5 ΓΕΛ Πατρών

 Αιχμαλωτίδη Μαρία, Βαρβατσούλη Βασιλική, Βγενοπούλου Θεοδώρα, Γαλανού Ασπασία, Γραμματικοπούλου Θεοδώρα, Κατσαντώνη Αθηνά, Κοντογιαννάτου Άρτεμης, Μητροπούλου Δήμητρα, Μπερδένη Νικολέτα, Παναγιωτοπούλου Κατερίνα, Σωτηροπούλου Μαριάννα, Τζανή Καλομοίρα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ 

Ελένη Σαλούστρου ΠΕ 0404 Βασιλική Δαβάνου ΠΕ 03-ΠΕ 86

Ελένη Πανταζοπούλου ΠΕ 03

ΠΑΤΡΙΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Η ιστορία του καρναβαλιού είναι αρχαιότατη. Tο καρναβάλι, από την ιταλική λέξη carnavale, προέρχεται από το carne-levane που σημαίνει αποχή από το κρέας, δηλαδή Aποκριά!

 Το Καρναβάλι της Πάτρας ανιχνεύεται σε μορφή υποτυπώδη, στα μέσα του 19ου αιώνα. Το βρίσκουμε σε χορούς σε σπίτια και σε κάποιους δημόσιους χώρους, όπου κυριαρχούν οι ελληνικοί δημοτικοί χοροί και οι ξενόφερτοι της εποχής. Ο πρώτος καρναβαλικός χορός συμφωνα με τον ιστορικό Νίκο Πολίτη γίνεται το 1829, λίγο μετά την απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς και έγινε στο σπίτι του Πατρινού εμπόρου Μωρέτη.

Η λαϊκή συμμετοχή αρχικά, ήταν μικρή. 

Ήδη από το 1865 έχει γίνει η ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα και λίγο αργότερα καταφθάνουν στην Πάτρα πολλοί Επτανήσιοι, που με το προοδευτικό πνεύμα και τα τραγούδια τους μέσα στις λιγοστές ταβέρνες του λιμανιού και της παλιάς πόλης ,θα επηρεάσουν σημαντικά την εξέλιξη του νεογέννητου καρναβαλιού! 

Ένα καρναβάλι ούτε καθαρά ξενόφερτο ούτε αυτογενές, με έντονες επιρροές από τα Επτάνησα και την Ιταλία, αλλά και με το στοιχείο της ντόπιας δημιουργικότητας!

 Τότε ήταν που λόγω της  οικονομικής ανάπτυξης της πόλης εξαιτίας της εξαγωγής σταφίδας, θα εμφανιστούν τα πρώτα καρναβαλικά άρματα, το 1870,  ενώ το ολοκαίνουριο Δημοτικό Θέατρο Απόλλων, θα παραχωρηθεί για την πραγματοποίηση των πρώτων δημόσιων αποκριάτικων χορών. 

Οι Πατρινοί μεταμφιέζονται και χορεύουν Πόλκα, Μαζούρκα, Τανγκό, Τσάρλεστον, Φοξ-τροτ.'Ηταν από νωρίς ένα καρναβάλι για όλους: και για τους αστούς της 'Ανω Πόλης, με τα νεοκλασικά και τα ψηλά καπέλα, και για τους κατοίκους των φτωχικών οικισμών της Κάτω Πόλης. 

Τις χρονιές 1900, 1907 και 1909, γίνονται καρναβάλια στα οποία λαμβάνουν μέρος για πρώτη φορά άτομα απ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις. 

Τότε καθιερώνεται ο αυγοπόλεμος με κέρινα αυγά γεμάτα κομφετί, πρόδρομος του σημερινού σοκολατοπόλεμου. 

