Album przygotowany przez partnerów projektu eTwinning

"Jeż Jerzy i Ryś Ryszard w poszukiwaniu ginących gatunków"

Album prepared by project partners Hedgehog and lynx in search of endangered animal species

Pewnego dnia Jeż Jerzy wyszedł ze swej nory bardzo zasmucony... 

One day the hedgehog came out of his hole very sad ...

Jego mały synek nie wracał do domu od dwóch dni!

His little son has not been home for two days!

Jeż zastanawiał się, co ma zrobić?

The hedgehog wondered what to do?

Postanowił nie czekać dłużej i ruszył na poszukiwania synka.

He decided not to wait any longer and started looking for his son.

Długo wędrował przez las i zaglądał do każdej nory, pod każdy krzak, ale nigdzie nie było jego synka...

Jeż opowiedział rysiowi o swoim smutku i samotności...

The hedgehog told the lynx about his sadness and loneliness ...

He wandered through the woods and looked into every burrow, under every bush, but his son was nowhere to be found...

Nagle usłyszał dziwny szmer...

Suddenly he heard a strange rustle ...

Zza drzewa wyskoczył Ryś Ryszard!

A lynx jumped out from behind the tree!

Jeżyk ucieszył się, bo dawno nie widział rysia!

The hedgehog was happy because he had not seen the lynx for a long time

Ryś też czuł się samotny i rozumiał smutek jeża.

The lynx also felt lonely and understood the sadness of the hedgehog

Jeż Jerzy i Ryś Ryszard postanowili razem wyruszyć na poszukiwanie małego jeżyka i nowych przyjaciół...

The hedgehog and the lynx decided to go together in search of a little hedgehog and new friends.

Długo wędrowali, aż trafili do Krośnicy (Polska)

They wandered for a long time, until they came to Krośnica (Poland)

Jeż i ryś opowiedzieli uczniom o swoim życiu.

The hedgehog and the lynx told students about their lives

Jeż i Ryś powędrowali z Krośnicy do Zalasewa.

Małego jeżyka tutaj też nie było, ale dzieci zapoznały rysia i jeża z życiem żubrów.

There was no small hedgehog here, but the children familiarized the lynx and the hedgehog with the life of the bison.

Ryś i jeż dowiedzieli się, gdzie w Polsce można spotkać żubry

Lynx and hedgehog found out where there are bison in Poland

Jeż i Ryś pożegnali uczniów z Zalasewa i ruszyli w dalszą drogę.

The hedgehog and the lynx said goodbye to the students from Zalasewo and set off on their journey

Jeż Jerzy i Ryś Ryszard wędrowali dalej...

Tak doszli do Zbąszynia.

Zapukali do drzwi klasy...

Dzieci z klasy III b chętnie przyjęły gości. Wysłuchały ich opowieści i przedstawiły małego polarnego niedźwiadka - Polarka.

Polarek długo opowiadał o życiu swoich braci w Arktyce.

Ze smutkiem mówił o zagrożenaich, na jakie są narażone niedźwiedzie polarne.

Poprosił dzieci o podjęcie działań na rzecz ochrony przyrody.

Jeż Jerzy i Ryś Ryszard zaprzyjaźnili się z Polarkiem oraz dziećmi ze Zbąszynia. Musieli jednak pożegnać się i wyruszyć w dalszą drogę...

  Tuż przed świętami Jeż Jerzy i Ryś Ryszard dotarli do niewielkiej szkoły w Rudzienku.

Just before Christmas, Jerzy - the hedgehog and Ryszard - the lynx, arrived at the small school in Rudzienko.

Na powitanie, z klasowej dżungli, wyszedł do nich tygrys Tigerek, który bardzo ucieszył się na widok swojego krewniaka.

The tiger, whose name was Tigerek, came out of the class jungle to greet them. He was very happy to see his relative.

Jeż Jerzy ciekawie im się przyglądał i porównywał rozmiary. Trochę bał się tego największego na świecie kota.

