Haçlı seferlerin ardından Avrupa'da Barut'uı ateşli silahlarda kullanılmasıyla, feodolite yıkılmı ve merkezî krallıklar güçlenmiştir. Yine Haçlı Se ferleriyle kâğıt ve matbaanın Avrupa'da kullanılma sıyla okuma yazma oranı arttı, Hümanizm, Röne sans ve Reform hareketleri doğdu.

BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI

KAĞIT VE MATBAANIN KULLANILMASI

KİLİSENİN GÜÇ KAYBETMESİ

PUSULANIN KULLANILMASI VE GEMİ YAIM TEKNİĞİNİN GELİŞMESİ

BU GELİŞMELERİ HAZIRLADI.

GELİŞMELERİN NEDENLERİ

COĞRAFİ KEŞİFLER

Nedenleri:

1. Doğudan gelen ticaret yollarının Müslüman devletlerin eline geçmesi.
2. Avrupalıların, Doğu ülkeleriyle doğrudan ticaret yapmak ve daha ucuza mal alabilmek için yeni yollar aramaya yönelmesi.
3. Venedik ve Ceneviz’in, diğer Avrupa devletlerini Akdeniz ticaretinden men etmesi.
4. Yeni pazar ve hammadde kaynaklarına ihtiyaç duyulması.
5. Paranın kaynağı olan kıymetli madenlere ihtiyacın artması.
6. Avrupalıların dünyayı tanıma ve Hristiyanlığı yayma

Keşifleri Kolaylaştıran Faktörler:

Haçlı seferlerinde Müslümanlarla diyalog kuran Batılıların coğrafi bilgilerinin değişmesi.Dünyanın yuvarlak olduğunun öğrenilmesi.Avrupalıların pusulayı öğrenmeleri.Cesur gemicilerin yetişmesi.Okyanuslara dayanıklı gemilerin yapılması.

Portekizlilerin Keşifleri:

Afrika’yı dolaşarak Hindistan’a varmak üzere seferler düzenlendi. Bartelmi Diyaz Afrika’nın güneyini dolaşarak Ümit Burnu’na vardı (1486). Vasko dö Gama Hint Okyanusu’nu geçerek Hindistan’ın batısındaki Kalikut Limanı’na ulaştı. Portekizli gemiciler bir tesadüf sonucu Brezilya sahillerine çıktılar. Burası kısa zamanda kolonileştirildi. Portekizliler Hint ticaretine hakim oldular. Baharat Yolu ticareti böylece Ümit Burnu‘na yöneldi.

İspanyolların Keşifleri:

Kristof Kolomb, Batıya doğru gidilerek Hindistan’a varılacağı düşüncesiyle Atlas Okyanusu‘na açıldı. Bahama Takım Adaları’ndan San Salvador’a ulaştı. Daha sonra Orta ve Güney Amerika’ya vardı. Fakat yeni bir kıta keşfettiğini anlamadı. Kolomb’un bulduğu yerlerin yeni bir kıta olduğunu, İtalyan gemici Ameriko Vespuci anladı.

Dünya’nın Dolaşılması:

Portekiz gemici Macellan, Şarlken’in desteğiyle 1519’da İspanya ‘dan denize açıldı. Güney Amerika kıyılarını takip ederek Macellan Boğazı’nı aştı. Büyük Okyanus’u geçerek Filipinlere ulaştı. 1521’de ölünce, yerine geçen Del Kano seyahatı tamamlayarak 1522’de İspanya’ya döndü. Böylece Dünya’nın yuvarlak olduğu ispatlandı.

1. Keşifler evrensel düzeyde etki bıraktı.
2. Amerika’nın yerli kültürleri Aztek, İnka ve Maya medeniyetleri yok edildi.
3. Ticaret yolları değişti. Akdeniz limanları ticari önemini kaybetti. Atlas Okyanusu kıyılarında yeni ticaret merkezleri ortaya çıktı.
4. Portekiz ve İspanyollar sömürge imparatorluklar kurdular. Sömürgeleştirme yarışı başladı.
5. Keşfedilen ülkelerden Avrupa’ya bol miktarda ham madde Avrupa ürünleri yeni pazarlar buldu. Sanayileşme süreci hızlandı.