Πρόκειται για ένα από τα κλασικά έθιμα της πατρινής αποκριάς που άρεσε σε όλους, μικρούς και μεγάλους, σε Πατρινούς και επισκέπτες της πόλης . Τα κέρινα αυγά ήταν αποτέλεσμα οικοτεχνιών και αποτελούσαν μοναδικά και αυθεντικά είδη της Πάτρας και του καρναβαλιού της. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στην Πάτρα, στις αρχές του 20ου αιώνα, το 1902. Από τότε και μετά, κυριάρχησαν στη διασκέδαση των Πατρινών για δεκαετίες.Ήταν ο πιο διαδεδομένος τρόπος για να πετάξεις κομφετί, και είναι χαρακτηριστικό ότι στις παλιές παρελάσεις, αυτά πετούσε ο κόσμος και όχι σκέτο κομφετί! Το έθιμο των κέρινων αυγών υπήρχε παντού τα χρόνια των δεκαετιών του ΄50, του ΄60 του '70 έως και στα τέλη του ’80.. Στα καρναβαλικά πάρτι, στις χοροεσπερίδες, στις παρελάσεις, αλλά και στα νυχτερινά κέντρα τα κέρινα αυγά ήταν παρόντα! Πριν λίγα χρόνια έγινε μια προσπάθεια αναβίωσης αυτού του εθίμου, αλλά χωρίς επιτυχία....

 Ακολουθεί μια υποτονική περίοδος εξαιτίας των Βαλκανικών Πολέμων, του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου, του εθνικού διχασμού και της Μικρασιατικής καταστροφής. Τα χρόνια 1938 και 1939 είχαμε τα καλύτερα και πιο εντυπωσιακά προπολεμικά καρναβάλια. Το 1939 επικράτησε η συνήθεια να υποδύονται τη Βασίλισσα της Αποκριάς, όμορφες Πατρινοπούλες, ενώ στα προηγούμενα χρόνια το ρόλο αυτόν αναλάμβαναν συνήθως ηθοποιοί του θεάτρου ή αρτίστες των καφέ–σαντάν. Τέλος το 1939 ήταν εξαιρετική η ποιότητα των αρμάτων και πήρε μεγάλη έκταση και ένταση ο σοκολατοπόλεμος.

Το πατρινό καρναβάλι έχει μια ιδιαιτερη σχέση με τα λουλούδια αφού τα άνθινα άρματα είχαν το δικό τους καταλυτικό ρόλο στις μεγάλες παρελάσεις αφήνοντας χρώμα, ευωδιά και ανεξίτηλο ίχνος στην ιστορική διαδρομή της μεγάλης γιορτής της Πάτρας.

Το πρώτο άνθινο άρμα έμφανίστηκε το 1925, κατασκευής του Νίκου Μαρούδα.

Από το1940 μέχρι το 1950 λόγω της κατοχής και του εμφυλίου δεν 

γίνονται   καρναβάλια. 

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 το καρναβάλι ξαναγεννιέται. Οι πρωτοπόροι μουσικοί όμιλοι "Ορφέας" και "Πατραϊκή Μαντολινάτα" έχουν τα ηνία της προσπάθειας. Από το 1952 την διοργάνωση του Καρναβαλιού αναλαμβάνει ο Δήμος Πατρέων.

Το πατρινό καρναβάλι επιστρέφει στις ζωές των Πατρινών αλλά και όλων των Ελλήνων, ιδίως όμως όσων είχαν την οικονομική δυνατότητα (κυρίως εύποροι Αθηναίοι) να ταξιδέψουν στην Πάτρα για να συμμετάσχουν στο καρναβάλι, όπως και στα περίφημα Μπουρμπούλια. Είναι ο γνωστότερος χορός μεταμφιεσμένων, έθιμο που γεννήθηκε τον 19ο αιώνα. Οι γυναίκες ντύνονταν με μαύρο ντόμινο και είχαν το κεφάλι τους καλυμμένο, φορούσαν μάσκα, ενώ διατηρούσαν την πρωτοβουλία να πλησιάσουν πρώτες τον καβαλιέρο. Ευνοήθηκαν έτσι οι επαφές μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών τάξεων. Συνεχίζονται μέχρι και σήμερα με μεγάλη επιτυχία!