The hedgehog Jerzy watched them curiously and compared their sizes. He was a little afraid of the world's largest cat

Uczniowie klasy I uspokoili Jerzego i Ryszarda, twierdząc, że ich tygrys nie jest w nastroju do polowania.

First grade students reassured Jerzy and Ryszard, claiming that their tiger was not in a hunting mood

Tygrysek pełniący honory gospodarza, opowiadał zdumionym zwierzątkom o niezwykłych zwyczajach i zdolnościach swojego gatunku.Tygrysek pełniący honory gospodarza, opowiadał zdumionym zwierzątkom o niezwykłych zwyczajach i zdolnościach swojego gatunku.

The tiger, the host of the meeting, told the amazed animals about the unusual habits and abilities of his species.

Wspólnie z dziećmi zorganizował dla nich konkurs w skokach i bieganiu.

Tigerek organized (with children’s help) a jumping and running competition for them.

W zawodach zwyciężył Ryś Ryszard ze swoją drużyną.

Ryszard the lynx and his team won the competition.

W nagrodę wszyscy otrzymali pyszne ciasteczka, które z Jerzym i Ryszardem upiekły dziewczynki z klasy I.

As a reward, everyone received delicious cookies that were baked by the girls from the first grade, Jerzy and Ryszard.

Chociaż dzieci pisały informacje, w Rudzienku nie można było odnaleźć małego jeża.

Although the children wrote information, a small hedgehog could not be found in Rudzienko.

Na zakończenie pobytu wszyscy bawili się w chowanego na szkolnym podwórku.

At the end of the stay, everyone played hide and seek in the school playground.

Po wspaniałej zabawie w Ryś Ryszard i Jeż Jerzy w doskonałych humorach odjechali do Kamienia.

After a great time spent with students from Rudzienko, happy Ryszard the lynx and Jerzy the hedgehog left to visit Kamień.

Po wizycie w Rudzienku, Jerzy i Ryszard ruszyli dalej.

After visiting Rudzienko, Hedgehog and Lynx set off again.

Kiedy dotarli do Wisły, wsiedli na statek i popłynęli na południe Polski.

When they reached the Vistula river, they got on a ship and travelled to the south of Poland.

W pobliżu Krakowa spotkali hipopotama Henryka.

When they were near Cracow, they met Henry the Hippo.

Hipopotam Henryk zaprosił ich do Szkoły Podstawowej w Kamieniu.

Henry the Hippo invited them to Primary School in Kamień.

Dzieci opowiedziały gościom

o hipopotamach.

The children told

the guests about hippos.

Zwierzęta dobrze się czuły w Kamieniu,

ale musiały wyruszyć w dalszą drogę...

The animals had a good time in Kamień, but they needed to hit the road again...

... tym razem do Litwy!

... this time to Lithuania!

SP im K. Makuszyńskiego w Morawicy

Tym razem Ryś Ryszard i Jerz Jerzy dotarli do malowniczej miejscowości - Morawicy- położonej w sercu gór świętokrzyskich, nad rzeką Nidą. Spotkali tu nowych przyjaciół- nosorożca Niunia i zebrę Zoę oraz klasy 2a i 2b.

This time the lynx and and the hedgehog reached a picturesque city- Morawica located in the heart of świętokrzyskie mountains and the Nida River. They met new friends- classes 2a and 2b and the zebra Zoa and the rhino Niuniuś.

Zoe i Niuniuś mieszkali w Zoo Leśne zacisze. ,Uczniowie klas 2a i 2b zabrali Rysia i Jerzego tam na wycieczkę. Przy okazji opwiedzieli im o życiu i zwyczajach zebr Grevy'ego i nosorożców.

Zoe and Niuniuś lived in the Leśne Zacisze Zoo. The students took Ryszard and Jerzy for a trip there.They talked them about life and habits of the rhino and Grevy's zebra.

Zebra pręgowana, zebra Grevy'ego

 zebra Grevyego– gatunek ssaka z rodziny koniowatych, należący do grupy zebr.

