CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP

Nguyễn Minh Đức

Nguyễn Khánh Hằng

Nguyễn Minh Hiển

Vũ Đăng Khôi

    Tôi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở miền quê nước Pháp giữa thế kỉ XVIII. Trong thời kỳ loạn lạc ấy, thứ quý giá nhất cha mẹ dành cho tôi có lẽ chính là tình yêu bất diệt và ngọn lửa ấm nóng của khát vọng sống, đó cũng chính là thứ đã giữ lại mạng sống và ý chí của tôi những năm tháng khó khăn và đen tối nhất. 

Tôi là con một, cha tôi không lấy điều đó là muộn phiền, trái lại còn yêu thương và dạy dỗ tôi nên người, không chỉ là một con người cứng rắn, mà còn là một con người có học thức. Tuổi thơ của tôi gắn liền với những câu chuyện trong cuốn sách, những lời răn dạy có phần cứng nhắc của ông nhưng ẩn chứa đầy tình yêu thương, và cả những cơn đói kéo dài liên miên trong những ngày tới hạn đóng thuế.

Người nghèo như chúng tôi luôn phải chịu bất công trong việc đóng tô thuế. Tôi nhận ra điều này khi phải chứng kiến cả gia đình bị đe dọa và hành hạ vô cùng thương tâm. Tôi cũng nhận ra sự tàn độc của những kẻ giàu có khi thấy trong ánh mắt mẹ sự đau đớn tận cùng. Cha không cho phép tôi khóc, đó là một sự cam chịu đầy nhục nhã và đáng xấu hổ.

Sau mỗi trận nhũng nhiễu khi những kẻ thu thuế tới nhà, cha vuốt tóc tôi, cố mỉm cười với đôi môi dính máu, đôi mắt đỏ ửng lên và những vết thương trên trán, "Sẽ có một ngày tốt đẹp hơn!" Câu nói này tôi đã nghe cả trăm lần, từ khi còn là một đứa trẻ, tới khi trổ mã thành một cô thiếu nữ, cái ngày tốt đẹp của cha tôi vẫn chưa tới. Trái tim tôi đã đau đớn và thét gào trong tuyệt vọng, chính hoàn cảnh khốc liệt và ý chí kiên cường đã tôi luyện tôi trở thành một cô gái cứng cỏi và đầy bản lĩnh. 

Trong trí nhớ đầy vết thương của tôi, thời kỳ nước Pháp vỡ nợ, những mất mát về tài chính khó mà khôi phục đã khiến những kẻ bề trên đẩy sự bóc lột và hành hạ con dân tới giới hạn của sức chịu đựng. Có áp bức ắt có đấu tranh. Tầng lớp thanh niên nước chúng tôi thời ấy đã chịu ảnh hưởng ít nhiều của tư tưởng tiến bộ từ nước Mĩ, khiến những tâm hồn khao khát tự do và quyền bình đẳng không thể tiếp tục cam tâm chịu trận, lần lượt những cuộc nổi dậy và đình công diễn ra.

Lần đầu tiên trong suốt bao năm chịu dựng, giọt nước tràn li, chúng tôi được đấu tranh cho quyền con người đã bị đánh cắp. Với những kẻ thấp cổ bé họng như chúng tôi, đây không chỉ là sự giải thoát và còn là sự nổi dậy gay gắt, lên dây cót cho cuộc cách mạng lật đổ chế độ thối rữa lúc bấy giờ. 

   Năm 1789, nước Pháp rơi vào nhiễu loạn và khủng hoảng trầm trọng trong xã hội. Trước tình thế nguy kịch, tưởng rằng sẽ nhận được sự hợp tác và giảng hòa từ đẳng cấp tăng lữ và quý tộc, nhưng không, những tâm địa vốn đã độc ác thì sẽ không thay đổi. Trong cuộc triệu tập hội nghị các đẳng cấp, tôi được đại diện tới dự, khi những lập luận xác đáng của đẳng cấp thứ ba chúng tôi kết tội những kẻ quyền cao nhưng nhân cách thấp , và sự thật rằng công lý đang dần được thực thi, những lập luận của đẳng cấp tăng lữ và quý tộc rơi vào thế bất lực, vì thế cuộc tranh luận đi đến bế tắc.

