Merhaba arkadaşlar. İklim değişikliği gibi insan kaynaklı sorunlardan dolayı yuvam (yani buzullar) eriyor. Bu yüzden sizi iklim değişikliği hakkında bilgilendirmek istedim.

Evimin içine bakın. Neredeyse buzulların hepsi eridi. Bunu önlememiz gerekiyor. İklim değişimini anlatmadan önce "iklim nedir?" ondan biraz bahsedeyim.

İklim ,     bir bölgenin uzunca süre takip edilmesiyle ele alınan meteorolojik olaylara verilen isimdir. Yalnızca ortalamaya yakın koşullar değil, uç değerler ve tüm olayların değişimlerini de içerir. İklimi anladığımıza göre artık iklim değişiminin ne olduğundan bahsetmeye geçebilirim.

İklim değişikliği, farklı nedenlerden ortaya çıkabilen, iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişikliklerdir. İklim değişikliği, ısıyı tutan sera gazlarının atmosferde artması ile ortalama sıcaklıkların yükselmesi ve sonucunda iklimin, beklenmeyen değişimlere uğramasıdır.

İklim değişikliğine sebep olan gazlar nelerdir?

diye merak ediyor olabilirsiniz. Atmosferde ısıyı hapseden ve gezegeni ısıtan gazlara "sera gazları" denir. Sera etkisinden sorumlu ana gazlar arasında karbondioksit, metan, azot oksit, kükürt ve flor bileşikleridir.

İklim değişikliğinin nedenleri nelerdir?

iklim değişikliğinin yaşanmasında; beşerî nedenler, atmosferdeki sera gazı ve partiküllerde meydana gelebilecek artış, ozon tabakasında incelme, çevrenin bilinçsizce tahribi nedenleri arasında sayılabilir.

İklim değişiminin sonuçlarını ise açıklayacak olursam saymakla bitmez. Örneğin;

·buzul göllerin sayılarında artış, 

·performafrost alanlarda değişim ve dağlık bölgelerde heyelanlarda artış, 

·Antarktik bölgede bazı ekosistemlerde değişimler sayılabilir. Buzul göllerinin artması benim yaşam alanımı da olumsuz etkiliyor.

Bunların yanı sıra hidrolojik sistemlerde:

 ·Buz ve karla beslenen nehirlerde ilkbahar mevsiminde yoğun akış döneminde erkencilik ve akışlarda artış,

·Nehirlerin ve göllerin ısınmasına bağlı olarak hem su kalitesinde değişimler, hem de termal yapıdaki değişimler saptanmıştır.

Biyolojik sistemlerde;

·İlkbahar mevsiminde gerçekleşen olaylarda özellikle kuş göçü, ağaçların çiçeklenmesi ve yumurtlama dönemlerinde daha erkencilik, 

·Bazı bitki ve hayvan türlerinde yukarı enlemlere hareketlenmeler saptanmıştır.

Deniz ve tatlı su biyolojik sistemlerinde; 

·Su ısısındaki artış deniz ve tatlı su biyolojik sistemlerinde değişikliklere,

 ·Yukarı enlemlerde su yosunu plankton yaşamlarında artışlar ile balık göçlerinin daha erken olması ve alansal değişimler gözlenmiştir.

 ·Artan CO2 salınımları ve bunun en önemli yutak alanları olan okyanus ve denizlerde karbon içeriğine bağlı asitlik 0.1 birim artmıştır.

İklim değişikliğinin sonuçları böyle sürüp gidiyor. Peki, iklim değişikliğinin göstergeleri sizce neler olabilir? 

Dört temel iklim değişikliği göstergesi olduğuna inanılıyor. Bunlar;

 sera gazı konsantrasyonları, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanus sıcaklığı ve okyanus asitlenmesidir.

Bu kadar iklim değişikliğinden bahsettim ama asıl önemli yeri de atlamamak lazım. Türkiyede iklim değişikliği ne durumda? Bileniniz var mı? 

Türkiye'de iklim değişikliği, Türkiye iklimindeki değişiklikleri, bu değişikliklerin etkilerini ve ülkenin bu değişikliklere nasıl uyum sağladığını kapsamaktadır.

 Türkiyede de diğer ülkelerde olduğu gibi iklim değişikliği gözlenmektedir. Türkiye'nin yıllık sıcaklıklarının yanı sıra en yüksek sıcaklıkları da yükselmektedir. 2020 yılı, Türkiye'de kayda geçmiş en sıcak üçüncü yıldı. Türkiye, şimdiden sert hava koşullarıyla karşı karşıya kalmaktadır.

