κ.

Ονομάζομαι Κωνσταντίνος Κανάρης, γεννήθηκα στην Πάργα το 1790 κι άφησα την τελευταία μου πνοή στην Αθήνα στις 2 Σεπτεμβρίου του 1877. Ήμουν Έλληνας επαναστάτης  και σπουδαία μορφή του ναυτικού αγώνα κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Υπήρξα ναύαρχος …υπήρξα ο φόβος και ο τρόμος για τα τουρκικά και αιγυπτιακά καράβια ! Διετέλεσα μετά από   τον Αγώνα πολιτικός στο ελεύθερο ελληνικό κράτος καθώς μάλιστα και πρωθυπουργός κατά τις περιόδους :1844, 1848-49,1864,1864-65 και 1877. Ελπίζω οι κατοπινές γενιές να με γνωρίσουν και να με θυμούνται για όλα όσα προσέφερα  για να είναι ναι αυτή η χώρα ελεύθερη ! 

Adam Friedel, Κων. Κανάρης , Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Το ημερολόγιο του Κωνσταντίνου Κανάρη 

από την Ερίσα Μ.

Σεπτέμβριος 1877

Σήμερα στα ογδόντα δύο μου χρόνια , καθώς κάθομαι εδώ και γράφω σε σένα , αγαπητό μου ημερολόγιο, νιώθω μια πληθώρα συναισθημάτων να κατακλύζουν την ψυχή μου . Συλλογίζομαι τις μάχες που έδωσα , τις εμπειρίες που έζησα , τον πόνο και τα δάκρυα για την πατρίδα …Θυμάμαι κι ευγνωμονώ τους γονείς μου για τις αξίες με τις οποίες με γαλούχησαν. 

Νικηφ. Λύτρας, Η πυρπόληση της τουρκικής ναυρχίδας από τον Κανάρη, Βικιπαίδεια 

Θυμάμαι κι ευγνωμονώ τα ηρωικά Ψαρά, για τις ναυτικές εμπειρίες που χάρισαν…Χάρη στον θείο μου από μικρός έμαθα να παλεύω με τα κύματα όχι μόνο της θάλασσας , αλλά και της σκλαβιάς ! Αλλά… άξιζε τον κόπο και τις μάχες ..Χίος, Ψαρά , Σάμος …Ο φόβος και ο τρόμος του τουρκοαιγυπτιακού στόλου !  Μπορεί ο  αγώνας που δίναμε όλοι οι Έλληνες  για την ελευθερία να ήταν σκληρός, αλλά η αίσθηση της ελπίδας που μας ένωνε ήταν πιο δυνατή από ποτέ! Κάθε μέρα που περνούσε , οι δυσκολίες γίνονταν πιο έντονες, αλλά συνάμα μεγάλωνε και η αποφασιστικότητά μας. 

Louis Dupre, Κ. Κανάρης , Travelogues

Στις στιγμές που ένιωθα την κούραση να με βαραίνει , θυμόμουν γιατί ξεκίνησα αυτό τον αγώνα. Θυμόμουν τα πρόσωπα των ανθρώπων που περίμεναν από μας να φέρουμε την αλλαγή . Μιλούσα με τους συντρόφους μου και οι συζητήσεις μας ήταν γεμάτες πάθος και όραμα ! Κάθε λέξη που ανταλλάσσαμε με ενθουσιασμό μού θύμιζε ότι δεν είμαι μόνος σ΄αυτό το ταξίδι προς τη Λευτεριά. Οι σκέψεις μου περιστρέφονταν γύρω από το τι σημαίνει πραγματικά να αγωνίζεσαι . Ήταν μια διαδικασία γεμάτη θυσίες , αλλά οι καρποί του κόπου μας ανεκτίμητοι ! 