Το 1966 αποτελεί χρονιά ορόσημο για το Πατρινό Καρναβάλι, εισάγεται το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού, από το δημοσιογράφο Νίκο Μαστοράκη. Πρόκειται για ένα καινούργιο ομαδικό παιχνίδι, βασισμένο στο κλασικό προσκοπικό παιχνίδι πλοήγησης, στο οποίο λαμβάνουν μέρος 94 Πατρινοί μαζί με επισκέπτες, όλοι μεταμφιεσμένοι μέσα σε αυτοκίνητα. 

Στους νικητές, είναι η ομάδα ενός φίλου του καρναβαλιού από τη Θεσσαλονίκη, του Άλκη Στέα ο οποίος θα γίνει για 25 χρόνια,

 ο παρουσιαστής του Καρναβαλιού στην τηλεόραση της ΕΡΤ.

Ο Δήμος Πατρέων τον ανακήρυξε επίτιμο δημότη το 1996 ενώ από το 2009 γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Μαρτίου στην Πάτρα η «Ημέρα Άλκη Στέα».

Με τη συμπλήρωση φέτος, 25 χρόνων από το θάνατο του, πραγματοποιήθηκαν από την Πρόεδρο της ΚΕΔΗΠ-Καρναβάλι -Πάτρας,Ήρα Κουρή, τα αποκαλυπτήρια ενός καρναβαλικού μπάστακα με τη μορφή του ιστορικού παρουσιαστή κοντά στο Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων»,

Μπάστακας: Ανθρωπόμορφη ψηλή φιγούρα που τοποθετείται σε διαφορα σημεία τς πόλης σηματοδοτώντας την καρναβαλική περίοδο.

Στην εξέλιξη του παιχνιδιού κι όσο αυξανόταν η συμμετοχή των καρναβαλιστών στο Παιχνίδι του Κρυμμένου Θησαυρού, φυσικό ήταν τα πληρώματα να κατέβουν από τ’ αυτοκίνητα στο δρόμο κι από τότε να αρχίσει ένας πολύχρωμος ανταγωνισμός στις στολές, ενώ ιδέες και ευρηματικές κατασκευές μεταφέρθηκαν με φαντασία και εκπληκτικό αποτέλεσμα στα καρναβαλικά άρματα. Τo 1980 η τότε δημοτική αρχή, το εντάσσει στην Μεγάλη Παρέλαση της Κυριακής, η οποία μέχρι τότε γινόταν μόνο με τα καρναβαλικά άρματα του Δήμου.

Το Παιχνίδι του Κρυμμένου Θησαυρού

Ένας θεσμός που άλλαξε την πορεία του Πατρινού Καρναβαλιού

Σήμερα, το μοναδικό, ευρηματικό και ανατρεπτικό αυτό παιχνίδι αποτελεί πλέον βασικό συστατικό επιτυχίας του θεσμού και θεμελιώδη λίθο των εκδηλώσεων του Πατρινού Καρναβαλιού. Συμμετέχουν καρναβαλικές ομάδες που καλούνται να απαντήσουν σε γρίφους, να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους απαντώντας σε ερωτήσεις πάνω στην ιστορία, τη γεωγραφία και άλλους τομείς. Οι ομάδες καλούνται να αντιμετωπίσουν τις ασκήσεις πλοήγησης μέσα από κρυμμένα στοιχεία διασκορπισμένα σε ολόκληρη την πόλη, καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς ζωγραφικής, παντομίμας, και ό,τι άλλο σκαρφιστούν οι διοργανωτές του παιχνιδιού. Ολοκληρώνουν την καρναβαλική πορεία τους με τη συμμετοχή τους  στις παρελάσεις. Οι επιδόσεις των καρναβαλικών ομάδων στις διάφορες φάσεις του παιχνιδιού βαθμολογούνται και στο τέλος αναδεικνύεται ο μεγάλος νικητής. 

Τα καρναβαλικά βραβεία δίνονται στους νικητές του παιχνιδιού σε ειδική εκδήλωση την Καθαρά Δευτέρα!