CZAS I MIEJSCE AKCJI

• II wojna światowa
• Jercewo,łagier sowiecki

BOHATEROWIE

Rusto Karinen -Skazany na pobyt w łagrach podjął nieudaną próbę ucieczki. Chociaż była ona skazana na niepowodzenie, była wyrazem niepogodzenia się z niewolą, dowodem odwagi i resztek niezależności. Mimo że Karinen drogo zapłacił za próbę ucieczki, przez siedem dni był wolny. Jego czyn oceniano jako heroiczny i czerpano z niego siły do przetrwania.

Narrator - ze względu na dokumentalny charakter książki może być utożsamiany z autorem. Autor opisuje w niej swoje losy: warunki pobytu w więzieniach, pracę w obozie, wędrówkę przez Związek Radziecki.Główny bohater, mimo że jest ofiarą niesprawiedliwości, fałszywych oskarżeń, tortur, stara się zachować dystans wobec rzeczywistości, którą przedstawia, nie ujawnia emocji, a przede wszystkim nie ocenia. Zachowuje jednak do końca niezachwianą postawę moralną, czyli rozeznanie między tym co dobre, a co złe. Z tłumu więźniów wyławia przede wszystkim postacie, które wyróżniły się próbą ocalenia w sobie resztek ludzkiej godności.

Michaił Aleksiejewicz Kostylew - z dzieł klasyków literatury zdobył wiedzę o rzeczywistości Zachodu. Przekonał się, iż był okłamywany. Zgadzał się na dobrowolne męczeństwo, które sobie zadawał, by nie pracować dla państwa, które nienawidził. Do końca zachował swą niewzruszoną postawę - popełnił samobójstwo oblewając się wrzątkiem

Natalia Lwowna - ciężko chora na serce, miła, życzliwa kobieta. Czerpała siłę z czytania zakazanej książki F. Dostojewskiego Zapiski z martwego domu. Była przekonana, iż zniewolenie w Rosji trwało od czasów carskich i że jedyną formą uwolnienia się od niego jest wybór śmierci. Natalia ocalała swe człowieczeństwo tęskniąc za wolnością i zachowując tożsamość.

Więźniowie łagrów - społeczność więzień i łagrów, złożona z ludzi różnej narodowości, różnych grup społecznych i zawodowych. W większości są to więźniowie polityczni, wrogowie państwa radzieckiego.Śledząc ich losy jednostkowe i zbiorowe, autor interesuje się problemem wpływu obozu na człowieka. Śledzi zwłaszcza utratę godności ludzkiej za sprawą wyniszczającej pracy i głodu. Niejednokrotnie zastanawia się do jakich czynów zdolny jest nieszczęśliwy, poniżany człowiek. Zadaje sobie pytanie, gdzie jest kres poniżenia, dno człowieczeństwa. Nie ocenia, tym bardziej nie potępia ludzi, których głód doprowadził do obłędu, nie sądzi kobiet, które oddają się z głodu. Uważa, że nie ma prawa osądzać poniżonych, a potępiać należy tylko sprawców nędzy ludzkiej.

Książka ,,Inny Swiat'' jest to zapis doświadczeń narratora-bohatera z pobytu w sowieckim łagrze. Powieść jest wstrząsającym świadectwem bestialstwa ludzi, ale także bezprzykładnego bohaterstwa w walce o zachowanie własnej godności, honoru, o odzyskanie wolności. Narrator, występujący pod imieniem i nazwiskiem Grudziński podjął głodówkę protestacyjną, walcząc o zwolnienie z obozu. W książce opisał między innymi mękę człowieka głodnego. Jego prywatna walka przyniosła sukces - odzyskał wolność. Nie wszystkim się powiodło. Książka zawiera portrety oprawców i ofiar.

Pełny tytuł dzieła brzmi „Inny świat. Zapiski sowieckie”. Z jednej strony należy go traktować dosłownie – są to relacje z pobytu w radzieckim obozie, zaś nieludzkie warunki życia w łagrze stanowią o tym, że jest to inny, nieznany ludziom świat. Grudziński nawiązuje tu także do literatury rosyjskiej. Podtytuł „Zapiski sowieckie” pochodzi bowiem z książki Fiodora Dostojewskiego Wspomnienia z domu umarłych. Rosyjski pisarz opisał tam życie swoich rodaków zesłanych na Syberię, również ten utwór był zatrzymany przez cenzurę. Od Dostojewskiego wziął też Grudziński motto do swojego wspomnieniowego tomu.

Obóz pracy był dla pisarza takim właśnie „innym światem” – światem, w którym obowiązywał swoisty kodeks moralny, inna obyczajowość, inne zwyczaje niż w świecie ludzi wolnych. Był to świat, w którym każdy dzień był walką o przetrwanie, w którym należało skupiać się wyłącznie na sobie, walcząc jednocześnie o zachowanie w sobie choć odrobiny człowieczeństwa, by uchronić się od całkowitego upadku.

Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego niepodobny; tu panowały inne odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli. Ten oto zapomniany zakątek zamierzam tutaj opisać.

CZŁOWIEK ZŁAGROWANY

Chodzi tu o szczególne zmiany, jakie zachodzą w psychice i zachowaniu jednostki ludzkiej poddanej terrorowi sowieckiego łagru. Człowiek złagrowany to istota niejako zredukowana do potrzeb biologicznych, której najważniejszą motywacją do działania jest przetrwanie w nieludzkich warunkach.Ludzie zmuszeni do przebywania w skrajnie ciężkich warunkach, w ciągłym zimnie, głodzie i strachu eliminują altruistyczne przejawy zachowania i pozbywają się współczucia i wrażliwości. Walczą o jedzenie, posuwają się do przemocy, zaspokajając najniższe instynkty.