FABL

*Fabl ya da Öykünce, sonunda ders verme amacı güden, güldüren, düşündüren ve genellikle manzum (şiir şeklinde) öykülerdir.

*"Fabl" sözcüğünün kökeni Latince "hikâye" manasına gelen "fabıla"dır.

*Fakat bu sözcük, zamanla bir ahlak ilkesi veya davranış kuralını anlatan kısa sembolik (simgesel) bir hikâye türünün adı olmuştur.

*Fablda; insanlar arasında cereyan eden olayları, hayvanlar, bitkiler ya da cansız varlıklar arasında geçiyormuş gibi göstererek bu yolla insanlara ahlak ve ibret dersi vermek; örnek göstermek ya da bir düşünceye güç kazandırmak istenir.

*Fabllarda öğretici (didaktik) bir amaç güdülür, gündelik hayatla ilgili dersler ve öğütler verilir.

*Teşhis ve intak sanatları üzerine kurulmuştur.

*Fablların kahramanları genellikle hayvanlardır. Ama bu hayvanlar insanlar gibi düşünür, konuşur ve insanlar gibi davranır.

*İnsanlar arasında geçen iyi - kötü, cesur - korkak, dürüst - ikiyüzlü, gözü tok - aç gözlü vb. çatışmalar; bu niteliklerin yakıştırıldığı hayvan kahramanlar arasında geçmiş gibi gösterilir.

*Fabllar manzum (şiir) veya nesir (düzyazı) biçiminde yazılabilirler.

*Fablın sonunda her zaman bir ahlak dersi (kıssadan hisse) vardır.

*Bu ders kısa, açık ve doğru olmalıdır ve mutlaka öykünün doğal bir neticesi gibi görülmelidir.

*Fabllar aracılığıyla kanaatkârlık, özveri, yardımseverlik, iyi niyet gibi olumlu davranışlar çocuklara kazandırılabilir.

*Fabllarda soyut konular, olay plânıyla hem somutlaştırılarak hem de hareket kazandırılarak işlenir.

*Dünyanın en ünlü fabl yazarları Ezop, La Fontaine ve Beydeba'dır.

*ABD'li James Thurber ve İngiliz George Orwell çağdaş fabl yazarlarıdır.

*Türk edebiyatında ilk fabl örneği, Şeyhi’nin Harnâme adlı mesnevisidir.

*Ahmet Mithat Efendi ve Şinasi bizde fablın öncüleridir.