Sierść tułowia ubarwiona w pionowe czarno-białe pasy, zakrzywiające się na biodrach i barkach, na nogach przechodzące w poziome, sięgające kopyt. Brzuch jest biały, grzywa dwubarwna. Charakterystyczne bardzo długie, szerokie uszy zaokrąglone na wierzchołkach. Nowo urodzone źrebięta mają pasy brązowo-czarne, a ich grzywy ciągną się wzdłuż grzbietu aż do ogona. Średnia długość życia wynosi około 20 lat.

Nazwa gatunkowa grevyi ma na celu uhonorowanie Jules’a Grevy’ego, prezydenta Francji.

Historia

Niegdyś licznie występowały w Etiopii, Somalii oraz północnej Kenii, jednakże dziś można je tylko spotkać w północno-wschodniej Etiopii oraz w Kenii. Ten gatunek zebry nie był widywany w Somalii od 1973 roku. Ich liczba zmniejszyła się gwałtownie w latach 70. XX

wieku, kiedy ich skóry stały się bardzo modne.

Środowisko i odżywianie

Zebry pręgowane występują na sawannach wschodniej Afryki, w Etiopii i północnej Kenii. Obecnie występowanie w Sudanie nie jest potwierdzone. Są roślinożerne, ich głównym pożywieniem są trawy.

Wygląd

Długość ciała: 2,5-3 m

Długość ogona: 38-75 cm

Wysokość w kłębie: 1,4-1,6 m

Masa: samce 380-450 kg, samice 350-400 kg.

Rozmnażanie i życie społeczne

Zebry pręgowane osiągają dojrzałość płciową w wieku 4 lat. Samice są płodne 2-9 dni co 19-33 dni. Ciąża trwa około 390 dni. Młode rodzą się najczęściej w sierpniu lub we wrześniu. Po 6-14 minutach od narodzin młoda zebra może stać, po około 30 minutach chodzić, a po około 45 minutach biegać. Młode stają się dorosłe po około 275 dniach.

W przeciwieństwie do innych gatunków zebr, nie żyje w stałych stadach, nie obserwuje się też stałych związków. Większość osobników żyje w grupach ogierów lub klaczy z młodymi, czasami w grupach mieszanych.

Nosorożec czarny

nosorożec spiczastonosy, nosorożec zwyczajny– gatunek ssaka kopytnego z rodziny nosorożcowatych występujący w południowej i wschodniej Afryce, na obszarze Angoli, Kenii, Mozambiku, Namibii, Republiki Południowej Afryki, Tanzanii i Zimbabwe; dodatkowo reintrodukowany w Botswanie, Malawi, Suazi i Zambii. Wymarły w Czadzie, Kamerunie, Rwandzie, Etiopii.

Długość ciała nosorożca czarnego wynosi 3-3,75 m, a długość ogona – 0,7 m. Długość rogu przedniego u samców i samic wynosi do 42–128 cm; długość rogu tylnego: 20–50 cm. Masa ciała tych zwierząt wynosi 0,8-1,4 t. Ciąża trwa około 15 miesięcy. Masa urodzeniowa to zwykle 20–25 kg. Młode przestają pić mleko matki po około 18 miesiącach. Długość życia wynosi zazwyczaj 30–35 lat; najwyższy odnotowany wiek to 49 lat. Jest mniejszy od nosorożca białego.

Mimo swego masywnego wyglądu nosorożec czarny biega dość szybko. Jest w stanie szarżować z prędkością 50 km/h. Ponieważ jednak nie widzi on wiele z odległości większej niż 30 m i kieruje się tylko węchem, najbardziej skutecznym środkiem uniknięcia jego szarży jest wykonanie w ostatniej chwili skoku w bok.

Jest ścisłym roślinożercą, który codziennie może pochłonąć wielką ilość pokarmu o masie odpowiadającej około 2% jego ciężaru. Chwytną górną wargą bez trudu zrywa liście i zdrewniałe gałązki. Rozciera je szerokimi i płaskimi zębami trzonowymi. Zjada on kolce o długości nawet 10 cm.

