«Η   δημιουργικότητα   είναι   μεταδοτική   . Διάδωσέ τη   ! ,  »  – Άλμπερτ Αϊνστάιν

Στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων από την ίδρυση της Νέας Ορεστιάδας, ζητήθηκε από τους μαθητές της Δ', Ε' και ΣΤ' του 2ου Δημοτικού σχολείου Ορεστιάδας να πραγματοποιήσουν μια συνέντευξη στον παππού και την γιαγιά τους, υπό την καθοδήγηση της Συμεωνίδου Σοφίας, εκπαιδευτικού ΠΕ 79.01 Μουσικής επιστήμης & Τέχνης, προκειμένου να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα που δόθηκαν.

Οι ερωτήσεις ήταν: α) Τόπος καταγωγής, β) Ήθη και Έθιμα του τόπου καταγωγής, γ) παραδοσιακά τραγούδια και χοροί του τόπου καταγωγής και τέλος δ) ένα παραδοσιακό παιχνίδι. Οι μαθητές μας με ενθουσιασμό και όρεξη στον ρόλο των μικρών ερευνητών, ανέλαβαν δράση και συνέλεξαν τα στοιχεία που ζητήθηκαν στην εργασία τους.  

-Γιαγιά παππού από πού είστε;

-Μήπως τραγουδούσατε τότε στα παλιά τα χρόνια τα ''λιανοχορταρούδια'';

-Ίσως χορεύατε και ''Ζωναράδικο'';

-Το ''τσιλίκι'' που μου έμαθες γιαγιά το έπαιζες  και εσύ όταν ήσουν μικρή;

-Ποιος έκανε τον ''Μπέη'' παππού όταν ήσουν μικρός;

-Τώρα παιδάκι μου καλό θα σου απαντήσουμε σε όλα.........

Η γιαγιά μου ονομάζεται Χ.Χ. Ο μπαμπάς της και η μαμά της ήρθαν από το "ΚΑΡΑΓΑΤΣ" το 1923. Όταν ήταν μικρή παίζανε διάφορα παιχνίδια με τις φίλες της. Το αγαπημένο τραγούδι της γιαγιάς μου ήταν: '''Έχω μια κούκλα στο κουτί και μια στο καλάθι, μικρή. κουκλίτσα σαν αυτή, στον κόσμο δεν υπάρχει. Της έμαθα το Α, το Β, το ένα, δυο, τρία και τα μονά και τα ζυγά και όλη τη σοφία''.

                                                          Π.Χ.

Η γιαγιά μου ονομάζεται Α.Π. και η καταγωγή της είναι από το ''ΚΑΡΑΓΑΤΣ''. Όταν ήταν μικρή έπαιζαν με τις φίλες της ένα παιχνίδι που λεγόταν ''Μπιζ'' και ''τυφλόμυγα''. Το καλοκαίρι μαζευόταν όλα τα παιδιά του χωριού, τραγουδούσαν και χόρευαν. Ένα συνηθισμένο τραγούδι που έλεγαν έχει τίτλο ''Ήταν πέντε 'εξ νταήδες''.

                                                                  Δ.Π.

Η γιαγιά μου και ο παππούς μου κατάγονται από το χωριό ''Πάλλη''. Όταν ήταν μικροί έπαιζαν πολλά παιχνίδια, όπως το κυνηγητό, το κρυφτό, την τυφλόμυγα κ.α. Στο χωριό τους την 'Πάλλη'' είχαν και κάποια έθιμα όπως το έθιμο του ''Μπέη'', η ''Μπάμπου'' και η ''Παλαίστρα'' από όπου και πήρε το όνομά του το χωριό.

                                                                   Σ.Α.

