PROBA INICIAL

1.1 Accede a Kahoot para responder as preguntas que introducirán este primeiro tema y probarán os coñecementos previos sobre o que estudaremos ao longo destes nove temas.

https://create.kahoot.it/share/estudo-da-historia/bf7259cd-52ff-455a-ab00-367bef0b54b7

Tema 1: Estudo da historia

Como estudar a historia

Que é a historia?

A historia é a ciencia que investiga o pasado das personas e das sociedades humanas.

Para estudiar o pasado, os historiadores buscan e analizan moita información. Moitas veces precisan una colaboración doutros científicos, por exemplo, los paleógrafos, arqueólogos y xeógrafos.

Que son as fontes historicas?

Son pegadas do pasado que sobreviviron ao longo do tempo.

Os historiadores clasifican as fontes históricas en fontes escritas, orais, gráficas e materiais.

Orais.  Trasmítense a través da palabra falada. Por exemplo, unha lenda que pasa dunha xeración a outra, un discurso o unha canción.

Gráficas.  Transmítense a través da imaxe. Algúns exemplos de fontes gráficas son a fotografía, o cine ou un mapa.  

Materias.  Transmítense a través dos diferentes obxetos que se foron conservado ao longo do tempo. Por exemplo, unha ferramenta, un vestido ou un edificio.

Escritas.  Transmítense a través da escritura. Algúns exemplos deste tipo son un libro, unha carta, un diploma ou un xornal.

Unha investigacion historica

Os historiadores se enfrentan a numerosos enigmas mentres realizan como súas investigadores. Para resolverlos, teñen que analizar e interpretar tales fuentes antes de chegar a uhna conclusión. 

Para levar a cabo una investigación, o historiador  desenvolve unha serie de pasos.

1. Preguntas frecuentes.  O historiador faise preguntas que poden ser de interese e relevancia para o su estudo.

2. Busca fontes históricas. Recolle as fontes que necesites e elimina as que non parecen fiables.

3.Estudar as fontes. Compara diferentes fontes e extrae a información válida para a túa investigación.

4. Extrae conclusións.  Relaciona todos os datos para crear un documento e responde ás preguntas formuladas.

1.2 Somos historiadores!

En grupos de cuatro facer unha investigación histórica. Investigar unha fonte historica grafica. Traballaréis como un equipo de historiadores, é dicir, tendo en conta os pasos explicados anteriormente. Por outra banda, na páxina siguiente atopamos aspectos moi significativos a ter en conta na investigación. A través de Canva realizarás ao teu traballo de investigación , explicando a información obtenida nunha presentación con audio, despois de cada membro do equipo a subira ao seu blog persoal e só unha persoa do equipo a subirá á web da clase xunto coa ligazón.

https://blogdehistoria4deprimariamariatorres.blogspot.com/2022/10/investigacion-historica-somos.html

Análise da fotografía como fonte histórica gráfica

1.Nome e enderezo do fotógrafo.       

2. Ano de realización.       

3. Técnica fotográfica (sepia, branco e negro, cor, etcétera).

4. Temática (eventos familiares, viaxes, servizo militar, escola, etcétera).      

 5. Lugar de realización: estudio (descrición do mobiliario, decoración...), rúa (aspecto de vivendas, rúa e vehículos), ao aire libre (praia, montaña, outros).    

6. Identificación das persoas (nome, idade, nacionalidade. profesión...).       

 7. Postura, actitude, ambiente (espontáneo/preparado, pose recto, sentado).        

8. Vestidos, complementos (zapatos, gorro, bastón, gravata, xoias), peiteados...        

9. Interese pola fotografía como fonte histórica.

1.3 Eu organización o que aprendín! 

Crear un mapa conceptual en Cmap Cloud que recuerda o aprendido neste tema, engádese ao blog xunto coa conexión e tamén á páxina web da clase.

https://blogdehistoria4deprimariamariatorres.blogspot.com/2022/10/organizo-lo-aprendido.html

Tema 2. Tempo histórico

A medida do tempo histórico

Na historia, o an o eo século son as unidades de tempo máis utilizadas.  Un século son 100 anos. Os séculos escríbense con números romanos, que están formados por letras.

