SHPIRTI I KOMBIT NE LETERSINE SHQIPE

 ESE,STUDIME,SHKRIME KOMENTUESE,FJALOR,KRIJIME

KLASA IX  Shkolla Dhora Leka

1. Pick a Character on the left side.

2. Pick a Text box. Type something.

3. To continue, click Save & Exit in top right corner.

NXENESIT E KLASES SE NENTE JANE YJET QE NDRICUAN JETEN DHE PROFESIONIN TONE

MESUESE Diana Pasho

Kur perllogaritjet e shkences nuk na japin pergjigje per probleme thelbesore te qenies sone ,syte i kemi drejtuar nga pasuria e shpirtit te kombit dhe kemi gjetur pergjigje...

Tregim ''Mallkimi''  Diana Pasho

Fatkeqësitë nuk i ngjanin njëra-tjetrës; as fatkeqësia e Osman Gazepit nuk ngjante me asnjë tjetër.

Edhe mbiemri i tij mbante një domethënie ogurzezë:

Gazep – mundim i madh, vuajtje, fatkeqësi e rëndë, gjëmë, mynxyrë.

Osmani kishte lindur në qytezën e vogël të Leskovikut. Në vitin 1945, në një moshë tashmë të thyer, u arrestua si besnik i Mbretit Zog. Një akuzë për të cilën nuk u ankua kurrë, sepse ishte dhe mbeti besnik i Mbretit deri në fund. Pas tetë vitesh burg, u lirua vetëm falë ndërhyrjes së Ministrit të Brendshëm, Mehmet Shehu.

Asnjë nga fëmijët e tij nuk e strehoi. I braktisur, në pleqëri lypte për të mbijetuar, derisa vdiq nga uria dhe tifoja e morrit.

Që nga ajo ditë, mbi të gjithë pasardhësit e tij, kudo që ndodheshin, nisi të frynte era e mallkimit. Ishte një mallkim që ngjante me atë të Atridëve, ndoshta edhe më i kobshëm.

Zakonisht, mallkimi stërgjyshor transmetohet përmes linjës mashkullore ose femërore dhe vazhdon derisa dikush ta ndalë. Pyetja që i mundonte të gjithë ishte e qartë:

Si ta ndalësh? Si ta heqësh mallkimin që Osmani, i uritur, i mbuluar nga morrat, në çastin e fundit të jetës, e lëshoi si një lumë zjarri mbi gjithë pasardhësit e tij, meshkuj e femra, brez pas brezi?

Sa herë që dikush ndërgjegjësohej dhe e lidhte fatkeqësinë e radhës me mallkimin, fillonte me rite, lutje, ndezje qirinjsh. Për një çast dukej sikur ai qetësohej, por në të vërtetë kthehej edhe më i pamëshirshëm, këtë herë duke marrë një foshnjë që ende nuk e kishte mbushur vitin.

Një nga gratë më të moshuara të qytetit, të cilën vdekja sikur e kishte harruar, e verbër, por me një shikim përtej racionales, nisi të fliste gjithnjë e më shpesh për këtë mallkim. Një natë, si në kllapi, tha:

— Nuk ka mallkuar vetëm fisin e tij, por gjithë qytetin. Madje ka mallkuar edhe gurët, edhe drurët.

Njerëzit nuk dyshuan në fjalët e saj. Të nesërmen, në varrezat e qytetit, u përcollën shtatë persona nga një familje tjetër, mes tyre një nënë dhe foshnja e saj në gji. Dhëndri kishte qëlluar me automatik, duke ekzekutuar gjithë familjen: prindërit, të afërmit, madje edhe gruan dhe djalin e tij – një foshnjë që po pinte gji, të cilës i ati ia mori jetën me breshëri plumbash. Më pas, kishte vrarë edhe veten.

Thuhej se një natë më parë dikush i kishte pëshpëritur diçka oficerit të ri. Askush nuk ia kishte parë mirë fytyrën: ishte e zbardhur, sikur kishte dalë nga Ferri. Pas asaj bisede, ai ishte kthyer në shtëpi dhe kishte zbrazur automatikun mbi gjithë familjarët.

