TEMEL KAVRAMLAR:

*En küçük değer

*En büyük değer

*Açıklık

*Aritmetik ortalama

NELER ÖĞRENECEĞİZ?

- Bir veri grubuna ait açıklığı hesaplayıp, yorumlayacağız.

- Bir veri grubuna ait aritmetik ortalamayı hesaplayıp, yorumlamayı öğreneceğiz.

- Bir veri grubuna ait verileri karşılaştırmada ve yorumlamada aritmetik ortalamayı ve açıklığı kullanmayı öğreneceğiz.

VERİ ANALİZİ

1. AÇIKLIK

DÜŞÜNELİM:

?

  Bir yarışma programında en küçük balık türünün boy uzunluğu sorulur. Programı izleyen Hasan, sorunun cevabını merak eder. Araştırması sonucunda ölçülebilen en küçük balık türünün yetişkinlerde ancak 7,9 mm'ye kadar ulaşılabildiğini öğrenir. Buna oldukça şaşıran Hasan, en büyük balığın boy uzunluğunu da araştırır ve 12,65 m olduğu sonucuna ulaşır. Hasan'ın elde ettiği verilere göre balık türlerinin boylarının uzunlukları arasındaki farklılaşmayı nasıl hesaplayabiliriz?

FARK ETTİNİZ Mİ?

Verilen en büyük balığın boyu ile en küçük balığın boyu arasındaki farklılaşmayı yorumlamak için balıkların boyları arasındaki farkı bulmaya ihtiyaç duyulur.

AÇIKLIK KAVRAMI:

Bir veri grubunda en büyük ve en küçük değer arasındaki farka açıklık diyoruz.

Açıklık= En büyük değer-En küçük değer

İNCELEYELİM

2013 yılında yapılan araştırmaya göre bir günde israf edilen  ekmek miktarlarının dağılımı grafikteki gibidir:

Yukarıdaki grafiğe göre ekmek israfına ait açıklığı hesaplayıp yorumlayalım:

ÇÖZÜM

Açıklık=En büyük değer-En Küçük Değer

Açıklık=3-0,5=2,5 milyon tondur.

Elde edilen açıklık büyük olduğu için bu veri grubundaki farklılaşma fazladır. Bu da fırınlardaki ekmek israfı ile yemekhaneler, oteller ve lokantalardaki ekmek israfı arasındaki farkın fazla olduğu anlamına gelir.

SIRA SİZDE-1

20,4,17,8,15,1,7,23,40,11 veri grubu için istenen bilgileri bulunuz.

En Büyük Değer=

En Küçük Değer=

Açıklık=

SIRA SİZDE-2

5,12,6,4,8,*

Yukarıdaki altı veriden oluşan grubun açıklığın 9 olabilmesi için * yerine gelebilecek en küçük doğal sayı kaçtır?

2. ARİTMETİK ORTALAMA

DÜŞÜNELİM:

Serkan öğretmen, öğrencilerinin ödevlerine karşılık her hafta onlara birer rozet vermektedir. Bu rozetler 1'den 5'e kadar puana karşılık gelmektedir. 15 kişilik sınıfta 1 kişi 1 puanlık,  4 kişi 2 puanlık, 6 kişi 3 puanlık, 2 kişi 4 puanlık ve 2 kişi de 5 puanlık rozetler almıştır. Sınıftaki bir kişinin ortalama aldığı rozet kaç puanlıktır?