Trước cái nhìn kiêu hãnh và đầy quyết liệt của tôi, của những người anh em đồng minh khốn khổ và những kẻ thấp cổ bé họng chúng tôi, vua Louis bắt đầu tỏ rõ thái độ phản đối trong bất lực, rồi đưa ra nước cờ cuối cùng đầy hèn hạ, là đuổi chúng tôi ra khỏi hội nghị. Chúng tôi đã ra đi trong hiên ngang và đầy thách thức, trở về dưới sự chào đón của người dân và những bông hoa cài trên ngực áo. 

Khi ấy, cha tôi đợi tôi trước cửa, vuốt tóc tôi rồi cài lên vành tai một bông hoa diên vĩ đã sậm màu. Diên vĩ là loài hoa mà tôi thích nhất, nó tượng trưng cho nước Pháp, cho sự che trở của thần linh, cho khát vọng thực thi công lí. Có lẽ vì thánh thần không thể lúc nào cũng ở bên tôi nên đã ban cho tôi một người cha tuyệt vời. Ông là người tôi yêu thương và kính trọng nhất, là động lực cho tôi chiến đấu trong cuộc nội chiến đầy cam go này.

Không lâu sau thất bại ở cuộc hội nghị ba đẳng cấp, chúng tôi, những người dân mọn, hay đẳng cấp thứ ba, tự lập một cuộc hội nghị riêng, thu hút sự ủng hộ của dân chúng, cùng ý chí và khát vọng đứng lên lật độ xiềng xích đã trói buộc sự tự do của mình bấy lâu. Ngày mùng 9 tháng 7 năm 1789, các hội nghị trong đại biểu trong hội nghị đẳng cấp thứ ba lập ra quốc hội lập hiến, quyết tâm đưa nước Pháp về tay nhân dân.

Ngày 14 tháng 7 năm 1789, tôi mặc một chiếc váy màu xanh diên vĩ, tiến tới ngục Bastille để đón tuổi 20 với vũ khí trên tay. Tôi cùng những người anh em không còn có đủ khoan dung trước những tội ác kẻ đứng đầu gây ra, sẵn tâm thế hứng hực của tuổi xuân phơi phới, chúng tôi chính là hiện thân của những kẻ thực thi công lí, tiến tới Paris đòi lại chính nghĩa cho dân lành.

Tới ngục Bastille, chúng tôi bắt đầu cuộc bạo loạn, điên cuồng và đẫm máu. Tất cả lính gác, cai ngục đổ rạp dưới chân chúng tôi. Tuổi 20 nhuốm đỏ màu máu, ánh mắt tôi không còn sáng lên sự hồn nhiên mà đỏ ngầu sự tức giận. Tôi tức giận cho những mất mát và khổ cực chúng tôi phải gánh chịu, cho những thế hệ cha ông đã phải đầu hàng trước xiềng xích nô lệ, cho sự bất công và ngoan cố của kẻ thù chung một huyết thống. 

 Trước sự đả kích của đẳng cấp thứ ba, vua Luis 16 phải nhượng bộ và chính quyền mới - công xã Paris được thành lập, người dân lên nắm quyền. Dành được những bước đầu thắng lợi, nước Pháp tiếp tục rơi và khủng hoảng xã hội gay gắt, sự thiếu thốn khiến con người chà đạp và tranh chấp nhau để dành được miếng ăn.

Những vụ cướp bóc, đốt phá bùng phát khiến xã hội Pháp rơi vào tình trạng suy thoái rối ren. Đó là một trong những thời kì khủng hoảng bậc nhất mà tới chết tôi cũng không thể quên, xác người chất đầy đường, máu thịt tanh nồng bốc lên từ các khu chợ vắng bóng, người người nhà nhà quẫn chí mà bỏ mạng.

 Ngày 26 tháng 8 năm 1789, quốc hội lập hiến ra bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền, nước Pháp chính thức trở thành một nước quân chủ lập hiến. Với niềm tin mãnh liệt rằng sự thiếu hiểu biết, hờ hững hoặc coi thường những quyền của con người chính là nguyên nhân duy nhất dẫn đến những tai họa của cộng đồng và dẫn đến sự thối nát của các chính quyền.