Nosorożec nie przeżuwa. Kąpie się w błocie lub pyle, aby się odświeżyć, a także uwolnić od pasożytów. Jego bardzo gruba skóra pokryta jest wrażliwym naskórkiem, która przyciąga owady odżywiające się krwią, np. moskity. Warstwa błota nie tylko chroni przed moskitami - wysychając, miażdży również kleszcze.

Nosorożec indyjski, nosorożec pancerny

 gatunek nosorożca o długości ciała dochodzącej do 4 m i wysokości w kłębie ok. 1,7 m. Waga ok. 2000 kg. Maksymalnie do 3000 kg. Na pysku ma tylko jeden róg. U osobników w niewoli zwykle starty i z tego powodu niewielki. U dorosłych samców w naturalnym środowisku może dorastać do 57,2 cm. Gruba skóra zwierzęcia tworzy charakterystyczne fałdy przypominające tarcze pancerza. Zamieszkuje podmokłe leśne obszary Nepalu i północno-wschodnich Indii. W 1513 roku pierwszy nosorożec indyjski popłynął do Europy jako prezent dla króla portugalskiego. Okaz ten wzbudził prawdziwą sensację i został uwieczniony przez sławnego niemieckiego malarza Albrechta Dürera. W krajach południowej Azji panuje przekonanie, że wszystko co pochodzi od nosorożca, ma właściwości cudowne i lecznicze, w szczególności jego róg i krew.

W Nepalu w czasie wypełniania obrzędów religijnych składano dawniej ofiary z krwi i mięsa nosorożców. W Indiach istniał zwyczaj wypijania jego krwi podczas pewnych uroczystości świątecznych lub przynajmniej picia wody i mleka z kubków wyrzeźbionych z rogu tego zwierzęcia. Kto chciał się zabezpieczyć od złośliwości złych duchów i chorób, wieszał u wejściowych drzwi domu ampułkę z moczem nosorożca. W związku z wprowadzoną ochroną, w roku 2006 populacja wynosiła 2575 okazów i wciąż wzrastała.

Nosorożec jawajski

Należy do tego samego rodzaju, co nosorożec indyjski. Łączy je podobna, przypominająca mozaikę skóra stwarzająca wrażenie opancerzenia. Nosorożec jawajski, mierząc 3,1–3,2 m długości i 1,4–1,7 m wysokości, jest mniejszy od swego krewniaka, wielkością bardziej zbliża się do nosorożca czarnego. Jego rogi, mniejsze niż u innych nosorożców, osiągają zwykle poniżej 25 cm.

Gatunek cechował się niegdyś szerokim zasięgiem występowania. Rozciągał się on od Indonezji przez południowo-wschodnią Azję do Indii i Chin. Pomimo to dziś uznaje się go za krytycznie zagrożony. Na wolności przetrwały jedynie dwie populacje. Żaden osobnik nie przebywa w ogrodzie zoologicznym. Być może czyni go to najrzadszym dużym ssakiem świata. Licząca około 40-50 zwierząt populacja żyje w Parku Narodowym Ujung Kulon na Jawie w Indonezji. Spadek liczebności nosorożca jawajskiego wiąże się z kłusownictwem, głównie z powodu rogów, którym tradycyjna chińska medycyna

przypisuje wielką wartość.

Na wolności osobniki dożywają średnio 35–40 lat. W przeszłości zamieszkiwały nizinne lasy deszczowe, wilgotne tereny trawiaste i rozległe równiny zalewowe. Żyły w większości samotnie z wyjątkiem czasu parzenia się i wychowywania potomstwa. Okazjonalnie zbierały się w miejscach pozwalających na tarzanie się w błocie i lizanie soli. Pomijając ludzi, dorosłym osobnikom nie zagrażały żadne drapieżniki. Nosorożce te zwykle unikały człowieka, jednak w poczuciu zagrożenia nie wahały się atakować. Naukowcy i konserwatorzy przyrody rzadko prowadzą nad nimi badania bezpośrednie z powodu wielkiej rzadkości tych stworzeń i niebezpieczeństwa przeszkadzania tak zagrożonemu gatunkowi.