Numeros romanos do 1 ao 10:                               Cómo se forman outros números:

I = 1                                                VI= 6                                                        16 = XVI (10, 5, 1)

II = 2                                             VII = 7                                                       24 = XXIV (10, 10, 4)

III = 3                                            VIII = 8

IV = 4                                            IX = 9

V = 5                                               X = 10

Ademais do ano e do século, hai outras unidades de medida do tempo:

1 lustro = 5 anos

1 década = 10 anos.

1 milenio = 1.000 anos.

O tempo anterior e despois de Cristo 

Para ordenar os anos, utilizamos como referencia o ano de nacemento de Xesucristo, que é o año 1 da era cristiá.

- O que pasou antes dese momento, dicimos que aconteceu antes de Cristo, e indicámolo coa abreviatura a.C.

-  O que pasou despois dese momento, dicimos que pasou despois de Cristo, e indicámolo con d.C. ou sen abreviatura.

Ordenar o tempo

Non todos os acontecementos ocorren ao memo tempo. Cando teñen lugar un trás de outro chamásmoslles acontecementos sucesivos. Se ocorren ao memo tempo, dicimos que son eventos simultáneos.

As idades da historia

Os historiadores dividiron o pasado en cinco etapas o idades: Prehistoria, Idade Antiga, Idade Media, Idade Moderna e Idade Contemporánea.

- A prehistoria comenzou hai millóns de anos coa aparición dos primeiros seres humanos. É o período máis antigo e máis extenso do pasado.

- A Idade Antigua comenzou coa invención da escritura, arredor do ano 3.500 a. C.

- A Idade Media comenzou despois da desaparición do Imperio romano, no ano 476.

- A Idade Moderna comenzou co descubrimiento de América, no ano 1492.

- A Idade Contemporánea comenzou coa Revolución Francesa, en 1789, e perdura ata hoxe.

2.1 Repasamos e aprendemos algunhas cousas máis. Responde as preguntas que aparecen neste vídeo de  Edpuzzle .

https://edpuzzle.com/embed/assignments/637e77ce0e40e140d8525b44/watch

2.2 "Viaxe no tempo" 

Crea individualmente unha liña do tempo en  Timetoas coas idades da historia e indica que o acontecemento comeza en cada unha das. Despois engade unha imaxe e unha imaxe do teu traballo ao teu blog e súbeo á páxina web da clase do mesmo xeito.

https://blogdehistoria4deprimariamariatorres.blogspot.com/2022/10/las-edades-de-la-historia.html

2.3 Accede Kahoot e responde ás preguntas demostrando o que aprendiches neste segundo tema e reforza os teus coñecementos.

https://create.kahoot.it/share/idades-da-historia/a454a002-e9b0-4940-b8ab-b3a94f5f4b84

Tema 3: O Paleolítico

A prehistoria é a etapa máis antiga y extensa do pasado. Divídese en tres períodos: Paleolítico, Neolítico e Idade dos Metais .

Hai moitos miles de anos a xente era nómade.

Dedicábanse á pesca, á caza e á recolección.

Os primeros poboadores

O Paleolítico vai dende a aparición do ser humano, hai uns cinco millóns de anos, ata o descubrimento que fixeron da agricultura e da gandería.

Os primeiros poboadores da Península Ibérica chegaron de África hai un millón de anos. Vivían ao aire libre, en covas ou en cabanas. Eran nómades e movíanse dun lugar a outro en busca de alimento.

Paleolítico significa "pedra vella" e fai referencia á técnica que utilizaban para fabricar ferramentas tallando pedra.

Como se alimentaban

A xente vivía da caza, da pesca e da recollida de froitos silvestres. Asentáronse en lugares próximos a ríos e lagos. Alí había máis vexetación, pesca e animais que viñan a beber. Cando esgotaban os recursos dunha zona pasaban a outra.

Dos animais obtiñan carne para comer, ósos para facer ferramentas e peles para protexerse do frío ou construír cabanas .

Ao principio, comían alimentos crus. Máis tarde, co descubrimento do lume, comenzaron a cociñarlos.