Νικ. Γύζης, Μετά την καταστροφή των Ψαρών, Εθνική Πινακοθήκη

Κλείνοντας λοιπόν τον κύκλο της ζωής και του Αγώνα ,τότε και τώρα στα ογδόντα δύο μου χρόνια  νιώθω απέραντη ευγνωμοσύνη για τις ευκαιρίες που μου δόθηκαν να παλέψω για το σωστό άλλοτε από τη θέση  του καπετάνιου κι άλλοτε από αυτή του πολιτικού.  Κάθε βήμα που έκανα , κάθε εμπόδιο που ξεπερνούσα με έφερνε πιο κοντά στο όραμά μου . Ο αγώνας ήταν δύσκολος , αλλά ευτυχώς όχι μάταιος!

Ερίσα Μ.( Γ2) 

Adam Friedel, Δημήτριος Υψηλάντης,  Ιδρ. Αικ. Λασκαρίδη 

Δημήτριος Υψηλάντης αυτοβιογραφούμενος 

από τη Μυρσίνη Κ.

Γεννήθηκα στην Κωνσταντινούπολη  στις 25 Δεκεμβρίου  του 1793. Είμαι γιός του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας και αδερφός μου  ο Αλέξανδρος Υψηλάντης , ο αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας. Σπούδασα στη Γαλλία και κατατάχθηκα στην αυτοκρατορική φρουρά του τσάρου στην Πετρούπολη ως λοχαγός. Επιπλέον , το 1818 μυήθηκα στη Φιλική Εταιρεία . Τέλος , από τον Οκτώβρη του 1820 και ως την έναρξη της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες υπηρετούσα στο Κίεβο.  

Πήτερ Φον Ες, Ο Δημήτριος Υψηλάντης υπερασπίζεται το Άργος , Μουσείο Μπενάκη 

Συμμετείχα δυναμικά στην ελληνική Επανάσταση, από το 1821 υπήρξα αρχιστράτηγος   της Επανάστασης στην Πελοπόννησο και έλαβα μέρος σε πολλές μάχες. Τον Ιούνιο του 1825 κατάφερα να αποκρούσω με τους συναγωνιστές μου τους Τουρκοαιγύπτιους στους Μύλους της Αργολίδας. Μετά την έλευση του Καποδίστρια, ως αρχηγός της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας έλαβα μέρος στις νικηφόρες επιχειρήσεις στην Βοιωτία κατά το 1828 και τον Σεπτέμβριο του1829 διαδραμάτισα καθοριστικό ρόλο στην τελευταία μάχη του Αγώνα στην Πέτρα Βοιωτίας .

Μυρσίνη Κ. (Γ2 )

Σπ. Προσαλέντης, Δημήτριος Υψηλάντης, Ιστορικό Μουσείο στη Βικιπαίδεια 

Δημήτριος Υψηλάντης αυτοβιογραφούμενος 

από την Αικατερίνη Σ.

Ονομάζομαι Δημήτριος Υψηλάντης , γεννήθηκα στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στις 25 Δεκεκμβρίου του 1793. Ήμουν ο δεύτερος γιος του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας και γόνος της εύπορης και ισχυρής φαναριώτικης οικογένειας του Κωνσταντίνου Υψηλάντη και της δεύτερης συζύγου του. Ένας από τους πρώτους δασκάλους μου ήταν ο Μακάριος Καββαδίας. Ο αδελφός μου, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης,  ήταν ο αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, μιας από τις σημαντικότερες μυστικές οργανώσεις  που σχηματίστηκαν  για την Επανάσταση του 1821. 

Θ. Βρυζάκης, Αποχαιρετισμός στο Σούνιο, Εθνική Πινακοθήκη

Συμμετείχα κι εγώ ο ίδιος σε αυτή από το 1818.

Σπούδασα στη Γαλλία σε στρατιωτική σχολή και στη συνέχεια κατατάχθηκα στην αυτοκρατορική φρουρά   του τσάρου  στην Πετρούπολη φτάνοντας ως τον βαθμό του λοχαγού. Είχα σκοπό να νυμφευθώ τη Μαντώ, τη γνωστή Μαντώ Μαυρογένους. Όμως ο Ιωάννης Κωλέττης  έκανε τα πάντα για να εμποδίσει αυτό τον γάμο , κι έτσι αθέτησα , δυστυχώς κάποια στιγμή την υπόσχεση που της είχα δώσει …

Αικατερίνη  Σ.( Γ3) 

Μαντώ Μαυρογένους αυτοβιογραφούμενη από τη Μαίρη Κ. ( Γ2) 

Μαντώ Μαυρογένους , Travleogues, Με το βλέμμα των περιηγητών 

Μαντώ Μαυρογένους αυτοβιογραφούμενη 

από την Αικατερίνη Π.

