TANZİMAT VE MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ’NDE YAZILAN HİKAYE   TÜRÜNÜN GELİŞİMİ VE ÖZELLİKLERİ

TANZİMAT VE MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ’NDE HİKAYE TÜRÜNDE ESER VEREN YAZARLARı

TANZİMAT DÖNEMİN’DE HİKAYE ANLAYIŞI  VE MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ’NDE HİKAYE  ANLAYIŞI ARASINDAKİ FARKLAR

Hikâye kelimesi Türkçe Sözlük’te “Gerçek veya tasarlanmış olayları anlatan düzyazı türü.” biçiminde tanımlanmaktadır.

Hikâye, insanoğlunun ilk edebî ürünlerinden olan destanlarla birlikte doğmuş ancak günümüze kadar önemli değişimler geçiren edebi türdür. Hikâyenin modern anlamda edebî tür hâline gelmesi 19. yüzyıl yazarlarının metinleriyle mümkün olmuştur. Özellikle Fransız yazar Maupassant  ve Rus yazar Çehov, kendi adları ile anılan hikâye tarzlarının kurucuları arasında yer alır.

Hikayeler uzun bir süre romanın bir parçası olarak kabul gördü ve değerlendirildi. Özellikle Tanzimat Döneminin ilk yıllarına kadar herhangi bir olayı anlatan tüm eserlere hikaye adı verildi. Ancak roman kavramı da bizde kullanılmaya başlanınca hikaye farklı bir tür olarak adlandırılmaya başlandı.Her ne kadar hikaye özellikleri romanla benzer özellikler gösterse de günümüzde hikayelere farklı bir edebi tür gözüyle bakılmaktadır.

Hikâye ya da öykü, gerçek ya da gerçeğe yakın bir olayı aktaran kısa, düzyazı şeklindeki anlatıdır. Kısa oluşu, yalın bir olay örgüsüne sahip olması, genellikle önemli bir olay ya da sahne aracılığıyla tek ve yoğun bir etki uyandırması ve az sayıda karaktere yer vermesiyle roman ve diğer anlatı türlerinden ayrılır.

Türk edebiyatı her ne kadar bu türe yabancı olmasa da batılı anlamda hikaye türüyle ilk kez Tanzimat Döneminde tanışmıştır. Ondan önce ise hikayeye benzeyen; mesnevi, halk hikayesi gibi türler bizim bu konudaki ihtiyaçlarımızı karşılıyordu. 

Edebiyatımızda ilk hikaye kitabı yine bu dönemde Ahmet Mithat Efendi’nin yazmış olduğu Letaif-i Rivayat adlı eser kabul edilmektedir. Ancak daha sonraki dönemlerde yani Servet-i Fünun, Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi Edebiyatlarında bu türün çok daha başarılı örnekleri verilmiştir.