Η γιαγιά μου γεννήθηκε το 1967 στην Κόμμαρα του Έβρου. Εκείνα τα χρόνια το αγαπημένο παιχνίδι των παιδιών ήταν το «κιζάκι» (αυτοσχέδιο έλκηθρο), η σφεντόνα και το «τσιλίκι» (ένα ξυλάκι που τοποθετούσαν μέσα σε έναν κύκλο και προσπαθούσαν να χτυπήσουν έτσι ώστε να σηκωθεί στον αέρα). Τα έθιμα των Κομάρων ήταν: α) Το έθιμο του ''Μπέη'', ένα έθιμο πολύ παλιό, το οποίο έχει τις ρίζες του στα αρχαία ''Δημήτρεια''. Το έθιμο εξακολουθεί να αναβιώνει σήμερα την Καθαρά Δευτέρα. 

β) Το έθιμο της ''Μπάμπως'' (γυναικοκρατία), στις 8 Ιανουαρίου της Αγίας Δομινίκης, η μέρα ήταν αφιερωμένη στις παντρεμένες γυναίκες και ιδιαίτερα στις μητέρες. Εκείνη την ημέρα στα κόμαρα αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, τιμούσαν την «Μπάμπω» ή «Μαμή». Ήταν ένας φόρος τιμής στη γυναίκα-μητέρα και στη γυναίκα που βοήθησε να ξεγεννήσει οι εγκυμονούσες γυναίκες.

Παραδοσιακά τραγούδια της περιοχής είναι: ''Μη βρουντάτι, μη σκουζάτι"(ζωναράδικος).

                                                                    Σ.Ε.

Η γιαγιά μου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ορεστιάδα. Όταν ήταν μικρή έπαιζε ένα παιχνίδι που ονομαζόταν ''Τσιλίκι''. Ένα παραδοσιακό τραγούδι του τόπου καταγωγής της είναι τα ''λιανοχορταρούδια''. Ο παραδοσιακός χορός της περιοχής που χόρευαν μικροί και μεγάλοι είναι η ''μπαιντούσκα''. Ένα έθιμο του τόπου καταγωγής είναι να τρώμε την Πάσχα ''μαγειρίτσα''.

                                                       Β.Τ.

Με λένε Μαρία και κατάγομαι από την ''Ανατολική Ρωμυλία''. Το παιχνίδι που παίζαμε μικροί ονομάζεται ''γουρουνάκι''. Στο παιχνίδι αυτό για να κερδίσεις έπρεπε να βάλεις μια βέργα μέσα σε ένα κουτάκι, όποιος κέρδιζε αποφάσιζε το επόμενο παιχνίδι. ΄Ένας παραδοσιακός χορός που χορεύαμε σε όλα τα πανηγύρια λέγονται ''ζωναράδικος'', ένα παραδοσιακό τραγούδι που μου αρέσει από μικρή είναι το ''Κωνσταντή βρε Κωνσταντή''. Το έθιμο της περιοχής είναι αυτό του ''Μπέη'' (καρναβάλι του βασιλιά). Σ.Θ.

Ο παππούς μου Κ.Α. κατάγεται από το χωριό ''Νέα Βύσσα''. Ένα παραδοσιακό τραγούδι είναι το ''πέντε πέρδικες πετούσαν''. Ένας παραδοσιακός χορός της Νέας Βύσσας είναι ο ''Αντικρυστός'' . Το παιχνίδι που έπαιζε μικρός ονομάζεται κουτσό. Ένα έθιμο του χωριού είναι τα ''Χριστουγεννιάτικα τεμπελέκια''.

                                                                    Κ.Α.

Η γιαγιά μου ονομάζεται Κ.Μ, γεννήθηκε στην Ορεστιάδα το 1959 όπου ζει ως τώρα.

Οι γονείς της δηλαδή οι προπαππούδες μου έφυγαν από την Ορεστιάδα το 1962 και πήγαν στη Γερμανία να βρουν δουλειά.

Η γιαγιά μου μεγάλωσε με τις γιαγιάδες της. Έβλεπε τους γονείς της μόνο τα καλοκαίρια μέχρι 18 ετών.

