Odmienne części mowy

Rzeczownik

Nazywa on: rzeczy, osoby, rośliny, zjawiska pogodowe, uczucia, zwierzęta i obiekty. Odmienia się on przez liczby i przypadki. Odpowiada na pytania: kto? co?

liczba pojedyncza:

-książka

liczba mnoga:

-książki

Czasownik

Nazywa on czynności. Odmienia się on przez osoby, liczby, czasy i tryby. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie?

osoby:

-ja czytam

-ty czytasz

-on/ona/ono czyta

-my czytamy

-wy czytacie

-oni/one czytają

czasy:

-przeszły- czytał

-teraźniejszy- czyta

-przyszły prosty- poczyta

-przyszły złożony- będzie czytał

tryby:

-oznajmujący- czytam

-rozkazujący- czytaj

-przypuszczający- czytałbym

Przymiotnik

Nazywa on cechy różnych rzeczy. Odmienia się on przez przypadki, liczby i rodzaje. Można je też stopniować. Odpowiada na pytania: Jaki? Jaka? Jakie?

rodzaje:

męski- niebieski

żeński- niebieska

ńijaki- niebieskie

rodzaje w liczbie mn.

męsko-osobowy-niebiescy

niemęsko-osobowy-niebieskie

stopniowanie regularne:

Stopień równy: Stopień wyższy: stopień najwyższy

stare starsze najstarsze

stopniowanie opisowe:

kolorowy

bardziej kolorowy

najbardziej kolorowy

stopniowanie nieregularne:

dobry zły duże małe

lepszy gorszy większy mniejsze

najlepszy najgorszy największy najmniejsze

Liczebnik

Nazywa: liczby, kolejność oraz ilość. Występują liczebniki: główne, porządkowe, zbiorowe i ułamkowe. Główne odmieniają się przez przypadki i rodzaje, porządkowe przez przypadki liczby i rodzaje, zbiorowe tylko przez przypadki, a ułamkowe się nie odmieniają. Odpowiadają na pytania: ile? ilu? który z kolei?

Główne- Jeden, dwa, trzy

Porządkowy- Pierwszy, drugi, trzeci

zbiorowy- dwoje, troje, czworo

ułamkowy-trzy czwarte, pół, ćwierć

Zaimek

Zastępuje inne części mowy np. chłopak- on. Głównie zaimki dzielimy na: rzeczowne (ja,ty), przymiotne (ten,taki), przysłowne (tutaj,kiedy,jak) i liczebne (tyle,ile). Można też dzielić je na: osobowe (ja,ty), dzierżawcze (mój,twój), pytające (kto,co), względne (Na początku zdania- kto,co), nieokreślone (ktoś,coś), wskazujące (ten,tutaj), upowszechniające (wszyscy,zawsze), przeczące (nikt,nigdzie) i zwrotne (się,sobie). Odpowiada na te same pytania i odmienia się przez to, co część mowy którą zastępuje.

nieOdmienne części mowy

Przysłówek

Określa różne okoliczności. Najczęściej określa czasownik. Przysłówki utworzone od przymiotników stopniują się. Odpowiada na pytania:

Jak? gdzie? kiedy?

Jak?- fajnie

Gdzie?- daleko

Kiedy?- jutro

Przyimek

Określa położenie czegoś w przestrzani lub czasie. W połączeniu z rzeczownikiem, przymiotnikiem lub liczebnikiem tworzy wyrażenie przyimkowe. Połączenie dwóch przyimków prostych tworzy przyimek złożony. Jest on niesamodzielny

Przykładowe przyimki:

-w...

-na...

-pod...

-do...

-między...

-obok...

Przykładowe przyimki złożone:

-zza

-wśród

-poprzez

-spoza

Spójnik

Łączy wyrazy w zdaniu aby miały one sens. Jest on niesamodzielną część mowy

przykładowe spójniki:

-i

-ale

-bo

-ponieważ

-żeby

Wykrzyknik

Służy do wyrażania silnych emocji, mających na celu zwrócić czyjąś uwagę lub naśladowania dźwięków. jest on niesamodzielny

Przykładowe wykrzykniki:

-hej!

-kici kici

-Bęc

-Pac

Partykuła

Nadaje wyrazu iub zdaniu inne znaczenie, często uczuciowe np. wreszcie!

Inne przykłady partykuły:

-nie

-tak

-już

-chyba

-tylko

W krainie języka polskiego

Części mowy

Maciek Kasprzak