P/s : truyện được thêm thắt một số chi tiết để tăng phần liền mạch và hợp với cốt truyện hơn

- Anh Lê, anh có yêu nước không ?

Câu hỏi đó dường như vẫn vọng lại trong đầu tôi kể từ ngày anh ấy ra đi, lên con tàu  Amiral Latouche-Tréville ấy. Tôi vẫn còn đang nuối tiếc rằng tại sao mình lại không đủ can đảm, lại không đủ dũng khí để bước cùng anh ấy , đi tìm con đường giải phóng dân tộc Việt Nam.

Phải, là tôi, anh Lê đây. Anh còn nhớ tôi chứ, anh Ba ? 

     Tôi vẫn nhớ như in câu chuyện đấy. Đó là một ngày đẹp trời năm 1911, lúc ấy anh Ba còn trẻ lắm, độ 21 tuổi thôi. Chiều hôm ấy, tôi cùng anh Ba đi dạo quanh Sài Gòn. Thành phố khi ấy , đối với tôi, đẹp lắm, nhưng chẳng thuộc về chúng ta, mà thuộc về thực dân Pháp kia kìa. Đang lơ mơ về một ngày chúng ta được nắm quyền thành phố, thì anh Ba đánh thức tôi bằng một câu hỏi đột ngột: 

   - Anh Lê, anh có yêu nước không ?

Tôi bật cười, ai mà chả yêu nước chứ, yêu chính cái quê cha đất tổ, nơi mình được sinh ra. 

   - Tất nhiên là có rồi, anh hỏi gì kì vậy ?

Anh Ba dường như không quan tâm đến vế đằng sau, bèn hỏi tiếp:

   - Anh có thể giữ bí mật không ?

Tôi gật đầu chắc nịch, có một tiếng.

   - Tôi muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác. Sau khi xem xét họ làm như thế nào, Tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình, thật ra cũng có nhiều mạo hiểm, ví như đau ốm… Anh muốn đi với tôi không ?

Ánh mắt anh Ba khi ấy khác lắm, không còn là một chàng trai ham học hỏi nữa, mà đó là ánh mắt tràn đầy hi vọng.

Nhưng tôi vẫn còn ngờ vực lắm, 2 thanh niên vẫn còn trong tay hai bàn tay trắng , thì đi kiểu gì ?

Tôi bèn hỏi ra mối ngờ vực trong tôi, rằng tiền đâu mà đi. Thì đột nhiên, anh ấy xòe hai bàn tay ra, cười nói :

   -Đây tiền đây !

Khuôn mặt anh ấy rạng rỡ, nhìn tôi với vẻ hồi hộp chờ đợi. Khi thấy tôi im lặng, anh ấy khẳng định chắc chắn một lần nữa: 

   - Chúng ta sẽ làm việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì mà sống và để đi. Anh cùng đi với tôi chứ ?

Ánh mắt ấy, nụ cười rạng rỡ ấy, đã thuyết phục được tôi, một con người rất chắc chắn với chính kiến của mình.

    Đêm đó, tôi suy nghĩ rất nhiều. Ý thức về giải phóng dân tộc đã tồn tại trong tôi từ lâu, nay lại càng bùng cháy hơn bao giờ hết. Thế nhưng, chuyện này cực kì mạo hiểm. Như cụ Phan Bội Châu nhờ Nhật để đánh Pháp, hay cụ Phan Châu Trinh nhờ Pháp để cải cách nước mình ? Cuối cùng vẫn bị thất bại thôi, thậm chí còn nguy hiểm tới tính mạng. Tôi tự nhủ rằng, đời mình còn dài, sẽ có nhiều cơ hội đến với mình hơn. Nhưng mình đã hứa với anh Ba rồi, giờ phải làm sao ? Anh Ba là một người rất trọng lời hứa, chuyện này không phải càng ngày càng khó sao ?

   Và rồi ngày đó cũng tới. Hôm đó là ngày 5/6, anh Ba sang nhà tôi, với phong thái sẵn sàng hiếm thấy. Anh vỗ đôm đốp lên khuôn mặt đang ngái ngủ của tôi, hồ hởi nói:

   - Đi thôi anh bạn, chúng ta lên đường nào !

   - Gì sớm vậy -Tôi uể oải đáp.

   - Chứ anh còn muốn bao giờ ? 

Tôi nhìn vào khuôn mặt háo hức ấy, không khỏi trách bản thân vì những gì mình sắp nói. Những không còn cách nào khác, tôi đành nói những suy nghĩ của tôi đêm qua cho người bạn thân của tôi nghe. Hỉ nộ ái ố, bốn cung bậc cảm xúc lần lượt hiện ra trên gương mặt anh Ba, làm tôi thấy thật bối rối.

- Tôi hiểu rồi !

Anh Ba ngắt lời tôi, hình như tôi thấy long lanh khóe mắt anh giọt nước mắt. Anh ấy không giận tôi, đó là giọt nước mắt của sự thất vọng, khi người bạn thân nhất của mình lại thất hứa với mình. Anh Ba nhẹ nhàng quay đi, đặt chiếc mũ lên đầu, rảo bước trong cái nắng hè gay gắt, khiến tôi thấy thật khó xử.