Πήγε για σπουδές το 1976 στη Γερμανία για δύο χρόνια. Σπούδασε γερμανική γλώσσα στο πανεπιστήμιο της Βόννης.

Οι παππούδες της γιαγιάς μου ήρθαν το 1923 από την Ανατολική Θράκη, από τα χωριά Λεοντάριον και 40 Εκκλησιές.

                                                    Δ.Μ.

Η γιαγιά Σουλτάνα και ο παππούς Αθανάσιος γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο χωριό ''Αμπελάκια''. Ένα παραδοσιακό τραγούδι είναι το ''Με γέλασαν τα πουλιά'' που είναι και τοπικός χορός και ονομάζεται ''Συρτός Συγκαθιστός''. Ένα παιχνίδι που έπαιζαν μικροί ήταν οι ''Πετρίτσες'', που ήταν κόκκαλα από το πόδι του αρνιού και παιζόταν με δυο άτομα και ένα τόπο. Ένα ακόμη παιχνίδι ήταν η ''Τσάλντα'' που παιζόταν με δυο ξύλα. Το έθιμο που υπάρχει στο χωριό γίνετε την Καθαρά Δευτέρα, οι μικρότεροι σε ηλικία πήγαιναν στους μεγαλύτερους με ένα μπουκάλι κρασί και πίνοντας ζητούσαν συγχώρεση για τις κακές τους πράξεις λέγοντας τη φράση: ''Συγχωρεμένα και ευλογημένα''.

                                                   Κ.Α, Κ.Θ

Είμαι ο Ν.Κ. και κατάγομαι από την Ορεστιάδα. Θα σας μιλήσω για την γιαγιά μου και τον παππού μου. Η γιαγιά μου κατάγεται από την Σαγήνη και ο παππούς μου από την Ορεστιάδα. Το αγαπημένο τους τραγούδι είναι το ''Δως τα λιανοχορταρούδια''. Το αγαπημένο τους παιχνίδι είναι το ''Τζαμί'' και οι αγαπημένοι τους χοροί είναι ο ΄΄καλαματιανός' και η ''καραγκούνα''. Τέλος να πω ένα έθιμο του τόπου τους ήταν το κόψιμο του χοιρινού τα Χριστούγεννα.

                                                                Κ.Ν.

Ο τόπος καταγωγής της γιαγιάς μου είναι τα Ρίζια. ένα παιχνίδι που έπαιζαν μικροί είναι το ''σχοινάκι'' και το ''κουτσό''. Ένα έθιμο του τόπου καταγωγής είναι ο ''Μπέης''. Παραδοσιακά τραγούδια του τόπου καταγωγής είναι τα θρακιώτικα.

                                                                Κ.Κ.

Ο τόπος καταγωγής μας είναι η Ορεστιάδα. Ένα παραδοσιακό τραγούδι του τόπου μας είναι τα ''λιανοχορταρούδια''. Ένας παραδοσιακός χορός είναι ο ''ζωναράδικος''. Το πιο συχνό παιχνίδι που παίζουμε και σήμερα είναι το ''τζαμί''. Το έθιμο που κάνουμε εως και σήμερα είναι το πασχαλινό τσουρέκι με ένα κόκκινο αυγό στη μέση.

                                                              Σ.Κ.

Είμαι ο Ν.Κ. και κατάγομαι από την Πτελέα Έβρου. Ένα παραδοσιακό παιχνίδι που έπαιζαν μικροί στο χωριό είναι το ''Τσιλίκι'', παίζεται με ένα μικρό ξύλο που από τις δυο μεριές είναι μυτερό. Με ένα άλλο ξύλο πιο μεγάλο χτυπάμε στη μια άκρη και όποιος το πηγαίνει πιο μακριά είναι ο νικητής. Παραδοσιακός χορός είναι ο ''καλαματιανός'' και η ''μπαιντούσκα''. Το έθιμο του χωριού γίνεται την Καθαρά Δευτέρα και ονομάζεται ''Μπέης''. Παραδοσιακά τραγούδια: ''Δυο πουλάκια'' και ''Πέρδικα μου περιστέρα''.