A vida no Paleolítico

Durante o Paleolítico, homes e mulleres agrupábanse en pequenos grupos chamados tribos.

A vida era moi dura e moitas persoas morreron novas polo frío, a falta de alimento ou polas feridas produciadas por algún animal.

Os membros da tribo repartíanse as tarefas: uns cazaban, outos recollían e outros fabricaban ferramentas con pedra labrada ou óso.

Con pedra facían coitelos, raspadores para traballar a pel ou puntas de frechas para cazar. Polo xeral, utilizaba sílex, que era un tipo de pedra fácil de moldear e moi resistente.

Con óso facían arpóns para pescar e agullas.

No Paleolítico, os seres humanos eran nómades. Alimentáronse do que obtiveron da naturaleza e descubriron o lume. Agrupábanse en tribos. Fabricaban ferramentas con pedra e óso.

3.1 Accede a Kahoot e responde ás preguntas e demostra o que aprendiches sobre o Paleolítico e reforza os teus coñecementos.

https://create.kahoot.it/share/paleolitico/0d4b7a3f-cc95-4703-bd31-a96098eed595

Atapuerca e Homo antecessor

O xacimiento de Atapuerca, en  Burgos, é un dos máis importantes do mundo.

En 1896, as obras de construción dun ferrocarril na serra de Atapuerca expuxeron uns restos de seres vivos moi antigos. 

Un século despois, en 1976, a enxeñeira de minas Trinidad Torres entrou nun dos xacementos de  Atapuerca e atopou a mandíbula dun oso.

Desde entón, os arqueólogos estiveron estudando estes xacementos. En 2007 os restos dun dos primeiros seres humanos que habitou o continente europeo: o Homo antecessor.

Houbo moitos descubrimentos. Entre os máis importantes está o húmero de Rafa Nadal. É tan grande e robusto que os arqueólogos cren que debeu ser tan poderoso como do tenista.

3.2 Somos debuxantes! 

Crea un cómic a través de Pixton narrando o descubrimento do xacemento de Atapuerca e o teu antepasado Homo Antecessor. Engade os debuxos animados ao teu blog e tamén á páxina web da clase (actividade individual).

https://blogdehistoria4deprimariamariatorres.blogspot.com/2022/11/comic-descubrimiento-del-yacimiento-de.html

3.3 Repasamos e aprendemos outras curiosidades sobre Atapuerca. Para iso debes responder ás preguntas que aparecen neste vídeo de  Edpuzzle.

https://edpuzzle.com/embed/assignments/636acb3a75e87140c8dab53a/watch

3.4 Entra a Educaplay e demostra os coñocementos adquiridos sobre o Paleolítico e Atapuerca e consolidalos. Adiante!

https://es.educaplay.com/recursos-educativos/13528243-el_paleolitico.html

 Tema 4: O Neolítico

O Neolítico es una etapa de la prehistoria que no pasa el tiempo del Paleolítico.

Os primeiros labregos y gandeiros

Sobre 10.000 a. C. as persoas lograron reter algunos animais en preto para garantir a obtención de carne e leite. Deste xeito xurdiu a gandería. A primeiras especies domesticadas foron a cabra, a ovella, o boi, o cabalo eo can.

Ao mesmo tempo, deuse conta de que se unha semente caía ao chan, unha nova planta crecería nese mesmo lugar. Así xurdiu a la agricultura. Como primeiras especies cultivadas foron o trigo eo arroz.

Neolítico significa "pedra nova" e fai referencia á técnica coa que se fan as ferramentas nesta época.

As primeiras aldeas

Para cultivar as plantas e coidar o ganado, as tribos teñen que vivir preto da terra e dos animais . Polo tanto, instaláronse nun lugar fixo, é dicir, fixéronse sedentarios e formaron aldeas.

As aldeas estaban situadas preto das beiras dos ríos para ter un fácil acceso á auga. Algúns construíron empalizadas ou muros ao seu redor para defenderse dos ataques.

Os homes e mulleres especializáronse nun traballo: uns convertéronse en labregos, outros gandeiros e outros artesáns.