 Bu durumun başlıca tehlikeleri kuraklık ve sıcak hava dalgalarıdır. Türkiye'nin mevcut sera gazı emisyonları, küresel toplamının yaklaşık %1'ine karşılık gelmektedir ve kömüre yoğun bir şekilde devlet desteği yapılması, Türkiye'nin enerji politikası kapsamındadır.

Türkiye’nin de içinde olduğu Akdeniz Havzası, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin en fazla görüldüğü bölgelerden biridir. Güneydoğu, İç Anadolu, Akdeniz ve Ege bölgeleri gibi yarı kurak bölgeler, küresel ısınmanın tetiklemesiyle çölleşmeye doğru bir yol izleyecektir.

İklim değişikliği nedeniyle Türkiye’de sıcak gün sayısı artmakta ve yağışlar düzensiz hâle gelmektedir. Türkiye’de iklimle ilişkili aşırı hava olayları ve afetler nedeniyle özellikle de kentsel alanlarda önemli can ve mal kayıpları yaşanmaktadır.

Kuraklığın artması, içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanamaz duruma gelmesine neden olacağından, insan yaşamı da büyük tehdit altında olacaktır. Atık ve artıkların miktarının artması, mevcut bitki ve hayvan türlerini tehdit edecektir. Tür çeşidi ve sayısında değişmeler görülecektir.

Çevre tahribine varan olaylarla karşılaşılabilecektir. Ormanların varlıkları tehlikeye girecektir. Bunların yanması ve tahribiyle ortaya çıkacak CO2 gibi sera gazları atmosfere karışarak küresel ısınmanın etkilerini artıracaktır. Su kaynaklarının azalmasına sebep olacak ve temiz su bulmayı güçleştirecektir.

Suyun azalması tarım alanlarında tuzlanmayı, çoraklaşmayı arttıracak verim elde etmek uğruna kullanılan aşırı gübre ve pestisitler de su ve toprak kirlenmesi miktarını arttıracaktır. Tarım yapmak olanaksızlaşacaktır.

Türkiyede iklim değişikliği ile ilgili imzalanan anlaşmalar nelerdir? 

Diğer ülkeler gibi Türkiye de bazı iklim değişikliği ile ilgili anlaşmalara imza atmıştır. Ancak başlarda tereddütleri vardı.

Türkiye, uluslararası anlaşmalarda gelişmiş ülke konumunda değerlendirilmesi nedeniyle ilk başta bu anlaşmalara uzak durmuştur. Müzakereler sonucunda çerçeve sözleşmedeki konumunda değişiklik yapmayı başaran ülke, 7 Ekim 2021 tarihinde Paris Anlaşmasını yürürlüğe sokmuştur. İklim değişikliği sorunuyla ilgili farkındalığın oluştuğunu göstermektedir.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

BMİDÇS, Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansının 1992 yılında Rio de Janeiro’da toplanmasıyla dünya gündemine girmiş, imzaya açılmış ve bundan iki yıl sonra yürürlüğe girmiştir.

Sözleşme, dört genel ilkeyi temel alarak oluşturulmuştur. Bu ilkeler;

 • Eşitlik ilkesi, 

• Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesi,

 • İhtiyatlılık ilkesi, 

• Sürdürülebilir kalkınmayı destekleme hakkı ve yükümlülüğüdür.

Bir OECD üyesi olan Türkiye’ye Ek-I ve Ek-II listesinde yer verilerek ağır sorumluluklar yüklenmiştir. İklim değişikliğinin ortaya çıkmasına neden olma konusunda tarihsel sorumluluğu bulunan gelişmiş ülkelerle aynı yükümlülüklere neden olan bu sınıflandırmanın adil bulunmaması nedeniyle BMİDÇS’ye uzun bir süre taraf olmamıştır.

2001 yılında 7. taraflar konferansında da bu görüşler doğrultusunda Türkiye’nin Ek-II listesinden çıkarılması kararlaştırılmış ve taraflar Türkiye’nin Ek-I’deki özel koşullarını kabul etmeye davet edilmiştir.

Bu karardan sonra Türkiye, gelişmekte olan ülkelere teknoloji transferi ve finansman sağlanması gibi yükümlülükleri bulunmadan, 2004 yılında sözleşmeye taraf olmuştur.