COĞRAFİ KEŞİFLERİN SONUÇLARI

Ticaret alanı genişledi. Burjuva sınıfı güçlendi. Soylular eski imtiyaz ve servetlerini kaybettiler.Avrupa’dan, keşfedilen yerlere göç yapıldı.Afrika’dan yığınlarca insan kaçırıldı. Batı’da esir ticareti yaygın bir sektör haline geldi.Hristiyanlık yeni ülkelere yayıldı.Kilise öğretisinin yanlış olduğu anlaşıldı. Kiliseye olan güven sarsıldı.Avrupa’nın bilim ve düşünce hayatında önemli değişiklikler meydana geldi. Rönesans ve Reform hareketleri başladı.

Coğrafi Keşifler’in Osmanlı’ya Etkisi:

Keşifler, Türk ve İslam dünyası için zararlı oldu. Avrupa ülkeleri güçlenirken Müslüman ülkeler zayıfladı. Akdeniz limanlarının ticari önemini kaybetmesi Osmanlı’nın gümrük gelirlerini azalttı. Bol miktarda altın ve gümüşün Akdeniz havzasına girmesi fiyatları yükseltti. Bunun sonucunda Osmanlı ülkesinde de enflasyon arttı.

RÖNESANS

Rönesans

Kelime anlamı yeniden doğuş demek olan Rönesans, geniş anlamıyla XV. ve XVI. yüzyıllarda batı Avrupa’da edebiyat, sanat ve bilim alanında meydana gelen gelişmeleri ifade eder.

Nedenleri:

Avrupa’nın Endülüs Emevi Devleti ve Sicilya aracılığıyla İslam medeniyetini tanıması.Eski Yunan ve Roma bilim, felsefe, edebiyat ve sanat eserlerinin incelenmesi.Ortaçağ düşünce ve inançlarının terk edilmesi.Matbaanın geniş kullanım alanına girmesiyle yeni buluş ve düşüncelerin yayılması.Kültür ve sanat faaliyetlerini destekleyen, bilim adamları ve sanatkarları himaye eden varlıklı kişilerin ortaya çıkması.

Rönesans İtalya’da doğmuştur. Bunun sebepleri arasında, İtalya’nın coğrafi konumu itibariyle İslam kültüründen etkilenmesi, Eski Roma mirasına sahip olması, İtalyan halkının zenginliği ve ülkede düşünce özgürlüğünün varlığı başta gelir.

İtalya’da Rönesans XIV. yüzyıl sonlarında Hümanizm ile başladı. Eski çağ eserlerinin incelenmesi ve bu tip eserlerin meydana getirilmesi arzusuyla akademiler kuruldu. Hümanizm, insanın kendi yasalarını yapmasını, kendi haklarına sahip çıkmasını ve kendisini yüceltmesini öngörmüştür.

XV.yüzyılın ortalarına doğru Hümanizm, her türlü fikir faaliyetini etkiledi. Sanatta Realizm ön plana çıktı. Resimde Rafael ve Leonardo, mimaride ise Mikelanj ün kazandılar. Rönesans zamanla öteki Avrupa ülkelerine de yayıldı. Fransa’da kralların gayreti ile başladı. Almanya’da çok yavaş gelişti. Alman Hümanistleri daha çok dini metinleri incelediler. İngiliz hümanistlerinden Şekspir, konularını tarihten alarak ünlü eserler yazdı.

Bilim alanında da önemli gelişmeler oldu. Ko-pernik Dünya’nın yuvarlak olduğunu ve Güneş’in etrafında döndüğünü ortaya koyarak, Newton ise Yerçekimi Kanunu’nu bularak yeni ufuklar açtılar.

Avrupa’da fikir hareketi canlandı. Ortaçağ’ın skolastik düşüncesi terk edildi.Bilimsel bilgi önem kazandı. Rasyonalizm akımı yayıldı. Kilise öğretisine olan güven iyice sarsıldı. Reform hareketine zemin hazırlandı.Teknoloji gelişti. Büyük fabrikalar kuruldu. Askeri sanayideki ilerlemeler Batı’nın savaşlarda üstünlüğü ele geçirmesine yol açtı.

SONUÇLARI