Os primeiros artesáns

Nesta época facíanse ferramentas de pedra pulida, máis afiadas e duradeiras que as de pedra tallada.

A xente facía ferramentas para cultivar a terra: aixadas para voltear a terra, fouces para cortar as espigas do millo e muíños de man para esmagar o gran.

No Neolítico houbo dous inventos: a cerámica e o tear.

- A cerámica facíase con barro, que se moldeaba coas mans para despois cocer en fogueiras ou fornos. Fabricaban recipientes para gardar e conservar a colleita, potas para cociñar e pratos e cuncas para comer e beber.

- O tear permitía tecer e confeccionar teas con la e liño.

No Neolítico, o ser humano comenzou a cultivar plantas e a domesticar e criar animais. O pobo fíxose sedentario e formou aldeas. Producíronse dous inventos: a cerámica e o tear.

4.1 Accede a Educaplay e completa o texto coas palabras que faltan.

https://es.educaplay.com/recursos-educativos/13506985-completa_neolitico.html

4.2 Contesta as preguntas que aparecen neste vídeo de Edpuzzle .

https://edpuzzle.com/embed/assignments/64b9a2d8e3e05441dd8f919a/watch

4.3 Vivimos no Neolítico!

Imaxinamos como sería a nosa vida no Neolítico. En grupos de 4 persoas elaboramos unha historia curta do noso día a día en Storyjumper. Esta historia dobrarase cos membros do grupo interpretando un rol. A historia non superará as cinco páxinas eo audio non superará os cinco minutos. Engadir traballo ao blog de cada alumno é a web (actividades grupais).

https://www.storyjumper.com/book/read/91749936/644edf9b66a82

4.4 Entrar en Educaplay e responder demostrando os coñecementos adquiridos sobre o Neolítico e fortalecémolo. Adiante!

https://es.educaplay.com/recursos-educativos/13538407-neolitico.html

Tema 5: A Idade dos Metais

A idade dos Metais é o último dos períodos nos que se divide a prehistoria.

Os primeiros obxetos metálicos

Hai uns 7.000 anos, a xente comenzou a fundir e forxar metais para facer obxetos. Por este motivo, este período coñécese como a Idade dos Metais.

Primeiro utilizaron cobre, despois bronce e finalmente ferro. Con estes materiais fabricaban armas; como espadas e machados; adornos, como broches e pulseiras; e ferramentas, como aixadas e fouces.

Os obxetos metálicos eran moito máis fortes que os feitos de pedra en tempos anteriores.

Nun principio só había metal nas aldeas próximas ás minas, que é onde se extraían os metais.

Da aldea á cidade

As aldeas ricas en metais foron crecendo e mellorando aos poucos nas vilas e, posteriormente, nas cidades, algunhas delas habitadas por milleiros de persoas.

As cidades estaban rodeadas de murallas. Os seus habitantes tiñan un xefe e guerreiros que os protexían en caso de ataque. Nas cidades xurdiron novos oficios, como a artesanía. Aínda que a maior parte da poboación dedicábase á agricultura.

Nesta época, inventouse o arado, que permitía labrar máis terra en menos tempo. Os agricultores comenzaron a producir máis alimentos dos que eran capaces de consumir.

Por iso trocaban o excedente das súas colleitas por outros produtos, como ferramentas metálicas, teas ou recipientes cerámicos. Así xurdiu o comercio.

O desenvolvemento do comercio

O comercio viuse favorecido pola invención da roda e a invención da vela.

- A roda mellorou o transporte terrestre, xa que permitiu construír carros para mover persoas e mercadorías pesadas.

- A vela permitía aos barcos aproveitar a forza do vento para gañar máis velocidade. Construíronse barcos máis grandes que permitían o traslado dun maior número de persoas e mercadorías.

A Idade dos Metais é o último período da prehistoria. Así, as aldeas convertéronse en cidades amuralladas. Desenvolvéronse a artesanía e o comercio. Inventáronse a roda e a vela.