Ryś i Jeżyk zmierzyli się z "trudnymi zagadkami"

#Najodważniejszego

przestraszyć by mógł.

Ten zwierz, co na nosie,

ma potężny róg.

# Na nosie sterczą ostre rogi,

jest ciężki bardzo, ma cztery nogi.

Cóż jeszcze można o tym zwierzu rzec?

Że się nazywa...... .

#Często na głowie zwierz rogi ma,

a on na nosie nosi aż dwa.

A oto piekny wiersz o nosorożcu:

Nosorożec   Arkadiusz Łakomiak

Chętnie państwu dziś przedstawię

zwierzę, które żuje trawę.

Pośród wielkich, dziwnych stworzeń

żyje groźny nosorożec.

Otóż, ma on cztery nogi,

ciężkie ciało i dwa rogi,

siwą skórę na swym grzbiecie

(taką postać przybrał w świecie).

Ten osobnik, jak widzicie,

skubie trawę już o świcie,

a przez pozostały ranek

jest łagodny, jak baranek.

Lecz to tylko są pozory,

bowiem typ jest dosyć spory.

Swoją siłą pokazuje,

że wśród zwierząt on króluje.

Krokodyla, hienę, słonia,

wszystkich w stanie jest pokonać;

i rogami, kiedy zechce,

lwa groźnego w pyłek zetrze!

Nikt mu zatem nie da rady,

chyba że... małe owady.

Taka mucha, dajmy na to,

kąsa go przez całe lato.

Owszem, dzielny nosorożec

broni się, jak tylko może!

Lecz gdy złapać chciał intruza,

nabił sobie na łbie guza.

W świecie zwierząt nie trwa zgoda,

każdy ma swojego wroga.

Na nic więc mu tony ciała,

gdyż go muszka pokonała.

Niestety w Morawicy Ryś i Jeżyk nie znaleźli małego jeżyka. Spędzili tu cudowne chwile, ale musieli ruszać dalej. Ostatnią noc przed podróżą Ryszard i Jerzy spędzili w domu Natalii z klasy 2a. Było bardzo wesoło.

Unfortunately, in Morawica the Lynx and the Hedgehog didn't find a baby hedgehog. They had to travel further. Ryszard and Jerzy spent the last night before travel at Natalia's from class 2a house. It was a very funny visit.

Jeż Jerzy i Ryś Ryszard dotarli do Warszawy, gdzie w Szkole Podstawowej nr 114 przywitały ich dzieci ze świetlicy i uczniowie klasy 5d oraz Pan Pingwiniasty.

Jerzy i Ryszard zwiedzili naszą szkołę i uczyli się z dziećmi robotyki.

Jerzy and Ryszard visited our school and learned robotics with children

Dzieci opowiedziały jeżykowi i rysiowi o słoniach i pingwinach.

Children told  the Hedgehog and the Lynx about elephants and penguins.

Jerzy i Ryszard ze względu na pandemię spędzili w stolicy kilka miesięcy. W tym czasie pomagały dzieciom w nauce. Odwiedzili też warszawskie ZOO i poznały słonie Bubę, Fryderykę i Leona.

Jerzy and Ryszard spent several months in the capital of Poland due to the pandemic. At that time, they helped children learn. They also visited the Warsaw ZOO and met elephants Buba, Fryderyka and Leon.

Jeżyk i ryś szukali gdzie mogli małego jeżyka, jednak nie znaleźli go. Pożegnali się więc z dziećmi i wyruszyli w dalszą podróż. Zabrali ze sobą pana Pingwiniastego, który bardzo lubi podróże.

The Hedgehog and the Lynx looked for the little hedgehog where they could, but they didn't find him. So they said goodbye to the children and set out on a further journey. They took Mr. Pingwiniasty with them who likes travelling very much.

Jeż Jerzy i Ryś Ryszard dotarli do klasy 3B w Niepublicznej Szkole Podstawowej w Olsztynie... 

Uczniowie klasy 3B opowiedzieli swoim gościom o Wilkach...

 Gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae), zamieszkującego lasy, równiny, tereny bagienne oraz góry Eurazji i Ameryki Północnej. Gatunek o skłonnościach terytorialnych. Zwykle terytorium zajmowane przez watahę to 100–300 km², ale wielkość ta zależy od dostępności pokarmu i terenu. Może występować współużytkowanie części terenu przez dwie konkurujące watahy.

Stada wilków liczą do 20 osobników, zwykle jednak są znacznie mniej liczne, będąc grupą rodzinną składającą się z pary rodzicielskiej, młodych i ewentualnie części wilków z poprzedniego miotu. Watahy mają ściśle określoną hierarchię wewnętrzną. Wilki mają rozwinięty system komunikowania się przy pomocy mowy ciała, odgłosów oraz przy użyciu substancji chemicznych – feromonów i własnych odchodów (znakowanie).

Żywią się głównie średniej i dużej wielkości ssakami kopytnymi (jelenie, dziki, sarny), nie gardząc mniejszymi zwierzętami czy padliną, a jeśli stado jest duże, wspólnie polują także na większe ssaki lub ich stada. W sprzyjających warunkach chętnie zjadają ryby. Przy braku pożywienia, lub w okresie wychowywania młodych, zdarza im się atakować zwierzęta hodowlane.

Dawniej wilki były szeroko rozprzestrzenione, lecz ekspansja człowieka wpłynęła na znaczne ograniczenie ich populacji. Obecnie w większości państw objęto je ochroną gatunkową. Podejmuje się próby reintrodukcji tego gatunku, na najszerszą skalę w USA, ale także w Europie.

Wilk od początku był i jest nadal obecny w ludzkiej kulturze. Na ogół w kontekście negatywnym, jako drapieżca, zabójca lub wcielone zło, wzbudzające powszechny lęk. W średniowieczu doprowadzono do wytępienia wilka w: Danii, Wielkiej Brytanii, Holandii oraz w Skandynawii. Z drugiej strony, podziwiana jest wilcza niezależność, siła i wytrwałość.

Jeży i Ryszard w poszukiwaniu małego jeżyka dotarli do Publicznej Szkoły Podstawowej w Wąsoszu 

i powędrowali do biblioteki

Witajcie moi drodzy!

Ja jestem żyrafka a to  moi znajomi z klasy II a.

Chętnie pomożemy

 w poszukiwaniu małego jeżyka.

Poznajcie  mnie:)

Następnie jeż i rysia odwiedzili dzieci 

z klasy II c.

Ich przyjecielem projektowym jest bizon

Jeż i Rysiu  obsrewują jak pracujemy:)

Uczniowie klasy  II b też chcą pomóc odnaleźć małego jeżyka. Pomogą im e tym orangutany.

Spotkaliśmy tu piękne orangutany ale małego jeżyka dalej nie ma. Idziemy 

do klasy 3 c na obiad .

Obiad był smaczny!

Po obiedzie nasi przyjaciele udali się do klasy III a. Tam spotkali fantastyczne żółwie.

Uczniowie klasy  III a bardzo ucieszyli się z wizyty takich wspaniałych gości

Wizyta w szkole w Wąsoszu była

 bardzo udana. Ryszard i Jeży poznali kolejne gatunki zwierząt, które są zagrożone wyginięciem.

Ale największa niespodzianka jest dopiero przed nimi :)

Hura!!!! Znaleźliśmy małego jeżyka.

Był w klasie 2 c w PSP Wąsoszu. 

Pora wracać do 

naszego domu 

w Krośnicy.

Tam dzieci tęsknią

 za nami. 

Droga do domu była długa i wyczerpująca...

W Krośnicy dzieci czekały niecierpliwie!

W końcu w domu! Finally at home!

Jeże i Ryś w trakcie podróży poznali wielu nowych przyjaciół.

W szkole czekała na nich ciepła, przytulna, pełna jesiennych liści nora.

Nasi podróżnicy wiedzą, że dzieci w Krośnicy będą o nich dbały!

Wszystkim Partnerom Projektowym serdecznie dziękuję za współpracę.