Είμαι η Μαντώ Μαυρογένους, γεννήθηκα στην Τεργέστη το 1796. Είμαι Ελληνίδα πολεμίστρια  της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Μόλις έμαθα πως οι Έλληνες επαναστατούν, έδωσα πλοία πλήρως εξοπλισμένα με δικά μου χρήματα. Πολέμησα στην Κάρυστο, στη Φθιώτιδα , στη Λειβαδιά. Ακόμη θυμάμαι τα αποφασισμένα και αγανακτισμένα πρόσωπα των συμπατριωτών μου . Δεν είχα ξαναδεί ποτέ τέτοια γενναιότητα. 

Εγώ να πω την αλήθεια δεν ήμουν σίγουρη πως θα τα καταφέρουμε, γιατί μπροστά στον Οθωμανικό στρατό κι εξοπλισμό δεν ήμασταν τίποτα. Αλλά καλύτερα να πεθάνουμε παρά να μείνουμε σκλαβωμένοι. Για τον Αγώνα διέθεσα ό,τι είχα και δεν είχα. Όταν ο πόλεμος τέλειωσε για τη συνολική μου δραστηριότητα ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας μου απένειμε τιμή μοναδική για γυναίκα, το αξίωμα της  Αντιστράτηγου επί τιμή. Δεν ένιωσα ποτέ πιο υπερήφανη για τον εαυτό μου. Αλλά , αφού έδωσα όλη μου την περιουσία, δεν είχα ούτε σπίτι να μείνω. 

Για αυτό και μου παραχωρήθηκε  ένα σπίτι στο Ναύπλιο με την επιγραφή « Δίκασον Κύριε τους αδικούντας με , τους πολεμούντας με, βασίλευε των βασιλευόντων» . Ελπίζω και εύχομαι οι νεότερες γενιές να αναγνωρίσουν όλα όσα πρόσφερα για την πατρίδα μας και να με θυμούνται και μετά την  τελευταία μέρα της ζωής μου τον Ιούλιο του 1840.

Αικατερίνη Π. (Γ3) 

Peter Von Hess, O Μπότσαρης αποθνήσκει στο Καρπενήσι , Bικιπαίδεια

Μάρκος Μπότσαρης αυτοβιουγραφούμενος 

από τον Μάριο Σ.

Είμαι ο Μάρκος Μπότσαρης! Γεννήθηκα στο Σούλι το1790.Είμαι ο πέμπτος γιος του Κίτσου Μπότσαρη και της Χριστίνας Παπαζώτου- Γιώτη. Ο πατέρας μου, όπως και ο παππούς μου Γεώργιος Μπότσαρης υπήρξαν από τις επιφανέστερες μορφές της περιοχής του Σουλίου στην Ήπειρο. 

Υπήρξα σημαντικός Έλληνας οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και καπετάνιος των Σουλιωτών. Αναδείχθηκα, μάλιστα, ως ένας   από τους σπουδαιότερους ήρωες του 21. 

Μαζί με τον θείο μου , Νότη Μπότσαρη, αγωνιζόμασταν στο πλευρό των σουλτανικών δυνάμεων εναντίον  του τυράννου της Ηπείρου , του Αλή Πασά, επειδή οι Σουλιώτες είχαν πάρει την υπόσχεση ότι θα ξαναγύριζαν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους. Βλέποντας ,λοιπόν, πως οι Οθωμανοί αθετούσαν την υπόσχεσή τους , όταν ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων πολιορκήθηκε από τα στρατεύματα του Σουλτάνου στα τέλη του 1820, ήρθα σε συνεννόηση μαζί του για τον επαναπατρισμό των Σουλιωτών με αντάλλαγμα να βοηθήσω τον Αλή Πασά εναντίον των σουλτανικών στρατευμάτων ,  κι έτσι κι έγινε…

