Hazırlayanlar:

Merhaba, ben Bilge! Sosyal Bilgiler dersini çok severim ama bugün müzede başıma gelenler derslerden çok daha heyecanlıydı. Eski, gümüş bir madalyona dokunduğum anda etrafımdaki her şey bir toz bulutu gibi dağıldı. Gözlerimi açtığımda uçsuz buçsuz bir bozkırdaydım. At kişnemeleri ve davul sesleri geliyordu!

Karşımda geniş çadırlar ve at binen insanlar vardı. Burası bir Türk obasıydı! İnsanlar göçebe yaşıyor, hayvancılıkla uğraşıyorlardı. Bir amca yanıma gelip gülümsedi: "Hoş geldin torunum, burası atalarımızın yurdu." dedi. Henüz her şey çok eski ve tanıdıktı ama büyük bir değişimin eşiğindeydik.

Birden zaman hızla akmaya başladı. Halk arasında bir haber yayılıyordu: "Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han, İslamiyet’i kabul etti!" İnsanların yüzünde meraklı bir gülümseme vardı. Bu yeni inanç, Türklerin cesaretiyle birleşince neler olacaktı acaba?

Birkaç sayfa çevirmişim gibi zaman yine ilerledi. Artık sadece çadırlar yoktu! Etrafımda kerpiçten ve taştan yapılmış sağlam binalar yükseliyordu. Türkler yerleşik hayata geçmeye başlamıştı. Şehirler kuruluyor, sokaklar canlanıyordu. Göçebe ruhumuz artık kalıcı eserler bırakıyordu.

Şehrin ortasında görkemli bir binanın önünde durdum. Burası bir Medreseydi. İçeride gençler sadece dini bilgiler değil; matematik, astronomi ve tıp da öğreniyordu. Türkler, İslamiyet’in ilme verdiği önemle birer bilim elçisine dönüşmüştü.

Bahçede elinde rulo kağıtlar olan bir bilge gördüm. Bu Yusuf Has Hacib’den başkası değildi! Bana yazdığı kitaptan bir bölüm okudu: "Gözü ve gönlü tok ol, her zaman iyilik yap." Türk-İslam edebiyatının bu ilk eserleri, insana nasıl doğru yaşanacağını öğretiyordu.

Bir ustanın elinde kağıdı nasıl nakış gibi işlediğini gördüm. Eskiden kurganlara 

heykel dikerdik, şimdi ise cami duvarlarını hat sanatı ve çinilerle süslüyorduk. Geometrik desenler ve bitki motifleri şehirlerimizi birer sanat eserine çevirmişti.

Şehirde dolaşırken kimsenin aç kalmadığını fark ettim. "Bu nasıl oluyor?" diye sordum. Bir teyze, "Bizde vakıf kültürü vardır evladım. İhtiyacı olanlara yardım etmek bizim görevimizdir," dedi. Türklerin yardımseverliği, yeni inancımızla birleşip dev bir dayanışma ağına dönüşmüştü.