PROBAVNI SUSTAV

U probavnom sustavu se razgrađuju hranjive tvari (ugljikohidrati, masti i bjelančevine).

Proces razgradnje tvari se naziva probava.

Probavni sustav se sastoji od usta, jednjaka, želudca, tankog i debelog crijeva).

U razgradnji sudjeluju i probavne žlijezde(gušterača i jetra).

ULOGE PROBAVNOG SUSTAVA

- uzimanje hrane

- razgradnja hrane na hranjive tvari:

       - polisaharidi ➝ glukoza

       - proteini ➝ aminokiseline

       - masti ➝ višemasne kiseline + glicerol

- apsorcija ili upijanje hranjivih tvari

- uklanjanje neiskorištenih sastojaka

GRAĐA probavnog sustava

- početak probave

- tu su smješteni zubi, jezik, nepce i žlijezde slinovnice

- vrste zubi: sjekutići (8), očnjaci (4), pretkutnjaci (8) i kutnjaci (12)

- jezik - okusi (kiselo, slano, slatko i gorko)

- hrana se prvo obrađuje mehanički, odnosno usitnjava se zubima, zatim kemijski, pomoću žlijezda slinovnica

- žlijezde slinovnice izlučuju slinu koja sadrži enzim amilazu, on razgrađuje škrob na maltozu i glukozu

USNA ŠUPLJINA

ŽDRIJELO

- gutanje hrane

- dio probavnog i dišnog sustava

- povezano sa srednjim uhom 

(Eustahijeva cijev)

- prestaju voljni pokreti

JEDNJAK

- mišičava cijev kroz koju prolazi hrana

- oplošen glatkim mišićima

- stezanje mišićne stijenke (peristalktik)

ŽDRIJELO I JEDNJAK

Želudac

- gaster

- organ obložen mišićima

- može promijeniti veličinu

- uloga želudca jest usitnjavanje hrane i razgradnja bjelančevina

- HIMUS- djelomično probavljena hrana

- enzim- pepsin (razgradnja bjelančevina)

- hormon gastrin- potiče lučenje HCl

- pH= 1-3,5

TANKO I DEBELO CRIJEVO

TANKO CRIJEVO(5-6m)

- počinje u dvanaesniku

- žlijezde gušterača

(gušteračini sokovi mijenjaju pH)

 i jetra(stvara žuć)

-razrada ugljikohidrata, proteina i masti

DEBELO CRIJEVO(1.5m)

- počinje u slijepom dijelu(crvuljak)

- upija se voda i oblikovanje izmeta

- escherichia coli (vitamin B9 i vitamin K)

BOLESTI PROBAVNOG SUSTAVA

ZARAZNE BOLESTI               

- Žutica- bolest žućnog mjehura

- Salmoneloze- crijevne bolest uzrokovana salmonelom

- Kolera-bolest tankog crijava uzokovana vibrionom kolere

- Dizenterija(proljev)-bolest uzrokovana bacilima dizenterije

- Trbušni tifus-"bolest nečistih ruku"

NEZARAZNE BOLESTI

- Čir na želudcu- oštećenje sluznice želudca

- Žućni kamenac- bolest žućnih puteva

- Botulizam- teška bolest uzrokovana otrovom botulinom

- Rak debelog crijeva- vrlo čest maligni tumor

- Karijes- kvarenje zuba