Michalina Chodór 2016 r.

Preview audio:

storyj.mp/addvihu589ym

Kiedy nie udało się Polakom wywalczyć niepodległości z bronią w ręku, w powstaniach, postanowili odbudować ojczyznę ciężką pracą. Uczyli dzieci języka polskiego i podtrzymywali polskie zwyczaje, szczególne te związane ze świętami. Szczególną rolę w walce o polskość odegrał Kościół katolicki pod zaborem Pruskim. Niemcy, wiedząc, że wiara scala Polaków, zabraniali uczenia religii po polsku, nie pozwalali kształcić księży, a nawet zamknęli w więzieniu polskiego arcybiskupa.

Współcześnie coraz rzadziej porusza się z dziećmi tematy o patriotyzmie. Spora część maluchów nie ma pojęcia, że życie ich rówieśników na początku XX w. wyglądało zupełnie inaczej niż obecnie. Dzieci nie miały dylematu, czy ich plecak nie jest firmowy, a gra komputerowa jest już niemodna. W szkole zamiast o wzorowe oceny z zachowania walczyły o możliwość uczenia się we własnym języku. Polskim. Nie niemieckim jaki narzucało Państwo Pruskie. W czasie wolnym zamiast na boisko pograć w piłkę z rówieśnikami , chodziły posłusznie na tajne lekcje historii i języka polskiego. Nie marudziły, że nauczyciele wymagają za dużo, czy są niemili. Wiedziały, że każde ich nieposłuszeństwo w szkole może odbić się na całej rodzinie.

Opór zaborcom stawiały również dzieci, które swoją odważną postawą zawstydziłyby niejednego współczesnego nastolatka.

Grupka maluchów ze szkoły we Wrześni w 1901 r.odmówiła modlenia się po niemiecku. Za swoje patriotyczne przekonania 14 dzieci otrzymało od nauczycieli przykładną chłostę. Ból, jaki odczuwały na palcach był tak duży, że podręczniki musiały nieść pod pachami. Trwając w przekonaniach jakie wpoili im rodzice nie ugięły się nawet po tak przykrym i znieważającym przeżyciu. Sądzę, że dzieci w wieku 9 lat nigdy nie powinny odczuć takiego znieważenia i upokorzenia.

Ukarane chłostą dzieci

Wydarzenia w szkole zaowocowały strajkiem uczniów i rodziców. Pod przywództwem księdza Jana Lasockiego do placówki wtargnęło 158 dzieci wraz z opiekunami. Celem tego było okazanie sprzeciwu wynaradawianiu najmłodszych i panującemu tam rygorowi. Ani na chwile nikt się nie zastanawiał nad konsekwencjami. W głowach wszystkim tkwił obowiązek obrony własnej kultury i historii. Podziwiam postawię tych ludzi. Ja, chodź uważam się za patriotkę, nie wiem czy zdobyłabym się na taką odwagę.

Konsekwencje były wyciągane nie tylko w stosunku do rodziców. Represje po strajku odczuwały również dzieci. Niektóre były prześladowane przez pruski rząd, a innym został przedłużony rok szkolny.

Ławeczka Bronisławy Smidowiczównej, współorganizatorki Strajku Dzieci Wrzesińskich.

Dzieci z Wrześni są moim wzorem niewinnej miłości patriotycznej. Przedstawiają one wartości i idee ważne dla każdego Polaka, które w naszych czasach powoli zanikają. Powinno się pamiętać o ludziach, którzy podczas tak ciężkich czasów, jakimi były dla Polski zabory, nie przestali wierzyć w odzyskanie niepoległości przez naszą ojczyznę.

Sylwetka bohaterskich maluchów zainspirowała nie tylko mnie, lecz także wielu pisarzy i reżyserów. Na podstawie wydarzeń we Wrześni powstawały wiersze i opowiadania. Filip Bajon wyreżyserował film pt. "Wizja Lokalna 1901" opowiadająca tę historię.