ATASÖZLERİ 

Uzun gözlem ve deneyimler sonucu oluşmuş, bilgi ve öğüt veren kalıplaşmış sözlere atasözü denir.

Atasözlerinin Özellikleri 

1. Atasözlerinin söyleyeni belli değildir, atasözleri halkın ortak malıdır.

 2. Atasözleri kalıplaşmış sözlerdir. Bu yüzden atasözünü oluşturan sözcükler yerine başka sözcükler getirilemez, sözcüklerin sıralanışında da değişiklik yapılamaz. “Damlaya damlaya göl olur. ” atasözünde bulunan “göl” sözcüğünün yerine “havuz” sözcüğünü getiremeyiz. Sözcüklerin yerlerini değiştirip “Göl damlaya damlaya olur.” da diyemeyiz. Atasözlerinin hepsi tamamlanmış bir yargı bildirir. Bu nedenle atasözleri cümle değeri taşır. 

3. Atasözlerinin birçoğunda mecazlı bir söyleyiş vardır. 

“Terzi kendi söküğünü dikemez ” atasözü, “İnsanlar başkalarına yaptıkları hizmetleri kendilerine yapamazlar.” anlamını taşır. Bu atasözünün terziyle, sökükle bir ilgisi yoktur.

 4. Çok az da olsa gerçek anlam taşıyan atasözleri de vardır.

 - Dost ile ye, iç; alışveriş etme.

 - Bugünün işini yarına bırakma.

5. Atasözlerinin bazıları aynı veya yakın anlamlıdır. 

- Mum dibine ışık vermez.

 - Terzi kendi söküğünü dikemez.

- Körle yatan şaşı kalkar.

 -Üzüm üzüme baka baka kararır.

 6. Atasözlerinin bazıları zıt anlamlıdır.

 - Fazla mal göz çıkarmaz.

 - Azıcık aşım, kaygısız başım.

 - İyilik eden iyilik bulur.

 - İyilikten maraz doğar.

DEYİMLER 

Bir olayı, bir durumu, bir kavramı daha etkileyici anlatmak için en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan ve çoğu zaman gerçek anlamdan uzaklaşıp kendine özgü anlam kazanan kelime gruplarına deyim denir.

Örnek

Sırt: Boyundan bele kadarki bölüm.

Yer: Bir şeyin kapladığı boşluk, mekan. 

Gelmek: Ulaşmak, varmak.

 - Sırtı yere gelmemek: Güçlü olmak, sarsılmamak.

Deyimlerin Özellikleri 

1. Deyimler kalıplaşmış sözcüklerdir. Deyimlerde bulunan sözcüklerin yerine eş anlamlıları bile getirilemez. Sözcüklerin yerleri değiştirilemez. Bu şekilde bir kullanım anlatım bozukluğuna yol açar.

 Örnek

 - Sürahiden boşalırcasına yağmak (Yanlış)            - Bardaktan boşalırcasına yağmak (Doğru)

2. Deyimler şahsa ve zamana göre çekimlenebilir.

Örnek

- Ödevimi yapınca öğretmenin gözüne girdim. (Ben)

 - Ödevimizi yapınca öğretmenin gözüne girdik. (Biz)

3. Deyimler genellikle mecaz anlamlıdır.

 - “Kök söktürmek” deyimi “bir bitkinin kökünü çıkarttırmak” değil, “güçlük çıkarmak, uğraştırmak” anlamındadır.