Hazırlayan:Melek Kitmur

Bu hikâyeyi yazma amacım, çocuklarda ve gençlerde dijital vatandaşlık farkındalığı oluşturmak, dijital ortamları kullanırken gerekli olan güvenlik, etik ve eşitlik kavramlarını anlaşılır ve ilgi çekici bir dille öğretmektir.

Geleceğin en gelişmiş teknolojilerinden biri olan Byte Şehri, teknolojik her ürünü sunarak, veri ağlarının akışı boyunca aydınlık caddeleri aktığı bir yerdi. Şehrin binaları akıllı ışıklarla parlıyor, robotlar sokaklardaki çöp kutularını boşaltıyor ve insanların günlük hayatlarını  dijital kimlikleriyle tamamlayarak sürdürüyorlardı.

Okullar, geniş hologram panolarla donatılmış sanal sınıflara sahipti. Öğrenciler hem yüz yüze hem de dijital olarak eğitim alabiliyor, kütüphaneleri ise dev veri merkezleriyle doluydu.

İşte böyle bir şehre yeni taşınan Deniz, dijital dünyayı seviyordu ama dijital vatandaş olmanın ne anlama geldiğini henüz bilmiyordu. Taşındığı ilk hafta, onu gelecekteki davranışlarını tamamen değiştirecek üç önemli olay yaşadı.

Deniz okuldan eve dönerken tabletine bir haber geldi:  "Tebrikler! Ödül kazandınız. Bağlantıya tıklayın."  Deniz önce sevindi sonra düşündü.  Yeni öğretmen sabah derste şöyle konuştu:  "Bir dijital vatandaş, internette gördüğü her mesaja güvenmez. Özellikle ödül,hediye ve sürpriz vaat eden bağlantılar tuzak olabilir."

Deniz mesajı siber güvenlik uygulamasına taradı. Uygulama kırmızı bir alarm verdi:

“UYARI! Bu bir oltalama (kimlik avı) girişimidir.

Kişisel görüşmeyi amaçlayan sahte bir bağlantıdır.”Deniz şaşırdı.Eğer tıklasaydı belki tabletine kötü yazılım yüklenebilir, mesaj ve fotoğraflar çalınabilirdi.Ertesi gün sınıfa gittiğinde bu durumu arkadaşları Arya, Mert ve Kuzey ile paylaştı.Mert durdu:“Ben de böyle bir mesaj aldım. Tıklamadım ama emin olamamıştım

Deniz, öğretmeninden öğrendiği bilgileri arkadaşlarına anlattı bunlar: Güçlü ve karmaşık şifre kullanmak,bağlantılara tıklamamak,tanımadığı kişilerden gelen mesajlara dikkat etmek  iki adımlı doğrulamayı aktif hale getirmek, güvenilir uygulamalar yüklemek...

Birlikte Dijital Güvenlik Sözleşmesi bile hazırlandılar.

Deniz o gün, gerçek bir dijital vatandaşın kendisini ve cihazlarını korumakla  işe başlaması gerektiğini öğrendi.

Ertesi gün Byte Şehri Ortaokulu'nda büyük bir gürültü koptu.

Sınıfın mesajlaşma grubunda, Eylül'ün habersiz çekilmiş bir fotoğrafı paylaşılmıştı ve fotoğrafın altında alaycı bir yorum vardı.

Eylül çok üzülmüştü.

Fotoğrafı paylaşan kişi ise “sadece şaka yapıyorum” diyerek kendini savunuyordu.

Deniz, dijital etik dersinde öğrendiklerini hatırladı.

Öğretmenleri şöyle demişti:  "Dijital dünyada da gerçek hayattaki gibi bir sorumluluk vardır.  Birinin fotoğrafını  izinsiz paylaşamazsınız.  

Deniz : “ Fotoğraflar kişisel veridir.

İzin almadan paylaşmak  hem yanlış hem de yasaya bir aykırı.

Böyle bir paylaşım, birinin duygularını incitebilir.''