Njerëzit nuk kishin më pyetje për njëri-tjetrin. Nuk besonin më në vlera objektive apo absolute. Kjo gjendje i kishte tjetërsuar, madje i kishte dehumanizuar.

Leskoviqarët nisën të dukeshin si përbindësha: tipare të shpërfytyruara, shpirtra të thyer. Disa kishin çmendur. Skizofrenia, edhe pse mjekohej, po linte gjurmë të thella në pamjen dhe sjelljen e tyre. Të sëmurët psikikë lëviznin lirshëm në rrugët e pakta të qytetit dhe ndikimi i tyre po shfaqej edhe te fëmijët, të cilët i merrnin për njerëz normalë dhe fillonin t’i imitonin.

Kështu, çdo ditë, këtij qyteti i shtoheshin të sëmurë të rinj mendorë

Elios Sinakoli Klasa IX-B 

Fjale te urta shqiptare:

1.Kur afrohet korriku, ze e piqet fiku.

2.Deti njihet me valë, burri njihet me fjale(sarande)

3.Derri do plumbin, nuk zihet me duar(Lushnje)

4.Amanetin e mban toka(Shkoder)

Burri o te fal, o te var (Gjirokaster)

6.Shqiptari kur jep fjalen, therr djalen.(Vlore)

7.I madh eshte edhe Plepi, por e felliqin sorrat.(Tirane)

8.Dinaku hyn ne pus e del pa lagur.(Tirane)

Besa e shqiptarit si purteka e arit.(Jug)

10.Burri s'matet me pellembe po me zemer.(Skrapar)

11.Shqiptari kryet e pren dhe besen s'e then. (Kosovë)

12. C'pret nga ai qe trembet nga hija e tij?

13.Besa e burrit, pesha e grurit.(veri)

14.Ujk e dele, mace e mi s'mund te bejne shoqeri.

Si me shtrove te mbulova.(JUG)

16.Ne dalte djale te na rroje, ne dalte çupe te te rroje. ( JUG)

17.s'kam hall se vdes, kam hall se nxe ves.( Tirane)

18.Gjuha dhe njerezit jane topia e vendit.( jug)

Mur mur behet ur. (Kruje)

20.Kush unj qafen i bie zverkut.

Elios Sinakoli Klasa IX -B

GJEGJËZA TË RRALLA

Çfarë thyhet pa u prekur me dorë?

(Besa)

Një fushë e bardhë, një faqe e zezë; pesë që lërojnë, një zot që flet.

(Shkrimi)

Cila është ajo “kafshë” që rron në Shqipëri, ha bukën e vet dhe leh për të huajt?

(Politikani)

Është një rrotë pa bosht, është një gjuhë pa gojë; i thotë të gjitha dhe askënd s’e gënjen.

(Peshorja e vjetër / kandari)

Fjalë të rralla të dëgjuara

(të mbledhura nga Naim Sinakoli, 46 vjeç, me profesion sipërmarrës dhe inxhinier)

Hajni – hajdut

Netull – fshesë

Zhobol – i palarë

Bihuc – ngordhi / vdiq

Dara – pinca

Samsa – bakllava

Trohis – mpreh

Kumpir – patate

Hallastar – zhavorr

Qerek – bel që përdoret për punimin e tokës

Ushkur – litar

Markush – zorrë

Sqoll – sqoll

Potis – vadis

Setër – xhaketë

Sròmë – dyshek

Terezi – peshore e vjetër

Dollma – fustan

Zanatçi – usta

Fjalë të rralla të dialektit dibran dhe kuptimi i tyre në shqipen standarde

(Nga Ersian Hoxha Klasa IX -B)

Troshka – thërrime

Çeramide – tjegull

Qergull – hardhi rrushi

Vdër – dëborë

Gjëzhde – gozhdë

Kronde – thupra

Magjer – gomar

Mëjshtas – majtas

Gjethtas – djathtas

Njergull – mjergull

Kërçele – gëlqere

Thmëjk / Tëjshk – pak, në sasi të vogël

Çatëj – aty

Çaqe – atje

Gje – dje

Kurt – oborr

Hardhëjçk – hardhucë

Varbec – trumcak

Nic – njeri hileqar, tinëzar

Kaur – besimtar i krishterë

Kushar – vendi ku mbahet misri

Qita – tulla prej balte

Quk – pulë që bën zogj (klloçkë)

