YERYÜZÜNDE YAĞIŞIN DAĞILIŞI

1.Çok ve Orta Yağışlı Bölgeler

a.Ekvatoral bölge:Yıl boyunca ısınmanın fazla olması nedeniyle yükselim(konveksiyonel)yağışları görülür.

Yıllık yağış 2000mm'den fazladır.

b.Muson Asyası:Yaz musonlarının etkisiyle yaz aylarında bol yağış alır.Yıllık yağış 2000mm'nin üstündedir.

c.Orta Kuşak Karaların Batı Kıyıları:Batı rüzgarları ve sıcak su akıntılarının etkili olduğu bu kıyılar her mevsim yağışlıdır.Yıllık yağış 1000-1500mm civarındadır.

d.Savan Bölgeleri:10c-20c enlemleri arasında,yılın kurak ve yağışlı evrelere ayrıldığı alanlardır.Yıllık yağış 1500-2000mm civarındadır.

f.Orta Kuşak Karaların Doğu Kıyıları:Yıllık yağış miktarı 1000mm civarındadır.Kuzey Amerika Kıtası'nın doğu kıyısında(Meksika Körfezi)tropikal siklonlar nedeniyle Muson Asyası'ndakine benzer şekilde bol yağış görülür.

2.Az Yağışlı ve Kurak Bölgeler:

a.Subropikal Yüksek Basınç Bölgeleri:20c-30c enlemleri arasında dinamik yüksek basınçlara bağlı olarak yıl boyunca yağışın çok az görüldüğü hatta bazı yıllarda yağışın hiç görülmediği bölgeler vardır.Bu bölgeler;

Büyük Sahra, Arabistan ve Avustralya'daki çöllerdir.Güney Afrika, Güney Amerika ve Meksika'da

ise daha dardır.

b.Orta Kuşak Karaların Deniz Etkisine Kapalı İç Kısımları:

Denizden çok uzak olan bu bölgelere nemli rüzgarlar ulaşamaz.Kıyıya paralel uzanan dağ sıraları da nemli rüzgarları engellediği için bu bölgelerde kuraklık belirgindir.Orta Asya çöllerinin oluşumu buna bağlıdır.

c.Kutuplar:Kutuplar çevresi soğuk olduğundan buharlaşma oranı az, havanın mutlak nemi düşük ve yağış miktarı azdır.Ayrıca bu alanlarda yüksek basınç alanının egemen olması yağışları önler.Buralara daha çok soğuk kutup çölleri denir.

Yeryüzünde en çok yağış alan yerler:

Ekvator çevresi, Güneydoğu Asya ve Orta Kuşak karalarının batı kıyılarıdır.Buralardaki yıllık yağış miktarı 1500mm' nin üzerindedir.

Yeryüzünün en az yağış alan yerleri:Dönenceler çevresi,kutup bölgeleri ve orta kuşak karalarının iç kısımlarıdır.

Buralardaki yıllık yağış miktarı 250mm' nin altındadır.

OLUŞUM TÜRÜNE GÖRE YAĞIŞLAR:

1.Konveksiyonel(yükselim)Yağışları:AB alanlarında insanın havanın yükselmesiyle oluşur.En çok Ekvator çevresinde

görülür.Savan iklimi ve karasal iklimlerde de yaygındır.

2.Orografik(yamaç)Yağışlar:Nemli havanın dağ yamaçlarında yükselip soğumasıyla oluşur.En çok Güney

ve Güneydoğu Asya'da denize bakan yamaçlarda görülür.

3.Cephesel(frontal)Yağışlar:Farklı sıcaklıktaki hava kütlelerinin karşılaştığı 60c DAB(dinamik alçak basınç)

kuşağı ve orta kuşakta(en çok Akdeniz İkliminde)görülür.

yeryüzünde yaĞıŞın daĞılıŞını etkileyen faktörler:

1.Basınç Özellikleri:

-Alçak basınçta yükselici hava hareketleri meydana

geldiğinden yağış artar.Yüksek basınçta alçalıcı hava

hareketleri meydana geldiğinden yağış azalır.

2.Denize Göre Konum:

-Nem kaynağı olan denizlere yaklaştıkça yağış artar.Uzaklaştıkça azalır.

3.Yükselti:

-Yerden yükseldikçe sıcaklık azaldığından havanın neme doyması hızlanır,yağış oluşumu artar.

4.Dağların Uzanış Yönü:

-Dağları kıyıya paralel uzandığı yerlerde yağış artar,

dik uzandığı yerlerde yağış azalır.

5.Rüzgarlar ve Hava Kütleleri:

-Nem taşıyan rüzgarlara açık olan yerlerde yağış artar,kapalı olan yerlerde azalır.