WSTĘP

     Moja opowieść to odczucia moich bliskich, to opisanie wspomnień z perspektywy dziecka szkolnego. Moi pradziadkowie, dziadkowie , rodzice i ja , wszyscy urodziliśmy się w wolnej Polsce, na Śląsku, ale każdego świat wyglądał nieco inaczej. Inne były czasy , inna sytuacja polityczna, inaczej wyglądały zajęcia w szkole i inne były też zabawy z rówieśnikami.

Jak zmieniało się godło polskie od 1919r.

    CZAS DWUDZIESTOLECIA MIĘDZYWOJENNEGO

   Mój pradziadek urodził się w 1923 roku, więc do szkoły podstawowej miał szczęście uczęszczać w wolnej Polsce. Wtedy był już powszechny obowiązek nauki w szkole. Klasy były bardzo liczne, nawet po 70 osób. Dzieci do pisania używały stalówki, którą  moczyły w kałamarzu (to taki słoiczek z atramentem) . W ławkach szkolnych z pochylonym blatem był na ten słoiczek specjalny otwór. W szkole panowała dyscyplina , a nauczyciel był niepodważalnym autorytetem.

    W wielu rodzinach w tamtym czasie żyło się bardzo skromnie. Dziadek miał liczne rodzeństwo i czasem zdarzało się tak ,że chodził w za dużych lub w za ciasnych butach i ubraniach.

Klasa szkolna w latach trzydziestych ubiegłego wieku.

Zabawy były zwyczajne. Pradziadek wspominał, że jego ulubioną zabawą było podbijanie" zośki"- to taki woreczek wypełniony ryżem. Niekiedy z kolegami robili proce z patyków i urządzali konkursy, kto dalej wystrzeli np. kasztanami. Często też śpiewali razem różne piosenki, zawsze było wesoło, mimo , że dzieci miały niewiele zabawek ( zazwyczaj były z drewna) i często biegały boso po podwórku.

   Tamten czas pradziadek wspominał bardzo ciepło, nie przypuszczał wtedy, że w niedługim czasie dostanie karabin i jego beztroskie dotąd życie kompletnie się zmieni.

CZAS DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ I OKUPACJI NIEMIECKIEJ

Moja prababcia urodziła się w 1932 roku , więc jej pójście do  szkoły podstawowej w 1939r. zbiegło się z wybuchem drugiej wojny światowej. Mieszkając na Śląsku , czyli na terenie okupowanym  przez hitlerowców , była zmuszona, jako siedmioletnia dziewczynka, pójść do pierwszej klasy od razu do niemieckiej szkoły. Języka niemieckiego nie znała, wiec na początku było trudno.  Ale jak sama mówiła wszyscy trzymali się razem. Nikt na nikogo nie donosił np. ,że miał polską książkę,  co wtedy było zakazane. Po wojnie ,naukę kończyła w polskiej szkole. Wiele zależało wtedy od wysiłku nauczycieli, bo klasy były konstruowane nawet z kilku roczników, a budynki i pomieszczenia szkolne wiele ucierpiały z powodu wojny. Prababcia pokazała mi świadectwo szkolne. Niektóre przedmioty szkolne miały inne nazwy niż te dzisiejsze np. rachunki z geometrią, śpiew, rysunki, robótki ręczne, ćwiczenia cielesne. Inne znowu takie jak dzisiaj: język polski, historia, przyroda.   

   Rodzice mojej prababci starali się zapewnić jej i je rodzeństwu szczęśliwe dzieciństwo na tyle, na ile można to było zrobić w tamtym czasie. Wojna jednak pozostawiła  wspomnienia , prababcia była jako dziecko świadkiem kilku łapanek , codziennych patroli hitlerowców i tragedii jej żydowskich koleżanek z sąsiedztwa.

     Podczas wojny  dzieci też razem spędzały czas, ale nie tak często jak po wojnie. Prababcia po szkole pomagała rodzicom w polu, bo w wielu rodzinach, u niej także, brakowało pożywienia. Jednak ,gdy miała chwilkę wolnego czasu lubiła szyć z koleżankami lalki szmacianki. Często w niedzielne popołudnia dziewczynki zapraszały swoje rodziny i na podwórku odgrywały przedstawienia z udziałem swoich lalek.    

Klasa szkolna, 1946rok.