Voc / Gjel – djalë

Çallëjk – ibrik

Fjëk – flokë

Thëj – thonj

Gjur – gur

Kurëjt – govatë

Mashnja – hambar

Tërma – lart

Tëposht – poshtë

Purent / Gjerdh – gardh

Ëdë – dhomë

Pëshpojë – peshkopi

Zallnec – stomaku i pulës

Shkulm – diçka tepër e nxehtë

Skarcitete – mall gati i skaduar, mall i dorës së fundit

Tàsa / Fukare – nxehtësia që ndjehet në trup

Xhigim – gjymtim

Nëse dëshiron, mund ta stiloj edhe:

si material studimor,

si post kulturor,

TREGIM " Mallkimi" 

Fatkeqësitë nuk i ngjanin njëra-tjetrës; as fatkeqësia e Osman Gazepit nuk ngjante me asnjë tjetër.

Edhe mbiemri i tij mbante një domethënie ogurzezë:

Gazep – mundim i madh, vuajtje, fatkeqësi e rëndë, gjëmë, mynxyrë.

Osmani kishte lindur në qytezën e vogël të Leskovikut. Në vitin 1945, në një moshë tashmë të thyer, u arrestua si besnik i Mbretit Zog. Një akuzë për të cilën nuk u ankua kurrë, sepse ishte dhe mbeti besnik i Mbretit deri në fund. Pas tetë vitesh burg, u lirua vetëm falë ndërhyrjes së Ministrit të Brendshëm, Mehmet Shehu.

Asnjë nga fëmijët e tij nuk e strehoi. I braktisur, në pleqëri lypte për të mbijetuar, derisa vdiq nga uria dhe

tifoja e morrit.

Që nga ajo ditë, mbi të gjithë pasardhësit e tij, kudo që ndodheshin, nisi të frynte era e mallkimit. Ishte një mallkim që ngjante me atë të Atridëve, ndoshta edhe më i kobshëm.

Zakonisht, mallkimi stërgjyshor transmetohet përmes linjës mashkullore ose femërore dhe vazhdon derisa dikush ta ndalë. Pyetja që i mundonte të gjithë ishte e qartë:

Si ta ndalësh? Si ta heqësh mallkimin që Osmani, i uritur, i mbuluar nga morrat, në çastin e fundit të jetës, e lëshoi si një lumë zjarri mbi gjithë pasardhësit e tij, meshkuj e femra, brez pas brezi?

Sa herë që dikush ndërgjegjësohej dhe e lidhte fatkeqësinë e radhës me mallkimin, fillonte me rite, lutje, ndezje qirinjsh. Për një çast dukej sikur ai qetësohej, por në të vërtetë kthehej edhe më i pamëshirshëm, këtë herë duke marrë një foshnjë që ende nuk e kishte mbushur vitin.

Një nga gratë më të moshuara të qytetit, të cilën vdekja sikur e kishte harruar, e verbër, por me një shikim përtej racionales, nisi të fliste gjithnjë e më shpesh për këtë mallkim. Një natë, si në kllapi, tha:

— Nuk ka mallkuar vetëm fisin e tij, por gjithë qytetin. Madje ka mallkuar edhe gurët, edhe drurët.

Njerëzit nuk dyshuan në fjalët e saj. Të nesërmen, në

varrezat e qytetit, u përcollën shtatë persona nga një familje tjetër, mes tyre një nënë dhe foshnja e saj në gji. Dhëndri kishte qëlluar me automatik, duke ekzekutuar gjithë familjen: prindërit, të afërmit, madje edhe gruan dhe djalin e tij – një foshnjë që po pinte gji, të cilës i ati ia mori jetën me breshëri plumbash. Më pas, kishte vrarë edhe veten.

Thuhej se një natë më parë dikush i kishte pëshpëritur diçka oficerit të ri. Askush nuk ia kishte parë mirë fytyrën: ishte e zbardhur, sikur kishte dalë nga Ferri. Pas asaj bisede, ai ishte kthyer në shtëpi dhe kishte zbrazur automatikun mbi gjithë familjarët.

Njerëzit nuk kishin më pyetje për njëri-tjetrin. Nuk