                                                               Ο Ν.Κ.

Στο βορειότερο τμήμα της Ελλάδας βρίσκεται μια πόλη η Ορεστιάδα. Σε αυτόν τον πεδινό τόπο κατοικούν ο παππούς μου Σπύρος και η γιαγιά μου Λεμονιά. Το αγαπημένο τους τραγούδι είναι τα ''Λιανοχορταρούδια''. Λένε πως όταν το ακούν η καρδιά τους γεμίζει χαρά. Είναι από τα πιο γνωστά τραγούδια της περιοχής. Τ ο παιχνίδι που τους άρεσε να παίζουν στην παιδική τους ηλικία είναι το σχοινάκι. Η γιαγιά μου ήταν πιο καλή σε αυτό το παιχνίδι! Του παππού μου του άρεσε το σχοινάκι αλλά έλεγε πως πιο πολύ του άρεσε να χορεύει! Ο αγαπημένος τους χορός είναι η ''Μπαϊντούσκα''. Στον τόπο κατοικίας τους έχουν επίσης και έθιμα. Ένα έθιμο είναι τα 9 φαγητά. Κάθε χρόνο την παραμονή των Χριστουγέννων τρώνε 9 νηστήσιμα φαγητά που βρίσκονται στο τραπέζι τους.

                                                            Ε.Π.

- Γεια σου γιαγιά. Θα ήθελα να μου δώσεις μια συνέντευξη.

- Γεια σου Μαρίνα. Τι θα ήθελε να μάθεις;

- Γιαγιά θα ήθελα να μάθω από πού κατάγεσαι.

- Εγώ γεννήθηκα στη Λεπτή Ορεστιάδας, αλλά ο μπαμπάς μου και η μαμά μου γεννήθηκαν σε ένα χωριό που σήμερα ανήκει στην Τουρκία. Για την ακρίβεια βρίσκεται στη σύνορα Τουρκίας-Ελλάδας. Τότε ονομάζονταν Ανατολική Θράκη και το χωριό λεγόταν ''Νιόβη''.

-Γιαγιά πες μου ένα τραγούδι που ξέρεις.

- Θα σου πω το ''Φεγγάρι μου''

''Φεγγάρι μου λαμπρό λαμπρό

λαμπρό και γυρισμένο

στα ψηλά που περπατείς 

στα χαμηλά που φέγγεις''.

                                                        Μ.Ρ.

Ο παππούς μου ο Χρήστος καταγόταν από το χωριό ''κόμαρα ή κουμαρλί''. Το έθιμο του τόπου καταγωγής ήταν ο ''Μπέης''. Παραδοσιακός χορός ήταν ο ''ζωναράδικος''. Παραδοσιακό τραγούδι είναι ο ''Στέργιος ξεπισμάνεψε, Στεριανή πισμάνεψε''. Ένα παιχνίδι που έπαιζαν μικροί είναι οι ''μπίλιες'', ένα ατομικό παιχνίδι που προσπαθεί ο ένας να χτυπήσει την μπίλια του άλλου και στο τέλος να καταλήξει στην λακκούβα που είναι το τέρμα.

                                                                     Σ.Χ.

Η καταγωγή μας είναι από ένα χωριό της Ορεστιάδας που ονομάζεται Σπήλαιο. Ένα από τα πιο γνωστά παραδοσιακά παιχνίδια του τόπου μας είναι το ''τσιλίκι'', τα παιδιά έπαιρναν μια βέργα περίπου 70 πόντους και ένα μικρό ξυλάκι. Χτυπούσαν το μικρό ξυλάκι ώσπου να σηκωθεί στον αέρα για να το χτυπήσουν με την βέργα.

Το έθιμο του χωριού ήταν και είναι μέχρι σήμερα ο ''Μπέης''.

                                Α.