Με τον όρο 'Επτανησιακή Σχολή' μπορεί να αναφερόμαστε:

Α) Στην Επτανησιακή Σχολή (ζωγραφική), που αφορά το έργο των επτανησίων ζωγράφων από τον 17ο έως το 19ο αιώνα.

Β) Στην Επτανησιακή σχολή (λογοτεχνία), που αφορά τη λογοτεχνική παραγωγή των Ιονίων Νήσων από τις τελευταίες δεκαετίας του 18ου αιώνα έως το τέλος του 19ου αιώνα.

Γ) Στην Επτανησιακή Σχολή (μουσική), που αφορά την ανάπτυξη των πρώτων ελληνικών μουσικών ειδών στα Επτάνησα μετά την Επανάσταση του 1821.

Βέβαια, σε αυτήν την παρουσίαση, όσο και αν αξίζουν η μουσική και η ζωγραφική, θα αναφερθούμε στην λογοτεχνία....

Η λογοτεχνία στα Επτάνησα ανανέωσε την ελληνική ποίηση και εξέφρασε το αναγεννησιακό πνεύμα των χρόνων της επανάστασης και των πρώτων μετεπαναστατικών δεκαετιών και άνοιξε τον δρόμο για τη στενή επαφή της νεότερης ελληνικής ποίησης με την ευρωπαϊκή λογοτεχνία και ιδιαίτερα με την ιταλική. Η γλώσσα που χρησιμοποιούνταν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ήταν η δημοτική με ορισμένα στοιχεία της λόγιας. 

Όπως ίσως έχετε καταλάβει ήδη, σε αυτή την περίοδο -αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με την ποίηση- έχουμε μικρή παραγωγή πεζογραφικών κειμένων. Σε αυτή τη μικρή παραγωγή ξεχωρίζει η Αυτοβιογραφία της Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου (1831), το πρώτο ελληνικό γυναικείο πεζογράφημα, το οποίο φανερώνει την  περιθωριοποιημένη θέση της γυναίκας σε σχέση με την πνευματική και κοινωνική ζωή της Επτανησιακής πολιτισμικής επικράτειας.

Αρκετά, νομίζω, μιλήσαμε για την πεζογραφία, τι λέτε; Είναι άλλωστε ένα πολύ μικρό κομμάτι της λογοτεχνικής παραγωγής αυτής της Σχολής, αν το συγκρίνουμε με την ποίηση...  

Αξίζει να αναφέρουμε ότι η επτανησιακή ποίηση επηρεάστηκε έντονα από τον νεοκλασικισμό και τον ρομαντισμό. Ο κλασικισμός συνέδεε τη νεότερη ευρωπαϊκή λογοτεχνία με πρότυπα και αξίες της κλασικής λογοτεχνίας ενώ, ο ρομαντισμός, πρόβαλλε την ανάγκη απελευθέρωσης της φαντασίας και του συναισθήματος.

Αφού ξεκαθαρίσαμε με αυτό το κομμάτι, καλό θα ήταν να προχωρήσουμε λίγο στο πως είναι χωρισμένοι οι ποιητές της Επτανησιακής Σχολής...

Κατά κύριο λόγο, οι ποιητές αυτοί είναι χωρισμένοι με βάση τον Διονύσιο Σολωμό, με τον οποίο θα ασχοληθούμε και παρακάτω. Έτσι έχουμε: τους Προσολωμικούς, τους Σολωμικούς, τους Μετασολωμικούς, τους Εξωσολωμικούς και τους Επίγονους.

                       Προσολωμικοί ποιητές:

Προσολωμικοί θεωρούνται οι ποιητές της περιόδου από τα μέσα του 18ου ως την πρώτη εικοσαετία του 19ου αι. Αυτοί οι ποιητές θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και ως πρόδρομοι, επειδή προετοίμασαν το έδαφος για την μετέπειτα πνευματική πρόοδο των Επτανήσων. Οι ποιητές αυτοί είναι σχεδόν όλοι Ζακύνθιοι.

Χαρακτηριστικά:

- επικαιρικά ποιήματα που απηχούν τις φιλελεύθερες ιδέες του Διαφωτισμού.

- ροπή προς την αρκαδική ποίηση.

Κύριοι εκπρόσωποι προσολωμικών ποιητών:

Α) Αντώνιος Μαρτελάος:

 Ο Αντώνιος Μαρτελάος ( Γέννηση 1754 – Θάνατος 1819) ήταν Έλληνας ποιητής από τα Επτάνησα. Ήταν απόγονος οικογένειας ευγενών της Ζακύνθου που διακρίθηκε με τις ιδιότητες του δάσκαλου και του ποιητή.

 Ήταν από τους πρώτους που ασπάστηκε τα ιδεώδη της Γαλλικής επανάστασης. 

Β) Νικόλαος Κουτούζης:

Ο Νικόλαος Κουτούζης (Ζάκυνθος, 1741 – Ζάκυνθος, 1813) ήταν Έλληνας ζωγράφος και ποιητής της Επτανησιακής Σχολής. Στην ποίησή του χρησιμοποίησε την καθαρεύουσα και ιταλικές λέξεις. Έγραψε ειδυλλιακά και διδακτικά ποιήματα αλλά έγινε γνωστός κυρίως για τα σατιρικά του ποιήματα, με καυστικότητα ακόμα και για τους συντοπίτες του. Αυτή του η τακτική οδήγησε πολλούς να του επιτεθούν είτε φραστικά είτε ακόμα και φυσικά.

Κύριοι εκπρόσωποι των Σολωμικών ποιητών (δηλαδή ποιητών επηρεασμένων από το έργο του Σολωμού, που έζησαν στην εποχή του):

Α) Γεώργιος Τερτσέτης: 

Ο Γεώργιος Τερτσέτης (Ζάκυνθος, 4 Νοεμβρίου 1800 - Αθήνα, 15 Απριλίου 1874) ήταν Έλληνας ιστορικός, πολιτικός, συγγραφέας, ποιητής, φιλόσοφος, αρχειοφύλακας στη βιβλιοθήκη της Βουλής, νομικός και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Αξιοσημείωτο έργο του: Μεταξύ ονείρων και οραμάτων.

Β) Ιάκωβος Πολυλάς:

Ο Ιάκωβος Πολυλάς (Κέρκυρα, 13 Οκτωβρίου 1825-Κέρκυρα, 5 Αυγούστου 1896) ήταν Επτανήσιος συγγραφέας και κριτικός, διάσημος μαθητής και εκδότης του έργου του Σολωμού. Το λογοτεχνικό του έργο δεν είναι τόσο μακροσκελές όμως αξίζει να τον αναφέρουμε. Έκανε επίσης μεταφράσεις αλλά είναι πιο γνωστός για τα κριτικά του έργα.