Έκτοτε πήρα μέρος σε πολλές μάχες ενάντια στους Οθωμανούς, όπως στη Μάχη της Βογόρτσας, στα Δερβίζιανα, 
στην Πολιορκία της Άρτας, στο Κομπότι, στη μάχη του Πέτα καθώς και στην πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου.
Τέλος στη μάχη του Κεφαλόβρυσου  του Καρπενησίου το 1823, είχα στρατοπεδεύσει με τον Κίτσο Τζαβέλα και άλλους 450 Σουλιώτες κι επιτεθήκαμε όλοι μαζί το εχθρικό στράτευμα. Μια εχθρική τότε σφαίρα με βρήκε στο μάτι ..ήταν θανατηφόρο το χτύπημα. 

Μάριος Σ. ( Γ3) 

Κοζής Δεσύλλας, Αθ. Διάκος , Μουσείο Μπενάκη 

Αθανάσιος Διάκος αυτοβιογραφούμενος 

από τη Μαρία Ελένη Λ.

Είμαι ο Αθανάσιος Διάκος , Έλληνας οπλαρχηγός και ένας από τους πρωταγωνιστές του πρώτου έτους  της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η δράση μου στη Στερεά Ελλάδα είναι πολύ σπουδαία.

Κατάγομαι από την ορεινή Φωκίδα, όπου και γεννήθηκα στις 4 Ιανουαρίου του 1788. Το αληθινό μου όνομα είναι Αθανάσιος Γραμματικός. Επέλεξα ως επώνυμο το « Διάκος» για να τιμήσω την πρώτη  μου ιδιότητα .

Ευγένιος Σπαθάρης, Αθανάσιος Διάκος, Εθνική Πινακοθήκη

Μυήθηκα στη Φιλική Εταιρεία   το 1818 και το 1820 έγινα αρματολός στη Λιβαδειά. Τον Απρίλιο του 1821 κατέλαβα σε συνεργασία με άλλους οπλαρχηγούς το φρούριο της Λιβαδειάς. Το χρησιμοποίησα ως ορμητήριο  και έδωσα πολλές νικηφόρες μάχες με σημαντικότερη τη μάχη του Πατρατζικίου. Κατέλαβα τη γέφυρα της Αλαμάνας στον Σπερχειό ποταμό , που βρίσκεται τρία χιλιόμετρα δυτικά των Θερμοπυλών. Εκεί επέλεξα να αναμετρηθώ με τον Ομέρ Βρυώνη που κατευθυνόταν στην Αττική. Στην ομώνυμη μάχη  που ακολούθησε στις 23 Απριλίου του 1821 οι Τούρκοι με συνέβαλαν , με βασάνισαν. Από τις 24 Απριλίου του 1821 και μετά παραμένω ζωντανός στη μνήμη των Ελλήνων και της ελληνικής Ιστορίας !

Bιβλιογραφία - Δικτυογραφία : 

Βικιπαίδεια

Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλέξ. Σούτσου https://www.nationalgallery.gr/

Μουσείο Μπενάκη https://www.benaki.org/index.php?lang=el

Travelogues , Με το βλέμμα των περιηγητών, Ιδρ.Αικ. Λασκαρίδη 

https://el.travelogues.gr/

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο 

Ψηφίδες για την Ελληνική Γλώσσα

Συντελεστές : 

Μυρσίνη Κ.                  Νικόλαος- Ιωάννης  Κ. 

Μαίρη Κ.                      Άννα Κ. 

Αθανάσιος Κ.              Μαρία Ελένη Λ.

Ερίσα Μ.                      Περσεφόνη Μπ.

Μαριάνθη Π.               Ιωάννα  Π.

Αικατερίνη Π.             Δανάη Ρ. 

Αικατερίνη Σ.             Δήμητρα Σ.

Μάριος Σ.                    Σταμάτης Σ.

Κωνσταντίνος Σκ.     Ευδοκία Στ. 

Επιμέλεια : Μάγδα Χαρταμπίλα - Φιλόλογος