5.1 Accede a Kahoot e responde ás preguntas e proba o que aprendiches sobre a era dos metais e tamen reforza os teus coñecementos.

https://create.kahoot.it/share/idade-dos-metais/2e2d3541-3fa8-4487-a849-45601856fcde

5.2 Reto aos meus compañeiros! 

En grupo creamos un encrucillado con oito palabras en Educaplay con conceptos relacionados con este tema. Finalmente engade esta actividade ao teu blog e desafía aos demais grupos da clase a xogar e gozar coa túa creación.

https://es.educaplay.com/recursos-educativos/13633665-edad_de_los_metales.html

O usuario dispón de 400 segundos para realizar una actividad y los botones de axuda (letra ou palabra) no están disponibles.

5.3 Responde as preguntas que aparecen ao longo deste vídeo de Edpuzzle para demostrar ou aprendido e consolidar coñecementos.

https://edpuzzle.com/embed/assignments/6391da8cd91f37411c66771c/watch

Tema 6: Arte da prehistoria

Pinturas rupestres

O ser humano na época prehistórica decoraba as súas covas con pinturas. Por eso, este tipo de manifestaciones artísticas coñécese como pintura rupestre, que significa <<pintar sobre as rochas>>.

Empregaban cores moi brillantes que obtiñan triturando minerales e mesturándoos con graxa animal. Por ejemplo, o negro obtíñase do carbón; a cor amarela, de ocre; ea cor vermella, do manganeso.

Para aplicar a cor usaban as súas mans e os pinceis feitos con pelo de animais.

Durante el Paleolítico adoitaban pintar animales en rabaños ou illados.

No Neolítico, aínda que seguiron aparecerdo animais, conseguiron representar a grupos de personas que realizaron actividades cotiás, como a caza ou baile.

Pinturas rupestres na Península Ibérica

Na Península Ibérica destacan as pinturas da zona cantábrica e da zona levantina.

Na zona cantábrica, as pinturas foron feitas durante o Paleolítico. Representan animais: mamuts, bisontes, cervos, cabalos... Están feitos con gran realismo e empregan cores variados. Destacan como pinturas das covas de Altamira (Cantabria), Tito Bustillo (Asturias) y Ekain (País Vasco).

Na zona levantina, as pinturas realízanse durante o Neolítico. Representan a xente que baila, caza ou recolle. Son esquemáticos e dunha soa cor. Destacan como pinturas da cova da Araña (Comunidad Valenciana). El Cogul (Cataluña) o Alpera (Castela a Mancha).

6.1  Accede a Kahoot e demostra que aprendiches sobre as pinturas rupestres da peninsula e consolida os teus coñecementos.

https://create.kahoot.it/share/pinturas-rupestres-na-peninsula/ac72dcc8-fcfe-4b39-a2dc-b074480a57f2

6.2 Que arte! 

A través do programa Sketchpad online realiza unha pintura característica do Paleolítico e outra do Neolítico na Península Ibérica. Descarga os debuxos en formato JPG ou PNG para engadir posteriormente ao teu blog persoal e á páxina web da clase en actividades individuais.

https://blogdehistoria4deprimariamariatorres.blogspot.com/2022/12/64-nos-expresamos-libremente.html

6.3  Responde as preguntas que aparecen neste vídeo de Edpuzzle  para demostrar ou aprendido e poder consolidar coñecementos, ademais de introducirche no seguinte tema.

https://edpuzzle.com/assignments/6465408a1a79db42d909f849/watch

Tema 7: Megalitismo galego

O megalitismo é o período prehistórico que ten lugar a final do Neolítico a comenzos da Idade do Bronce (grosso modo, do V ao II milenio a. C)

O tránsito ao neolítico en Galicia supoña unha sedentarización da poboación e unha economía agrícola e gandeira, moi ligada ao megalitismo ou cultura megalítica, caracterizada pola construción de grandes monumentos pétreos normalmente de carácter funerario.

Apenas temos constancia do hábitat de estas comunidades que se desenvolven en Galicia durante o terceiro milenio a. C. En xeral interprétase que había pequenas cidades con casas de madeira e tellados verdes. A diferenza do período anterior (Paleolítico) o sedentarismo do Neolítico trae como novidade o aproveitamento da terra para agricultura (cereais e leguminosas) e tamén a cría de gando vacún (vacas, porcos, cabras, ovellas...)